TÌM NƯỚC truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - THỜI NAY SỐ 980 THÁNG 6 NĂM 2019

Con suối khô không một giọt nước, chạy quanh co trong khu rừng già giống một con rắn lớn đang uốn mình qua các gốc cây đại thụ, nhằm hướng tây lao tới. Dưới lòng suối, thỉnh thoảng có những đám cát trắng, sỏi cơm và những tảng đá bất chợt hiện lên sau những khúc cua, làm tăng thêm vẻ huyền bí như đang ẩn dấu những điều thầm kín của đại ngàn. Trên bờ suối, các cây cổ thụ cao vút, tỏa bóng mát che cho lòng suối khỏi cái nắng rát của buổi chiều mùa khô. Thỉnh thoảng một cơn gió ào đến ném vào không gian hơi thở nóng bỏng của đất trời. Tây Nguyên đang vào mùa khô, mùa con chim làm tổ, trái cây chín ngọt trên cành.

Y Nhớ vác trên vai cây lao mải miết bước, mắt không ngớt hết nhìn bên phải, bên trái, rồi ngọn cây, lòng suối như đang cố gắng tìm kiếm vật quý giá gì đó đánh rơi quanh đây. Vân đi giữa, mắt chăm chăm nhìn phía trước. H’Uyên vai đeo gùi, trên gùi có thêm cây xà gạc(1) và cây đinh ba, mắt quan sát hai bên bờ suối như một người dạo chơi, ngắm cảnh, nhưng trong bụng nóng như lửa đốt. Lần đầu tiên rủ Vân - người bạn Doan(2) cùng tuổi, cùng học lớp 8 vào rừng Yang(3) chơi, bị lạc; hết cả thức ăn, nước uống. Gần trọn ngày chỉ cố gắng tìm nước, lá và quả rừng để ăn tạm mà không thấy. Cái khát như muốn hạ gục tất cả, nhưng rồi phải cố động viên nhau ráng chịu đựng. Mình và Y Nhớ đi rừng quen không sao, nhưng còn Vân… H’Uyên thầm nghĩ rồi bất giác thở dài.

Trời đã xế chiều, cả ba gương mặt trẻ măng ở tuổi mười ba, khuôn mặt nào cũng đỏ lừ, cùng chăm chú theo đuổi suy nghĩ của riêng mình, không ai nói với ai. Cơn khát lại trở về hành hạ Vân, bước chân có lẽ không còn vững nữa.

-H… ó… c, h… o… c, h… ó… c.

Có tiếng khỉ kêu phía trước mặt. Lần này chỉ có tiếng kêu của một con, tiếng không lớn lắm, nhưng vọng xuống lòng suối nghe ồm ồm. Y Nhớ quay đầu lại nói với hai bạn đi phía sau:

-Tiếng kêu của con khỉ đầu đàn, không biết phía trước có chuyện gì đây?

-Ừ, sao lại chỉ còn một con thôi, bầy của nó đi đâu rồi?

H’Uyên góp chuyện. Vân không nói gì vẫn nặng nhọc bước từng bước một xuối theo dòng suối, cặp mắt vô hồn nhìn về phía trước. Có lẽ trong đầu lúc này Vân đang cố nghĩ: phải đi tiếp để tìm nước uống, dừng lại là gục luôn không dậy được nữa. Mẹ về Bắc đã hơn chục ngày rồi, bố đi tập huấn trên thành phố mai mới về; Vân không về nhà nữa chắc bố mẹ buồn lắm... 

Con khỉ ngồi trên cành cây cách mặt đất chừng hơn hai sải tay, khi thấy mấy người bước tới gần đến nơi, bỗng buông tay rơi bộp xuống lòng suối, nơi có đám lá mục đen sì, làm lũ côn trùng hốt hoảng bay lên như ong bị phá tổ.

-Có nước rồi!

Y Nhớ đứng sững lại, reo lên. Vân đang cắm cúi bước, nghe tiếng reo vội lao nhanh đến bên cạnh bạn ngơ ngác hỏi:

-Nước đâu?

-Nước đấy!

Y Nhớ chỉ đám lá cây mục nằm chất đống giữa lòng suối, nơi con khỉ vừa rơi xuống. Trên đám lá xỉn đen, lúc nhúc những con loăng quăng tíu tít chạy qua chạy lại như bận rộn lắm.

-Sao lại lừa mình thế, đi cả ngày không uống một giọt nước, mình khát lắm rồi, không bước nỗi nữa đâu.

Nói dứt lời, Vân ngồi bịch xuống lòng suối, nằm vật ra, giang tay, giang chân như đứa trẻ lên ba hờn dỗi. H’Uyên đặt gùi xuống đất, ngồi xổm bên cạnh Vân, nói nhỏ như dỗ giành:

-Y Nhớ không lừa Vân đâu, ngồi dậy xem lấy nước đi.

-Một đám lá mục hôi rình mà bảo có nước hả, nước ở đâu ra?

-Vân ngồi dậy, đừng nằm vậy sẽ mệt nhiều, không về được đâu.

-Vân xem mình làm phép lấy nước cho uống nè.

Nói xong, Y Nhớ lại bên đống lá mục ẩm ướt, quỳ xuống, dùng tay vẹt lá, đào một cái hố giữa đống lá mục. Hố sâu đến mức, lúc Y Nhớ cúi xuống bốc lá ném ra ngoài, nhìn không thấy đầu đâu. Thấy lạ, Vân ngồi dậy bước lại xem. Vây quanh người Y Nhớ thôi thì đủ các loại muỗi to, nhỏ không ngớt bay lượn, kêu gào: o, o, o…; có con còn bám cả vào mặt, vào cổ. Hình như quá say mê với việc đào đám lá mục, Y Nhớ không để ý gì đến lũ côn trùng nhỏ bé đó nữa. Một lúc sau Y Nhớ ngững đầu lên, nhe hàm răng vàng khè ra bảo:

-Đưa mình cái chén ăn cơm, nhanh lên, có nước rồi đấy.

Đón cái chén từ tay H’Uyên đặt vào giữa hố, Y Nhớ ngồi thẳng người lên vui vẻ bảo:

-Chờ chút sẽ có nước uống thôi. Thế là giải quyết xong cái vụ khát.

-Thật không?

-Vân nhìn đi.

Vân bước lại nhìn xuống hố thấy xung quanh đen sì làm nổi bật cái chén ăn cơm trắng đặt phía dưới, mặt tái lại, giọng oán trách:

-Sao cậu đùa ác thế, làm gì có nước, chỉ có một lũ loăng quăng bu đầy chén rồi. Chẳng lẽ lại bắt con bọ đen nhỏ xíu, chân cẳng dài ngoằng như con nhện ăn thay uống nước à?

-Có nước thật mà, vì có nước chảy vào chén nên bọn bọ mới xúm lại tranh nhau uống thôi, để mình đuổi nó đi. H’Uyên còn muối không, cho xin một hạt.

H’Uyên từ nãy đến giờ không nói gì, nhưng trong mắt ánh lên niềm vui không thể dấu; thấy bạn xin muối liền lục gùi đưa ra. Y Nhớ nhón tay lấy một hạt muối to bằng hạt gạo rồi từ từ thả xuống giữa cái chén. Bọn nhặng thấy hạt muối rơi xuống, hốt hoảng kéo nhau bỏ chạy, chui luôn vào đám lá mục để lộ ra chiếc chén đựng đầy nước có màu riêu cua. Rất nhẹ nhàng, Y Nhớ cúi xuống từ từ nâng chén nước lên khỏi hố đưa cho Vân. Nhìn chén nước, mắt Vân sáng rực lên, vội đưa hai tay như giật lấy, ngửa cổ định dốc luôn vào mồm. Thấy vậy, Y Nhớ kêu toáng lên:

-Uống từ từ không sặc bây giờ.

Y Nhớ nói chưa hết câu, Vân đã đặt chén nước xuống lòng suối, trả lời:

-Ôi, nước, nước gì mà kinh khủng quá, mùi thì thum thủm, như thế làm sao uống…

Y Nhớ nghe Vân nói vậy, phì cười bảo:

-Cả ngày không có hạt nước nào vào miệng, tìm được chút nước thế này là may rồi, phải ráng uống không chết khát đấy.

-Phải lọc cho sạch rồi uống không đau bụng đấy.

-Lọc như thế nào?

H’Uyên cũng ngạc nhiên hỏi lại. Vân trả lời:

-Cho mình mượn cái xoong.

Nói xong, Vân đón xoong từ tay bạn đặt xuống cát, cổi áo trùm qua miệng xoong rồi đổ chén nước vào, cầm vạt áo lắc lắc cho nước chảy nhanh. Nước đọng lại dưới xoong hình như có đỡ đặc hơn, nhưng khi đưa lên mũi thì vẫn… khó chịu lắm. Vân đưa chén cho Y Nhớ, nói:

-Y Nhớ chịu khó gạn thêm ít nữa đổ vào đây, ta đun sôi chắc nước sẽ hết mùi hôi đó.

Nhìn thấy cả người bạn đỏ hồng lên như tôm luộc chín, H’Uyên không nhịn được cười, bảo:

-Vân có nước gia đẹp quá, cắt ra chấm muối ớt ăn chắc ngon lắm.

-Chết khát đến nơi rồi mà có nước không chịu uống còn sợ dơ, thật là kỳ cục.

Y Nhớ nói xong lại cúi xuống hố lấy chén múc nước lên đưa cho Vân đổ vào áo lọc qua trước khi chảy xuống xoong. H’Uyên bê ba hòn đá đặt làm bếp rồi vơ một ôm cành khô mang lại, bật quẹt nhóm lửa. Củi khô, trời nóng nên chỉ một chốc nước trong xoong đã sôi lên ùng ục. Vân bê cả xoong nước vừa đun sôi đặt vào hố khi nãy lấy nước, thấy vậy Y Nhớ kêu lên:

-Vân làm gì mà lạ thế?

-Để vào đây cho nhanh nguội vì lá mục có nước mà.

H’Uyên, khen:

-Vân thông minh đấy!

Cả ba bật cười. Vân múc ra nửa chén nước rồi phùng mang, trợn mắt ngồi thổi; Y Nhớ thấy lạ, trêu:

-Vân đang làm phép xin Yang uống nước à?

-Thổi cho chóng nguội mà, uống được rồi đây, H’Uyên uống đi.

Thấy Vân đặt chén nước vào tay, H’Uyên kêu lên:

-Không, Vân uống trước đi.

-H’Uyên chê thì Y Nhớ uống đi cho đỡ khát.

-Bọn mình đi rừng nhiều, chịu khát thành quen nên không sao, chỉ lo cho Vân chưa gặp cảnh này bao giờ, ốm thì khổ. Thôi, đừng nhường nhau nữa, Vân uống trước đi.

Vân nhấp một ngụm rồi đưa lại chén cho H’Uyên, Uyên cũng chỉ nhấp một ngụm nhỏ rồi trao cho Y Nhớ. Vân tò mò hỏi:

-Làm sao Y Nhớ biết có nước dưới đám lá mục này?

-Có gì đâu mà không biết. Giữa dòng suối khô có một cái vũng chất đầy lá mục, nhiều con loăng quăng, côn trùng bu lại vì hơi ẩm bốc lên; chứng tỏ dưới lớp lá ấy có nước. Kinh nghiệm của người đi rừng mà. Chịu khó đào sâu xuống chạm bùn đất là nước nhỉ ra thôi.

-Không phải vì thấy con khỉ giả chết ngã xuống chỗ này à?

Vân tỏ vẻ không tin hỏi lại, Y Nhớ trả lời:

-Nó té xuống gây sự chú ý cho chúng ta thôi, mình biết nới đây có nước mà.

-Tại sao lại phải bỏ muối xuống hố?

Vân tò mò hỏi thêm, Y Nhớ tươi cười trả lời:

-À, muối mặn, bọn loăng quăng không uống được nên phải chạy trốn.

-Ơ, hay nhỉ!

Vân ngạc nhiên khi nghe Y Nhớ giảng giải kinh nghiệm tìm nước trong rừng sâu, lòng đầy khâm phục, mắt cứ tròn xoe ra. Cơn khát được đẩy lui, nụ cười lại hiện lên trên cả ba khuôn mặt, H’Uyên vui vẻ nói:

-Rót nước còn lại vào bầu rồi ta đi tiếp thôi.

H’Uyên làm xong, bỏ xoong và quả bầu khô đựng nước vào gùi rồi cả ba tiếp tục xuôi theo dòng suối cạn, tìm đường ra sông. Vân đi giữa nói với hai bạn:

-Nói thật nhé, mình tưởng hôm nay sẽ chết vì khát rồi.

-Một ngày không uống nước chưa chết được đâu. Ba đứa chúng mình còn sống lâu lắm vì Yang thương mà, đúng vậy không H’Uyên?

-Thử thách một chút xíu vậy mà đã lo bị chết thì kém lắm, phải đi rừng nhiều nhiều cho nó khỏe, biết cách vượt qua khó khăn mà sống.

-H’Uyên nói như bà cụ già ấy nhỉ.

-Vào mùa khô, Tây Nguyên nắng tới sáu tháng liền, nhiều năm kéo dài hơn thế nữa. Người ta vào rừng thu hái sản vật của rừng có khi đi cả ngày không tìm thấy giọt nước trên suối phải nghĩ cách tìm nước uống chứ.

H’Uyên vừa đi vừa giải thích thêm. Vân ngạc nhiên hỏi lại:

-Còn có cách tìm nước khác nửa à?

-Có đấy, nếu vào rừng có nhiều loại dây, người ta tìm một loại dây Doan gọi tên chạc chìu, chọn sợi dây to bằng ngón tay cái trở lên, chặt chéo một đầu, nước trong dây chảy ra có thể uống được.

-Hay nhỉ!

Vân thích thú kêu lên, H’Uyên kể tiếp:

-Trên các sườn núi cao gặp chuối rừng cũng có thể lấy được nước uống .

-A, điều ấy thì mình biết, chặt cây chuối non xuống, lột hết lớp vỏ ngoài lấy nõn trong thân cây nhai, nhã bả, nuốt nước.

Y Nhớ nghe Vân nói vậy bật cười trả lời:

-Không ai lấy nước kiểu ấy đâu, nước trong thân cây chuối chát lắm. Năm ngoái, Y Nhớ tròn mười hai mùa rẫy, lần đầu được theo ami ama(4) vào rừng lấy mật ong, đi từ sáng tới chiều, nước hết mà không gặp con suối nào có nước cả. Khi xuống đến lưng chừng núi, bên vách đá dựng đứng thấy mấy cây chuối rừng mọc xanh um. Ama vui vẻ bảo: Có nước rồi. Để gùi xuống đất, ama dùng xà gạc chặt cây chuối sát gốc cho nó đổ qua bên rồi khoét vào giữa củ chuối một cái lỗ bằng cái chén ăn cơm. Đợi một chút, nước trong củ chuối chảy ra đầy lỗ, chỉ việc lấy tay vốc nước uống no luôn.

-Tuyệt quá, thế mà mình không biết đó nghe. Từ nay có đi rừng cũng không sợ chết khát nữa rồi!

Nghe Vân nói thế cả ba cùng bật cười làm bầy chim chơ rao kiếm ăn phía trước mặt thấy động cũng vội vã bay lên, cất tiếng kêu vui vẻ. Tiếng chim làm vỡ òa không gian của buổi chiều trong rừng vắng.

Nha Trang, tháng 6 năm 2018

Ghi chú:

1.     Xà gạc – một loại dao dùng phát rẫy và đi rừng của người Êđê.

2.     Doan – tiếng Êđê gọi người Kinh.

3.     Yang – tiếng Êđê gọi thần linh.

4.     Ama ami – tiếng Êđê gọi ba má.

CON HEO CỦA THỢ MỘC truyện ngắn của NGUYÊN HƯƠNG - CHƯ YANG SIN SỐ 322 THÁNG 6 NĂM 2019

Mỗi khu rừng có một vị Thần Cây.

Thần Cây quan sát và chứng kiến mọi việc xảy ra để kịp thời can thiệp giữ cho khu rừng được quân bình, nhưng chỉ khi nào xảy ra nguy hiểm cho cả khu rừng thì Thần Cây mới được phép ra tay cứu giúp, còn nếu là việc sinh sống bình thường của muôn loài thì Thần Cây không được phép thiên vị.

Vậy nên sáng hôm đó, nhìn thấy chú heo con lon ton chạy chơi bị rớt xuống hầm bẫy, Thần Cây muốn cứu giúp chú heo bé bỏng nhưng ngại thợ săn sẽ kiện cáo mình thiên vị nên Thần Cây lắc đầu làm cho một trái xoài xanh rụng xuống người thợ mộc.

Hôm đó, như thường lệ người thợ mộc vào rừng đốn cây. Đang nhìn quanh để tìm đúng loại cây mình cần thì “bộp”, thợ mộc bị một trái xoài xanh rụng ngay trán. Cúi xuống vặt một túm cỏ để lau mủ xoài tứa ra, thợ mộc nhìn thấy một chú heo con co quắp trong hầm bẫy. Mũi chông xuyên qua chân heo và thân hình nhỏ bé lấm lem nhìn rất tội nghiệp. Người thợ mộc cứu heo con ra khỏi hầm bẫy, rút mũi chông ra khỏi chân và đặt nó lên bãi cỏ gần đó. Heo con nhúc nhắc bước bằng ba chân rồi lăn uỳnh ra.

-  Cố gắng đi đi nào - Thợ mộc nói - Kẻo thợ săn tới thì ta không cứu được mi nữa đâu.

-  Cháu muốn đi nhưng mà đau chân quá - Heo con mếu máo - Hôm bữa con nai bị thương, có người hái lá thuốc đắp cho nó. Xin bác hái lá thuốc đắp cho cháu với.

Thợ mộc nhìn quanh những bụi cây và làu bàu:

-  Nghe nói trong rừng này có nhiều cây thuốc quý nhưng ta không phải là thầy thuốc, lỡ hái trúng lá độc thì sao? Tốt nhất là về nhà ta rồi nhờ thầy thuốc chữa trị cho.

Vậy là thợ mộc bế heo con về nhà và mời thầy thuốc đến đắp lá cho heo con.

Sau bảy ngày thì heo con chạy nhảy khỏe khoắn.

-  Bây giờ trở về rừng được rồi đó heo con à - Thợ mộc nói.

Suốt một tuần được chăm sóc chu đáo, heo con sinh lòng thương mến thợ mộc cho nên khi nghe vậy thì nó năn nỉ:

-  Hãy cho cháu ở lại rồi cháu sẽ phụ việc cho bác.

Thợ mộc bật cười:

-  Mi thì làm gì được chứ?

Buổi sáng, heo con chạy theo thợ mộc vô rừng và dùng miệng cắn cán rìu hoặc cán đục đem tới, khi thợ mộc đo đạc thì heo con cắn một đầu thước dây... Đến chiều, heo con chạy theo sau thợ mộc một quãng, thấy có khúc cây nào hoặc món đồ nghề nào bị rơi rớt thì heo con kêu toáng lên để thợ mộc nghe mà quay lại lượm lên.

-  Cháu là thợ phụ của bác thợ mộc.

Heo con ưỡn ngực nói vậy khi hàng xóm tò mò nhìn qua.

Người hàng xóm cười ồ:

-  Mày chỉ là nhóc heo ngốc nghếch. May cho mày gặp được bác thợ mộc tốt bụng, bác ấy cố tình làm rơi rớt đồ đạc để mày được có dịp chứng tỏ mình có ích, chứ đồ nghề mà ngày nào cũng rơi rớt thì lấy gì mà làm việc chứ.

Heo con nghe vậy thì cảm kích lắm, chiều tối về đến nhà heo con giành phần dọn dẹp để thợ mộc được nghỉ ngơi. Đáp lại, thợ mộc cho heo nhiều món ăn ngon. Heo lớn nhanh, mập mạp khỏe khoắn, những cái nanh nhọn cong vút.

Một ngày kia, thợ mộc nghe hai người hàng xóm thì thào với nhau “Con heo rừng của thợ mộc lớn nhanh chưa kìa.” Người kia đáp lời, “Ừ, tôi muốn có cái nanh của nó để làm dây chuyền đeo chơi.”

Thợ mộc bèn nói:

-  Heo à, đã đến lúc chúng ta phải chia tay rồi.

-  Bác đuổi cháu đi ư? Cháu có lỗi gì đâu? - Heo ngạc nhiên.

-  Cháu không còn là heo con nhỏ bé nữa, tiếp tục sống ở đây cháu sẽ bị giết chết để lấy thịt. Hãy về rừng và sống chung với đồng loại của cháu.

Sáng hôm sau, thợ mộc đưa heo vào rừng sâu và cả hai lưu luyến chia tay.

-  Ta sẽ rất nhớ cháu đó - Thợ mộc nói - Từ nay không có cháu một mình ta phải làm lấy mọi việc, chà chà chà.

Heo chớp mắt:

-  Cháu sẽ yêu cầu muôn thú trong rừng gọi cháu là Heo Của Thợ Mộc.

*

Heo Của Thợ Mộc đi lang thang từ sáng tới tối thì gặp một cái hang rộng nằm bên sườn núi, quanh đó cây cối xanh tươi và nhiều trái chín tỏa mùi thơm.

Và Heo Của Thợ Mộc nhìn thấy một đàn những con vật giống hệt mình, chỉ có điều là chúng gầy gò và đầy sợ hãi.

-  Xin chào - Heo nói - Các bạn là heo rừng phải không? Tôi là Heo Của Thợ Mộc, cho tôi gia nhập đàn với.

Những con heo rừng ngập ngừng:

-  Bạn đúng là có nanh như chúng tôi nhưng nhìn bạn mập mạp láng mướt như heo nhà. Lại còn tên gọi Heo Của Thợ Mộc nữa chứ.

Heo Của Thợ Mộc mỉm cười:

-  Hãy biết là tôi cũng có nanh để chiến đấu là được rồi. Này, tại sao ở một nơi xanh tươi trù phú thế này mà các bạn gầy gò xanh xao vậy?

-  Vẻ xanh tươi trù phú này che giấu một điều đáng sợ - Một con heo rừng rầu rĩ nói.

-  Là gì?

-  Có một con hổ. Cứ buổi sáng là nó đến đây và nhìn thấy ai thì nó vồ ngay rồi mang đi.

-  Việc ấy xảy ra luôn luôn hay thỉnh thoảng mới xảy ra?

-  Luôn luôn.

-  Có cả thảy bao nhiêu con hổ?

Heo rừng trố mắt:

-  Bạn muốn có nhiều con hổ sao? Chỉ một con thôi cũng khiến chúng ta điêu đứng rồi đó.

Heo Của Thợ Mộc cũng trố mắt:

-  Sao? Chỉ có một con mà cả đàn chúng ta sợ hãi à?

Bầy heo rừng xấu hổ không nói nên lời. Cuối cùng thì một con rụt rè lên tiếng:

-  Quả là chúng tôi rất sợ và chẳng biết làm gì.

Heo Của Thợ Mộc cả quyết:

-  Ta sẽ bắt nó miễn là các bạn làm theo lời ta. Các bạn sẽ không phải sợ hãi nữa.

Đàn heo rừng vui mừng:

-  Được. Hãy nói bạn muốn chúng tôi làm gì?

-  Con hổ ấy sống ở đâu? - Heo Của Thợ Mộc hỏi

-  Trên ngọn đồi kia kìa.

*

Đêm xuống, Heo Của Thợ Mộc luyện tập đàn heo chuẩn bị chiến đấu.

Các heo mẹ và heo con đang bú được xếp chính giữa, quanh đó là heo cái không có con thơ, vòng kế nữa là tụi heo nhỏ, rồi vòng tiếp theo là nhóm heo trẻ và vòng bảo vệ ngoài cùng là heo đã trưởng thành sẵn sàng chiến đấu.

Heo Của Thợ Mộc sắp đặt từng đội theo nhóm từng chục hay từng hai chục. Phía trước vị trí chính là một cái hố tròn, phía sau là một cái hố thoai thoải sâu dần có cắm chông, đây là bài học mà Heo Của Thợ Mộc nhớ lại khi mình còn là chú heo con bị rớt hầm bẫy. Heo Của Thợ Mộc đứng giữa hai cái hố, gần đó là bảy chục con heo già dặn nhất đàn.

Sắp xếp đội hình xong thì trời vừa ửng sáng.

-  Chúng ta bên nhau thế này thì không có gì phải sợ hãi - Heo Của Thợ Mộc khích lệ - Hãy can đảm lên.

Con hổ xuất hiện. Nó ngạc nhiên vì cả đàn heo đứng yên đó chứ không chạy tán loạn như thường lệ. Theo thói quen, nó trừng mắt thị uy.

Heo Của Thợ Mộc la lớn:

-  Hãy trừng lại nó.

Tất cả đều trừng mắt nhìn lại hổ.

Quá ngạc nhiên, con hổ gầm một tiếng thật to.

Heo Của Thợ Mộc la lớn:

-  Hãy gầm lại nó.

Tiếng gầm của heo không vang to như hổ nhưng cả đàn hợp lại thì cũng thành âm thanh ê ẩm tai nghe. Đến nỗi con hổ há hốc miệng vì kinh ngạc.

Thế là cả đàn heo cũng há rộng miệng nhe mấy cái nanh lớm chởm.

 Sao, việc này là sao? Con hổ tự hỏi, mọi ngày nhìn thấy ta thì chúng nó vắt giò lên cổ mà chạy, nhiều đứa quá khiếp sợ đến nỗi không chạy được. Còn hôm nay chẳng những chúng không tỏ vẻ sợ hãi mà còn dám chống lại ta nữa. Ta làm gì chúng đều nhại lại. À, có con heo mập mạp kia đang đứng ở vị trí chỉ huy. Chính nó tổ chức cho bọn hỗn độn này biết quy củ. Thôi được, ta sẽ tính sau, tạm thời tha chết cho lũ nó hôm nay.

Con hổ quay đi và trở về hang.

Bên cạnh hang hổ có một ẩn sĩ giả hiệu, ông ta mặc áo thầy tu nhưng lòng dạ gian tham. Ông thường nói những lời tâng bốc ngọt ngào để không phải làm gì mà cũng được chia cho một phần mồi, còn được con hổ bảo vệ nữa.

Hôm nay, thấy con hổ về mà không đem theo gì, ông ta liền ngâm nga:

Mồi ngon nhất bạn luôn luôn được

Mỗi khi đi săn rượt heo rừng.

Hôm nay phiền muộn, tay không,

Nào đâu sức mạnh hào hùng trước đây?

Hổ bực bội đáp lời:

Trước đây bọn chúng tháo chạy

Tả tơi khiếp hoảng kinh hoàng

Nay thành hàng ngũ nhịp nhàng

Tự tin vững chải trừng trừng lại ta.

Khoe nanh há rộng miệng ra

Chúng gầm eng éc thật là ê tai.

-  Ồ ồ ồ - Ẩn sĩ giả hiệu cả cười - Chưa nghe nói heo gầm bao giờ. Ngài hãy gầm lên tiếng gầm quyền uy của loài hổ rồi nhảy đến vồ ngay là chúng kinh hãi mất trí khôn và trở nên hỗn loạn.

Con hổ định có thời gian suy nghĩ mưu kế, nhưng nghe ẩn sĩ giả hiệu nói thì xiêu lòng, ừ, sao ta lại nao núng trước tiếng eng éc inh tai của bọn heo chứ.

Hổ tức tốc quay trở lại. Bọn heo la lên:

-  Tên gian ác kia đến nữa kìa.

Heo Của Thợ Mộc liền đi tới đứng giữa cái hố thứ nhất và cái hố có cắm chông ở phía sau.

-  Không sợ - Heo Của Thợ Mộc la lên - Chúng ta không sợ. Chúng ta sẽ tóm được con hổ ngu ngốc này thôi.

Tấn công con heo chỉ huy kia là cả đàn tan tác ngay, con hổ nghĩ vậy và gầm một tiếng rung chuyển cây cối rồi phóng tới vồ lấy chú Heo Của Thợ Mộc. Chàng heo né mình và nhảy xuống cái hố thứ nhất. Con hổ theo đà rơi xuống cái hố ở phía sau và thân hình nó cắm xuống những mũi chông tua tủa, mũi chông dài nhất xuyên qua trái tim nó.

Cả đàn heo reo vang và ùa tới cái hố nhìn xuống con hổ đã chết mà chưa kịp hiểu tại sao.

Dứt cơn hò reo mừng vui, đàn heo rừng lại rầu rĩ.

Heo Của Thợ Mộc ngạc nhiên:

-  Còn gì khiến các bạn sợ hãi hơn con hổ?

Heo rừng già nhất đàn thở dài:

-  Giết con hổ này thì tên ẩn sĩ kia sẽ đem con hổ khác tới nhanh thôi.

-  Đúng đúng đúng - Đàn heo rừng nhao nhao - Trước đây nơi này không có hổ. Lão ẩn sĩ tới đây, bọn mình chia sẻ trái cây chín với ông ta. Nhưng ông ta thèm thịt nên mới rủ rê hổ về đây...

Heo Của Thợ Mộc giậm mạnh chân:

-  Vậy thì hãy đi đến đó và chúng ta sẽ khiến hắn không bao giờ dám quay lại đây nữa.

*

Ẩn sĩ giả hiệu đang sốt ruột vì lâu quá mà chưa thấy hổ về. Lười biếng muốn đi ngủ nhưng vì bụng đã đói nên ông ta quyết định sẽ đi đón hổ. Biết đâu hổ đang tha mồi về và dừng lại giữa đường ăn trước phần ngon nhất.

Nghĩ vậy nên ẩn sĩ giả hiệu khoác áo thầy tu vào người và chuẩn bị đi đón hổ, chợt nhìn thấy đàn heo rừng kéo tới, ông ta vội quơ đồ đạc rồi phóng chạy. Đàn heo đuổi riết theo. Ông ta lần lượt quăng bỏ từng thứ cho nhẹ người rồi quăng luôn món cuối cùng là cái khăn quàng cho khỏi vướng víu. Đang phóng chạy thì đụng dòng suối, không biết bơi nên ông ta cuống cuồng trèo lên một cây sung.

Đàn heo rừng chạy quanh gốc sung và la lên:

-  Ôi ôi vậy là xong.

-  Tên kia quỷ quyệt ranh ma.

-  Hắn leo lên cây rồi thì chúng ta làm được gì chứ.

Heo Của Thợ Mộc ngước nhìn lên ẩn sĩ giả hiệu đang vắt vẻo trên cành cao và nhìn xuống giễu cợt.

-  Bọn heo ngốc kia cứ ở dưới đó mà chờ ta nhé - Ẩn sĩ giả hiệu cười vang.

-  Các bạn heo nái mang nước lại đây cho chúng tôi uống đỡ khát mà làm việc nào - Heo Của Thợ Mộc hét to - Các bạn heo trẻ bới đất quanh gốc cây, các bạn khỏe hơn thì hãy gặm đứt những sợi rễ, còn lại thì hãy đưa heo nhỏ ra xa kẻo cây đổ xuống bị đụng nhé.

Từng nhóm làm theo nhiệm vụ được giao phó, còn Heo Của Thợ Mộc thì lao vào cái rễ chính và húc mạnh như những nhát rìu bổ. Phựt phựt phựt... rễ phụ rễ chính đua nhau đứt phựt và cây sung ngã nhào về phía dòng sông.

Ẩn sĩ giả hiệu văng ra khỏi đám cành lá um tùm và rơi xuống nước.

Chấm dứt nỗi sợ hãi, đàn heo rừng thở phào mừng vui. Chúng đồng lòng mời Heo Của Thợ Mộc lên làm chúa đàn.

Ngày lễ lên ngôi thật là tưng bừng mà tưng bừng nhất là cuộc thi chọn cô nàng heo dễ thương nhất để mời làm hoàng hậu.

*

Vị Thần Cây tàng hình trong đám lá rậm ngắm nhìn Heo Của Thợ Mộc oai phong đứng giữa đàn heo.

Thần Cây khẽ cười, à há, không uổng công ta lắc đầu làm rụng trái xoài xanh.

Rồi Thần Cây ngâm nga:

Đàn heo rừng gầy ốm xanh xao

Hợp nhất lại giúp chúng mạnh mẽ biết bao.

BẦY VOỌC TRẢ ƠN truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - TẠP CHÍ LANG BIANG SỐ 189 THÁNG 6 NĂM 2019

          Sau một ngày vào rừng sâu hái thuốc, khi quay về được nửa đường, trời tối H’Chi phải làm lều tạm bên gốc cây mít rừng ngủ qua đêm. Tuy mới mười ba tuổi, nhưng chuyện đi rừng, ngủ rừng là chuyện thường ngày như cơm bữa vậy thôi. Những lần trước có ami(1) đi cùng vui hơn. Lần này vì có nhiều người đau quá nên ami phải ở nhà chăm sóc họ, H’Chi đi vào rừng một mình, tự lo liệu tất cả. Bữa tối chỉ còn ít cơm mang theo ăn với quả cây rừng, cũng tạm ổn. Công việc cuối cùng rước khi ngủ, phải chặt một đống củi lớn chất cạnh lều để đốt cả đêm vừa tránh rét, xua muỗi, vừa để phòng thú dữ. Lũ thú rừng sợ lửa lắm, dù đó là voi, min hay hổ, báo...

Rừng đêm thỉnh thoảng trở mình kêu răng rắc khi có gió thổi qua rồi lại lặng im như che dấu nỗi niềm thầm kín, bí hiểm. Xa xa, thỉnh thoảng vọng lại tiếng kêu của lũ chim ăn đêm đáng ghét - loài chuyên bắt thú nhỏ ăn thịt, làm cho khu rừng thêm rùng rợn. Chất thêm mấy cây củi vào đống lửa cháy bùng lên, H’Chi thầm nghĩ: Chắc giờ này cả nhà đang quây quần bên bếp lửa nghe aduon (2) kể khan(3);  không biết có ai nhớ mình không nhỉ? Giờ này có trái bắp, hay củ khoai mì vùi vào bếp một chốc chín mang ra ăn thì ngon lắm đây.

Ngồi ngắm ngọn lửa một lúc, mắt đã như muốn sụp xuống; cơn buồn ngủ kéo đến. Có lẽ đi cả ngày tìm thuốc trong rừng nên giờ mới thấm mệt, đặt lưng xuống lớp lá cây rãi trên nền đất một lúc H’Chi thiếp đi lúc nào không biết.

Bỗng có tiếng “bịch” khá lớn làm H’Chi giật mình ngồi bật dậy. Cái lạnh của rừng già nửa đêm về sáng như có hơi nước đá phả vào mặt. Bếp lửa được chất thêm củi, gió thổi cháy bùng lên thành ngọn soi sáng cả những gốc cây ở gần. H’Chi thoáng giật mình khi phát hiện ra một đống gì to như chiếc bao tải, sáng óng ánh, cách không xa đống lửa. Nhìn kĩ giống như có con trăn lớn đang quấn con gì thì phải. Có lẽ tiếng động làm mình tỉnh giấc chính là tiếng rơi của con trăn này từ trên cây mít xuông đây! Tay cầm xà gạc(4), tay cầm thanh củi cháy rừng rực bước ra xem. Đúng thật, một con trăn thân to chắc phải bằng bắp đùi đang quấn con mồi kín mít, thân co thắt theo từng nhịp một như người ta xoắn dây buộc cây. Yang(5) cho mình đây, H’Chi nghĩ và vung xà gạc lên… Lát chặt của xà gạc chỉ cần vừa đứt một đốt xương sống thôi, con trăn sẽ bị liệt không đi được nữa, lúc ấy muốn ăn khúc nào cắt khúc ấy đặt lên bếp than hồng kia nướng ăn thì tuyệt vời lắm.

Người Êđê biết, đối với loài trăn từ bộ da đến mỡ, thịt, gan, mật... đều là những vị thuốc có thể sử dụng chữa bệnh cứu người. Ami dạy mật trăn tốt hơn mật gấu – vì mật gấu dùng chữa trị bị té ảnh hưởng đến xương cốt, còn mật trăn chữa trị được các bệnh đường ruột, gan và lúc cần có thể thay được cả mật gấu chữa trị rạn xương, nhưng phải dùng liều lượng nhiều hơn. Con trăn này chắc phải trên ba chục kí, nếu lấy mỡ cũng phải đầy xoong. Nhưng giữa rừng thế này, gùi đầy cây thuốc làm sao mang nó về được nữa? Ăn không hết, mang không được bỏ lại thật lãng phí, thôi để giành vậy. H’Chi bỏ xà gạc xuống giơ cây củi đang cháy dí sát vào đuôi con trăn. Bị lửa đốt nóng quá, con trăn không chịu được, vội buông con mồi, uốn thẳng người, bỏ chạy để lại xác con voọc.

          H’Chi kéo con voọc lại bên bếp lửa. Con voọc khá nặng, chắc phải đến hơn chục kí. Tay chân nó còn ấm, con tim nhỏ nhoi trong lồng ngực vẫn thoi thóp đập. Loại voọc này lạ quá, toàn thân lông đen, đến da mặt cũng đen thui như quét nhọ nồi, chiếc đuôi khá đặc biệt, dài hơn cả thân mình, lông dày và xù ra như đuôi loài chồn. Phải cứu nó vậy - H’Chi tự nhủ, lấy một nắm lá trong gùi bỏ vào miệng nhai nát, cạy miệng voọc phun vào; xong dùng hai tay làm hô hấp nhân tạo, xoa nhẹ hai bên ngực giống như cấp cứu người bị ngạt. Một lát nó từ từ mở mắt, hai con mắt đen láy ngơ ngác nhìn như không nhận biết được cảnh vật xung quanh. Sau lúc sơ cứu và uống nước lá H’Chi nhai, nó có vẻ tỉnh lại, đưa mắt nhìn xung quanh như tìm kiếm điều gì. Đặt con voọc ngồi tựa vào cây củi gần bếp lửa, nhìn giống em bé ngồi sưởi trông thật dễ thương. Chắc cu cậu ngủ trên cây mít bị trăn bò lên tóm được.

 Loài voọc bao giờ sống cũng theo bầy đàn, di chuyển bằng cách đu mình từ cành này sang cành khác, hạn hữu lắm mới xuống mặt đất. Không biết bầy ở đâu mà nó bị lạc thế này? H’Chi tự hỏi và đi ra khỏi lều ngước mắt nhìn lên ngọn cây mít cao tít tắp, tối om, không phát hiện ra điều gì khác lạ. Quay vào lục gùi lấy thêm mấy chiếc lá nhai nát nhét vào miệng voọc. Voọc như cảm nhận được ân nhân cứu mạng, ngoan ngoãn nuốt, đôi mắt nhìn như cảm động lắm. Vỗ  nhẹ lên đầu nó, H’Chi bảo:

-         Ngoan nào, nghỉ một chút lại sức, sáng mai tìm về với đàn nhé.

          Như hiểu tiếng người nó cố đưa hai chiếc tay dài quá cỡ nắm váy H’Chi kéo lại gần. Bàn tay voọc giống tay người, cũng có bốn ngón dài một ngón ngắn, cuối mỗi ngón tay đều có móng đen sì. Mu bàn tay có một lớp lông dài bao phủ, còn lòng bàn tay không có lông, da nhăn nheo. Bàn chân ngắn bằng độ một ngón tay, song năm ngón chân dài bằng cả bàn chân có móng như móng tay. H’Chi ngồi ngắm bếp lửa chờ sáng. Con voọc ngồi sát bên, hai tay nắm lấy vạt áo như sợ bị H’Chi bỏ đi mất.

          Xa xa tiếng một con gà rừng cất lên như bắt nhịp cho dàn đồng ca của cả cánh rừng vang lên rộn rã: Ò, ó, o! Ò, ó, o! Bầy bồ chao ngủ trên cây bên cạnh thức giấc cũng cất tiếng trò chuyện rôm rã như họp chợ. Các gốc cây ở gần bếp lửa đang từ từ bước ra khỏi bóng đêm, có thể nhận ra chúng khi độ xa khoảng chục mét. H’Chi gỡ tay con voọc, bảo nó:

          - Ngồi yên cho chị đi dọn đồ nhé! H’Chi đứng dậy mở ni lông gấp lại, nó hình như cũng biết nên lạch bạch chống tay lết theo.

*

**

          - H… ú!

          Tiếng hú đột ngột vang lên ngay trên ngọn cây mít, liền ngay đó như có một trận cuồng phong tràn qua, các cành cây mít lắc lư dữ tợn, hàng loạt tiếng hú đồng thanh cất lên. Bóng các chú voọc bay loang loáng từ cành này qua cành khác. Ồ, bầy voọc ngủ ngay trên đầu mình - H’Chi ngạc nhiên thích thú thầm reo lên. Đêm qua con trăn chắc tìm đến sau khi mình đã ngủ. Bầy Voọc ngủ trên cây không biết trăn đến nên bị bắt mất một con mà cả đàn đông vậy vẫn không biết; hay chúng biết nhưng sợ quá không dám di chuyển trong đêm? Chỉ bọn chúng mới biết, mình chịu, không giả thích nổi.

 Bầy voọc như một dàn diễn viên xiếc biểu diễn, vừa quăng mình từ cành này qua cành khác chỉ dùng có hai tay treo người như chơi xà đơn vậy. Có con nghịch ngợm bay sát qua đầu làm tóc H’Chi bay theo.

-         Mày khỏe rồi, về với bầy đi!

          H’Chi dắt tay con voọc đặt vào gốc mít, chỉ lên ngọn cây. Cả đàn voọc đang hò reo, nhãy nhót trên đó. Con voọc không chịu đi nó quay lại túm lấy váy H’Chi, mắt như có nước.

-         Chắc đói không đi được hở?

          H’Chi nhặt quả mít chín vừa rụng trên cây xuống, bóc đôi lấy một múi vàng ươm, thơm phức to bằng ngón tay cái, đặt vào mồm nó. Nó ngậm, không ăn, mắt nhìn như van lơn.

-         Ăn đi. Tao ăn cho mày bắt chước nhé!

          Bóc thêm một múi bỏ vào mồm nhai, nước mật ngọt, thơm trào đầy miệng. Không ngờ cây mít này trái ngon đến vậy.

          -H… ú! H… ú! H… ú!

          Cả bầy voọc bổng nhiên lại đồng loạt hú lên in ỏi, nhảy loạn xị trên ngọn cây mít. H’Chi chưa kịp hiểu gì xảy ra trên ấy thì… bịch! Một trái mít chín rụng ngay sát chân, liền ngay sau đó một cơn mưa quả mít chín nhè người H’Chi rơi xuống. Bếp lửa cháy suốt đêm, than nhiều là vậy bổng nhiên bị lấp đầy mít, tắt ngấm, khói mù mịt. H’Chi chạy xung quanh gốc cây, bầy voọc thích thú vặt mít ném theo. Có điều lạ, toàn quả chín nên quả nào rơi đúng người cũng không đau lắm. Chắc các quả chín chúng vặt hết nên không ném nữa. H’Chi chạy mấy vòng mệt quá, ngồi tựa gốc mít thở; áo, váy dính đầy xơ mít. Con voọc chạy lại gỡ mấy cọng xơ mít dính trên tóc khéo léo như người.

-         Mày đi đi, lên với đàn của mày, nhanh lên.

          H’Chi cầm hai bàn tay nó đặt vào gốc mít, chỉ lên trời nói thêm:

-         Tao sợ đàn chúng mày cảm ơn lắm rồi!

          Chắc bầy voọc thấy H’Chi bóc mít ăn, nên chúng rủ nhau hái mít chín “tặng” đấy. Cách tặng theo kiểu voọc thế này nếu chạy không nhanh có thể bị thương như chơi. Loài này khôn thật, chúng hiểu được và biểu lộ tình cảm như người, quyến luyến không muốn bỏ đi – H’Chi nhủ thầm.

*

**

          Trời sáng, cành cây, hòn đá ở xa có thể thấy rõ; H’Chi khoác gùi, cầm xà gạc lên; con voọc đang bám gấu váy nhìn thấy cây xà gạc vội vã bỏ chạy, ôm gốc cây gần đó, leo tít lên ngọn, ngó xuống.

-         Chúng mày ở lại tao về nhé!

          Vừa bước đi, H’Chi vừa giơ tay vẫy chào đàn voọc đang đứng trố mắt nhìn xuống. Thấy H’Chi bước đi, bầy voọc cuống quýt chuyền cành đuổi theo, vừa đánh đu vừa kêu ầm ĩ vang động cả cánh rừng. H’Chi đến đâu bầy voọc đu theo đến đấy, chúng tạo thành một đội quân đông đảo bảo vệ H’Chi ngay sát trên đầu. Cả bầy lớn nhỏ phải đến gần trăm con cứ luẩn quẩn đuổi theo không chịu quay vào rừng. Thôi được cho chúng mày tiễn chân tao đến bìa rừng, ra ngoài kia toàn đồi cỏ tranh chắc phải quay lại thôi - H’Chi tự nhủ rồi cắt rừng bước đi, bầy Voọc vẫn ào ào đuổi theo trên đầu.