Thứ Bảy, 14 tháng 5, 2022

LỜI SÁM HỐI MUỘN truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - BÁO VĂN NGHỆ CÔNG AN THÁNG 5 NĂM 2022


 Nguồn: https://vnca.cand.com.vn/Truyen/loi-sam-hoi-muon-i653439/

Bà giáo Hải đang khỏe mạnh bỗng nhiên lăn ra ốm vì bị bệnh ung thư gan giai đoạn cuối, bệnh viện trả về nhà làm nhiều người sửng sốt. Một cô giáo mẫu mực, từng góp phần đào tạo hàng chục ngàn học sinh thành đạt, được phụ huynh kính trọng, học trò tin yêu trong suốt hơn ba mươi năm qua ở mảnh đất nghèo khó, thiên nhiên khắc nghiệt, nay bị bệnh hiểm nghèo. Tin dữ loan đi, học trò cũ từ khắp nơi đổ về thăm và chăm sóc cô, trong số đó có cả những vị thứ trưởng, cục trưởng, giáo sư, tiến sĩ... đầu chỉ còn lưa thưa vài sợi tóc ngã màu. Gần hai tháng nằm viện, tất cả các bác sĩ chuyên ngành giỏi nhất, các loại thuốc quý nhất con người có thể tìm ra chữa bệnh được đám học trò cũ đưa đến; nhưng bệnh của bà giáo ngành y học thế giới bó tay, nên đành...

          Trời chuyển dần về sáng, tiếng sấm đì đùng từ xa vọng về báo hiệu cơn mưa đầu mùa sắp tới. Trời Tây Nguyên vừa mới trong xanh điểm xuyến bằng hàng triệu ngôi sao rực rỡ, lung linh bỗng tối sầm lại; gió, chớp rạch ngang bầu trời trước khi buông tiếng sét gào thét dội xuống. Có lẽ tiếng nức nở của đất trời làm cho bà giáo tỉnh lại từ từ mở mắt nhìn hai người con ngồi hai bên; cô chị hiện đang giảng dạy tại một trường đại học ở thủ đô; cô em sinh viên năm cuối đại học trên thành phố, xin nghỉ về chăm sóc mẹ.  

          Ngưòi đàn ông gầy yếu, ngồi thu lu cuối gường, mái tóc ngã sương, giương mắt trắng dã nhìn chăm chăm vào mặt người bệnh, khẽ hỏi:

- Bà tỉnh lại rồi à, có muốn ăn chút gì không?

- Mẹ!

Hai người con thổn thức gọi, mặt người bệnh bừng sáng, nở nụ cười:

- Các con không được buồn, đã là quy luật của tạo hóa, làm sao cưỡng lại được. Mẹ chỉ muốn một điều, hai con giúp được không?

- Dạ!

- Trước đây khi còn sống với ông bà ngoại, do điều kiện kinh tế khó khăn phải ăn khoai, ăn rau trừ bữa. Ông ngoại ngày đêm theo bạn lênh đênh trên biển đánh cá, ba bốn ngày mới về một lần, thu nhập chẳng được bao nhiêu. Bà ngoại đầu tắt mặt tối từ bình minh đến nhọ mặt người mới từ động cát trở về. Tuy vất vả vậy, ông bà vẫn khuyên chín người con cố công đèn sách may ra kiếm được cơm gạo nhà nước, thoát khỏi vùng đất nghèo khó này. Mẹ là con thứ bảy, chưa phải là con út nhưng được ông bà cưng chiều nhất. Hôm nào nhà mua được trứng chắc chắn sẽ làm món luộc dầm nước mắm, bóc lòng trắng dành riêng cho mẹ. Đó là món ăn mẹ thích nhất. Gần ba chục năm lấy chồng, mẹ không một lần được ăn món đó nữa.

- Bà.

          Người đàn ông ngồi cuối giường nghẹn ngào thốt lên:

 - Tôi có lỗi với bà quá. Hồi nhỏ ở với thầy u hàng ngày vẫn ăn trứng vịt luộc chấm nước mắm cáy, nhưng không bao giờ tôi đụng tới lòng trắng vì nó có mùi thum thủm. Còn từ khi lấy được bà, tôi cứ tưởng bà cũng có ý thích như tôi; vì thế phải nhường lòng đỏ cho bà. Nào ngờ…

Những giọt nước mắt long lanh dưới ánh sáng điện, lăn trên gương mặt nhăn nheo trước khi rơi xuống nệm làm ai nhìn thấy cũng phải não lòng. Năm tháng trôi qua tuổi tác đặt gánh nặng đè lên đôi vai gầy và không quên đánh dấu thời gian lên gương mặt lưỡi cày của người đàn ông.

-Bà còn hận tôi không?

-Có điều này phải nói cho mọi người biết trước lúc ra đi để lòng được thanh thản!

Ngừng một chút lấy hơi bà nói tiếp:

- Hân, con mang chiếc rương gỗ trên tủ lại đây.

Ông Thủy và hai người con đều biết suốt mấy chục năm nay bà Hải giữ gìn chiếc rương gỗ như một báu vật, cấm mọi người đụng tới. Không ai được biết trong đó cất giấu cái gì. Có lần vợ đi tham quan do nhà trường tổ chức, ông thuê thợ về mở khóa ra xem, chỉ thấy đúng hai chục cuốn sổ bìa đen được đóng cẩn thận. Tò mò giở ra nhưng không đọc được một chữ nào vì chỉ là những dòng chữ của nước nào đó, lạ hoắc. Giờ đây, bà đòi mang hòm gỗ ấy lại, mở ra để nhìn, có thể đó là dấu hiệu...  Ông Thủy rùng mình, vội vàng sờ vào bàn chân bà, hốt hoảng kêu lên:

-Chân lạnh rồi!

- Không sao đâu, đôi chân giờ mới lạnh chứ ngực tôi bị đóng băng hai mươi bảy năm chín tháng mười ba ngày rồi, ông có biết không?

-  Bà!

Ông Thủy run rẩy đáp.

- Ông còn nhớ không?

Ngừng một chút bà nói tiếp:

          -Năm ấy tôi tốt nghiệp trường Đại học sư phạm, được phân công về dạy tại trường mới được thành lập theo chính sách di dân xây dựng kinh tế của nhà nước; trường chỉ có năm phòng học tạm bợ lợp gianh, vách nứa. Còn khu nội trú giáo viên hai gian, mái gianh, vách đất. Cuộc sống vật chất lúc đó khó khăn, gian khổ vô cùng; song hơn chục thầy cô giáo trẻ vẫn vô tư, vừa dạy vừa hăng hái tham gia các hoạt động xã hội. Tôi, trên cương vị bí thư chi đoàn, lại mang sẵn trong người hơi thở của biển nên tính cách bạo dạn như đàn ông. Có hôm trời nổi giông, gió xoáy vật ngược mái tranh, mấy thầy cô giáo sợ mất vía, bỏ chạy toán loạn; tôi bắc thang leo lên nóc nhà hò hét mọi người lên buộc lại.

- Đúng thế, cũng vì chuyện đó nên đám thanh niên trong vùng thách nhau tán bà; giải thưởng sẽ là một chầu nhậu thịt chó đã đời và tôi là người thắng cuộc.

Ông Thủy tiếp lời. Kỷ niệm ùa về, bà nhớ lại một buổi chiều tháng sáu sau cơn dông, vách đất khu nhà ở giáo viên sụp đỗ; đồng nghiệp người nghĩ hè, người đi học, chỉ còn một mình bà ở lại trong trường đợi người yêu đến đón, không ngờ trời nổi cơn thịnh nộ thử thách lòng người. Một mình giữa đống đổ nát, tan hoang chẳng biết xoay xở thế nào; may sao Thủy đến, không nói năng gì, xắn tay áo lao vào dọn dẹp. Chàng trai xứ “quan họ” vác cưa đục đi làm thuê kiếm sống, phiêu bạt tứ xứ; gần năm nay đến làm nhà, đóng bàn ghế cho mấy hộ dân gần trường, thỉnh thoảng chạy sang khu tập thể giáo viên rủ đánh cờ. Tuy văn hóa chưa qua cấp hai, ít nói, nhưng khéo tay hay làm; nhìn thấy bàn ghế hỏng tự giác mang cưa, đục sang loay hoay sửa dùm. Có lẽ thấy Thủy nhiệt tình, vô tư nên Hải xem Thủy như một người bạn. Nhờ sự giúp đỡ của Thủy, khu nhà ở giáo viên tạm ổn, mấy bức vách sụp đổ được thay bằng cỏ gianh nẹp lại.

Trời đổ mưa mãi không ngớt, Hải mời Thủy ở lại ăn cơm tối, nhằm trả công buổi chiều giúp đỡ sửa nhà. Bên ngọn đèn dầu leo lét, chập chờn trước gió, Thủy xách can rượu qua góp vui. Hải rót rượu ra ly, nói:

- Cảm ơn bạn đã giúp đỡ.

- Nghe nói con gái miền biển uống rượu như uống nước giếng, hôm nay ta thi, ai thua phải rửa bát.

- Đồng ý.

- Dô!

Trên mâm cơm ngoài đĩa trứng luộc còn có mấy hạt lạc rang, đĩa ngọn lang luộc; họ chúc nhau uống, mặc gió mưa giãy giụa quanh nhà.

Hải uống vì buồn; người yêu hẹn cắt phép đến đưa nhau về quê tổ chức đám cưới mà mãi không thấy. Tuy biết lính biên thùy gian nan, vất vã giữ gìn biên cương Tổ quốc, khó đúng hẹn. Song thời gian gần đây Hải thấy người mình khang khác, có lẽ đó là kết quả của lần lên thăm người yêu tháng trước định ngày cưới.

Can rượu năm lít cạn hơn nửa, Hải vịn bàn đứng lên:

- Th…u…y thua rồi nhé. Đi rửa bát cho chị!

Hải đứng lên định bước ra cửa, chới với muốn ngã. Thủy chạy vội lại đỡ, dìu Hải đặt lên giường.

- Th… ằng e…m ng… o... an!

Hải thiếp đi, mồn vẫn lẫm bẩm thêm những câu gì không rõ. Bên ngoài, trời tối đen như mực, chỉ có tiếng gió gầm gừ, lồng lộn đuổi nhau chạy qua mái gianh. Tiếng cú mèo đậu trên cây knia trong sân trường khắc khoải đếm từng tiếng: cú, cú, cú…

 

                                                                     *

                                                                  *      *

Hải giật mình tỉnh giấc khi nghe tiếng thở nặng nề bên tai, phả hơi rượu vào mặt, một bàn tay thô ráp sáp trên ngực; cô hoảng hốt hất tay vùng dậy.

- Trời!

Hải sững sốt thét lên khi nhận ra quần của mình bị kéo tụt xuống đầu gối từ bao giờ, người bên cạnh ngồi dậy lắp bắp nói.

- H… ải! anh yêu…

- Bốp!

Lấy hết sức bình sinh Hải chồm lên, giang tay vả vào nơi vừa phát ra tiếng nói, gầm lên.

- Khốn nạn, cút, cút ngay.

Bóng đen cuống cuồng vơ quần áo lao vút ra khỏi cửa. Hải ngồi lặng như pho tượng nước mắt tuôn rơi lã chã. Oán ai đây? Trách ai đây? Còn mặt mũi nào để gặp lại người yêu. Mấy ngày liền Hải nằm liệt trên gường, không ăn, không uống; nhiều lúc Hải muốn chết quách cho thoát khỏi sự khổ đau, dằn vặt. Thủy biết tội mình nên đến quỳ bên giường năn nĩ xin tha tội và tự thú: “Vì quá yêu nên không dằn lòng được, dù sao cũng lỡ rồi xin Hải chấp nhận tổ chức cưới.”

Cưới ai đây? Cưới người mình yêu thì làm sao có thể sống được trong suốt cả cuộc đời mà lương tâm luôn luôn bị dằn vặt, cắn xé vì đã ngoại tình. Còn không cưới, ăn nói ra sao với mọi người về đứa con trong bụng!

 Còn cưới Hắn, kẻ như con thú phá hỏng cuộc đời cô, đẩy cô vào ngõ cụt không lối thoát. Hắn bảo vì tình yêu, nhưng làm sao chấp nhận được thứ tình yêu ăn cướp ấy. Chấp nhận lấy hắn ư? Lấy hắn là chấp nhận sống với người không hề yêu, vậy có khác gì đã chết. Nhưng người chết không bao giờ còn đau khổ, dằn vặt; còn sống về thể xác mà chết về tâm hồn thì sẽ ra sao đây?

Ba ngày sau Hải đột ngột ngồi dậy đồng ý cưới; cười ngay không phải xin ý kiến gia đình ngoài quê mà chỉ lên báo cho anh trai, đang công tác trên tỉnh. Ông anh trai chết lặng khi nghe cô em gái cưng thông báo cưới chồng; một thanh niên mới gặp lần đầu; mặt lưỡi cày, có cặp mát trắng dã, núp trong hai hố mắt sâu hoắm, còn cặp môi đen sì như da trâu; tướng của kẻ tàn nhẫn. Biết tính em gái, anh trai chỉ thở dài.

Đám cưới hai người được tổ chức ngay tại trường có bạn bè, đồng nghiệp đến chức mừng cô giáo trẻ lấy được ông chồng thợ mộc. Chẳng biết đám cưới vui đến mức nào mà ông anh tặng ngay cho chú rễ hai cái bạt tai tại hôn trường; nếu không có người can chẳng biết chuyện gì sẽ xãy ra.

Sau đám cưới Hải hoàn toàn thay đổi: ít nói, ít cười, trở nên trầm lặng và luôn có mặt đủ tám tiếng ở trường. Không có giờ thì tổ chức dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, thăm hỏi học sinh ốm đau… Mọi người thấy cô giáo từ sáng sớm đến tối mịt loay hoay với mọi phong trào nhà trường thì xì xầm, buông lời dèm pha: nào chơi trội, nào là muốn mình nỗi bật hơn người khác để được đề bạt; song cũng có người khen: “dạy giỏi lại có cái tâm của nhà giáo”!

Hải nghe tất cả nhưng không có phản ứng gì. Việc mình mình làm, mặc kệ thiên ha nói gì thì nói. Nào ai biết được cô làm tất cả những điều ấy chỉ vì không muốn trở về nhà đối diện với chồng.

Năm tháng trôi qua, Hải đã có một bé gái bụ bẩm, khỏe mạnh, đôi má bánh đúc, cặp mắt tròn xoe lúc nào cũng như cười. Giờ đây cô con gái bé nhỏ và đám học trò là niềm vui lớn nhất, hạnh phúc duy nhất của cô giáo trẻ. Ở bên con, giọt máu Hải đánh cắp của người yêu mang về chung sống với gã thợ mộc: kẻ đã đánh cắp thể xác cô bằng thủ đọan bỏ tàn thuốc lá vào rượu -sau này Thủy tự thú như thế; và chính hắn vui mừng chào đón đứa con sinh ra sau chưa tròn bảy tháng tính từ cái đêm khốn nạn đó. Hải sống như chết, phó mặc tất cả, ngay những lúc Thủy mò vào thực hiện vai trò người chồng của mình như ông thợ mộc đục gỗ khoán cũng vô cảm. Làm xong việc của giống đực Thủy lăn ra ngủ như chết. Còn Hải, mỗi lần như vậy cô nghiến răng, gồng mình lên, phó mặc cho Thủy dày vò, chấp nhận sự hãm hiếp của chồng.

Cuộc sống sẽ cứ như vậy trôi đi, chẳng có gì đáng nói nếu như không có sự xuất hiện của “người ấy” làm xáo trộn tâm hồn Hải. Từ khi còn là sinh viên Hải đã được đọc báo, nghe đài nói về anh: một con người mưu trí, dũng cảm và cô từng ao ước một lần gặp mặt. Số phận xô đẩy, anh về công tác tại xã và hay đến trường trao đổi công việc. Người đàn ông to khỏe, có đôi mắt tinh nhanh, giọng nói ấm áp làm người nghe cứ dựng tai lên như bị bùa. Tuy nước da hơi ngăm ngăm song anh vẫn là mẫu người lí tưởng để các cô gái mơ ước. Còn cô Chủ tịch công đoàn trường sau năm năm cưới chồng, nuôi con vốn héo hắt u buồn bổng nhiên thay đổi như uống được liều thuốc thần, xinh hẳn ra; đúng là “gái một con…”  Vì công việc “người ấy” và cô hay đi cùng nhau; họ trở thành đôi bạn thân từ lúc nào không rõ.

Trước đây có việc đi đám ma hay cưới hỏi, giỗ tết, người ta thường thấy Hải điều khiển chiếc cúp 50cc, đèo thếm đức ông chồng ôm con ngồi sau, mặt vênh vênh như chiếc bánh đa nướng ra chiều mãn nguyện. Thủy không tự hào sao được khi có cô vợ trí thức được những người xung quanh quý trọng.

Hôm đám cưới con gái già làng buôn Um, Hải và “người ấy” vượt gần bốn chục kilômét đường rừng vào dự. Mãi vui đến lúc mặt trời gác núi mới vội vã ra về. Trời mưa sụt sùi, gió thỉnh thoảng ào qua kéo theo tiếng reo của cây lá bên đường. Con suối buổi sáng chắn ngang đường đi, nước róc rách len qua kẻ đá; giờ đây bổng gầm gào, ào ào xối nước như thác đổ. Chiếc xe môtô phân khối lớn không thể băng qua; hai người đành lên hòn đá bên bờ ngồi chờ nước rút.

Sau cơn mưa, trời xanh thẳm; hàng vạn ngôi sao li ti như những hạt ngọc long lanh ai đó thả lên trời. Xa xa vầng trăng rời đỉnh núi ghé mắt nhìn xuống trần gian. Trên hòn đá to như chiếc chiếu đôi, hai người ngồi bên nhau kể cho nhau nghe về cuộc đời, sự nghiệp, sự bất hạnh của cuộc sống hôn nhân, không tình yêu; về quyết định sai lầm làm hỏng cả cuộc đời. Hai con người, làm hai công việc khác nhau, nhưng cùng cảnh ngộ. Họ gặp nhau, muộn, nhưng còn hơn không. Hai nửa thiếu mà cả hai mất công tìm kiếm bấy lâu, bây giờ mới thấy. Họ gặp nhau, thuộc về nhau như duyên kiếp tiền định.

Trăng buông những tia sáng run rẫy lên mặt suối đang xô nhau chạy. Những cơn gió thổi nhẹ qua mơn man trên từng tàu lá đang giãy lên hứng những giọt trăng rơi. Thời gian như ngừng lại trước trận cuồng phong của ái tình. Xa xa tiếng gà rừng cất tiếng gọi bình minh, đêm chuyển dần về sáng. Dòng suối gầm gào lúc buổi tối không biết vô tình hay cố ý đẩy họ vào với nhau, giờ đây trở nên hiền hòa, cất tiếng ca muôn thuở: róc rách, róc rách.

Sau đêm đó tình tình của Hải hình như đổi khác, mỗi khi về đến nhà cô rất sợ phải nhìn vào khuôn mặt chồng vì cảm thấy có cái gì đó rờn rợn. Tội nghiệp cô con gái nhỏ trở thành lá chắn bất đắc dĩ tránh cho mẹ thoát khỏi phải chung chăn gối với chồng.

Nhưng cái kim để trong bọc lâu ngày cũng lồi ra, Thủy đi hỏi và biết được Hải đi đám cưới về từ chiều mà sáng hôm sau mới tới nhà; tính tình thay đổi. Hải không thể trả lời được mình đã ở đâu cái đêm ấy. Đòn ghen trút lên đầu cô một cách tàn nhẫn. Kẻ vô học khi đã ghen thì chỉ biết dùng sức mạnh của cơ bắp hành hạ xuống người từng chung chăn gối với mình không thương tiếc. Hải xin ly hôn, Thủy hỏi:

- Tại sao phải ly hôn?

- Chúng ta chưa bao giờ yêu nhau cả, quả thật trái tim tôi đã thuộc về anh ấy.

- Yêu! Yêu là cái gì? Cô đưa đây cho tôi xem nào. Nó có xào nấu lên ăn được không? Nó có thể rót ra bát uống thay rượú được không? Nó có thể làm cột, làm kèo hay chân bàn ghế được không? Không phải, đúng không? Thế nó là cái gì? Thứ không ăn, không uống, không bán, không mua được thì làm gì có. Vớ vẫn! Còn “trái tim tôi thuộc về anh ấy ư?” Nếu móc nó ra được cô cứ việc cho, cứ việc tặng cho bất cứ người nào cũng được, tôi cóc cần. Cô có giỏi lôi nó ra cho tôi xem đi; có lấy ra được không? Toàn là hàng giả, lừa dối nhau bằng mỹ từ chứ thực ra chẳng có cái chó gì cả. Tôi nói thẳng ra cho cô biết, thằng đàn ông cần là thể xác đàn bà hắn sở hữu khi màn đêm buông xuống. Ban ngày nấu cơm, mua thịt chó cho hắn uống rượu, vậy thôi!

- Tôi sẽ mang con đi khỏi cái nhà này.

           - Dễ nhỉ!

          Thủy cười khinh khỉnh rồi bất ngờ gầm lên:

- Nếu cô ra khỏi cái nhà này, tôi sẽ cho con bé một nhát dao rồi tự tử luôn cho cô xem!

Hải buộc lòng phải ở lại cái nhà ấy vì con gái, và vì… cái thai trong bụng Hải đang lớn đần - kết quả của mối tình vụng trộm. Hải làm cái bóng trong chính ngôi nhà của mình; tìm hạnh phúc ở các con, tự giam cầm mình tron bốn bức tường vô hình. Tất cả đắng cay, cơ cực trong suốt gần ba chục năm qua phải chôn chặt vào lòng giờ đây đến lúc phải nói ra cho thanh thản trước lúc về bên kia thế giới.

***

- Hoàng Minh!

Bà giáo gọi và đưa mắt âu yếm nhìn con gái út.

- Sau khi chôn cất mẹ xong, hai chị em mới được mở chiếc rương này. Bây giờ con hãy khóa nó lại cho mẹ, nâng lên cao cho mẹ nhìn kỹ một lần nữa nào.

- Bà ơi, tôi luộc được trứng cho bà rồi đây.

Không biết ông Thủy vào từ lúc nào, trên tay bưng một rỗ trứng gà còn bốc hơi nghi ngút ngồi ghé xuống cạnh gường, ông nói tiếp.

- Bà ăn tôi bóc nhé.

- Hự!

Bà giáo Hải bổng nấc lên, hai tay buông xuôi hình như còn thoàng nét đau đớn hiện trên khuôn mặt.

Sau lễ mở cửa mã cho bà giáo, ba cha con ông Thủy đốt hương khấn vái trước khi mở chiếc rương của bà Hải. Trong rương có một chiếc khăn mùi xoa thêu hai con chim bồ câu màu xanh giành nhau một trái tim màu đỏ bao bọc một chiếc phong bì màu xanh. Ông Thủy dành phần đọc thư:

“Ngày…  tháng…  năm…”

Hai con thương yêu!

Mẹ có lỗi với hai con vì không đủ can đảm nói lên sự thật cho hai con biết khi còn sống. Song lúc này có lẽ cũng chưa muộn.

Con gái, con tên thật là Lại Lê Hận, Hận chứ không phải Hân. Con mang họ Lê; cha con không về với mẹ như ước hẹn, trong lúc đó mẹ lại bị cưỡng đoạt khi đã mang hình hài của con nên đành phải lấy một kẻ không hề yêu thương làm chồng. Khi cha con hoàn thành nhiệm vụ trở về, lai đúng vào ngày mẹ cưới chồng, nên lặng lẽ về đơn vị ngay. Hai năm sau cha con hi sinh trong cuộc chiến bảo vệ biên giới. Ngôi mộ ở nghĩa trang liệt sĩ thành phố mà hàng năm đến ngày mưới tám tháng chín mẹ vẫn dắt con đến viếng, đó chính là phần mộ cha con.

 Hoàng Minh, con!

Con có họ tên đầy đủ theo giấy khai sinh: Lại Vũ Hoàng Minh. Nhưng họ Vũ mới là họ của con, Hoàng Minh là tên quê cha đẻ của con. Đúng ra con phải là Vũ Hoàng Minh. Do hoàn cảnh ép buộc mẹ đành để con mang họ Lại suốt bao nhiêu năm nay. Mẹ nhờ con mang toàn bộ số sổ để trong hòm này đưa tận tay người chủ nhà con đang trọ học. Người ấy chính là ba đẻ của con; ông ấy sẽ đọc được những ký hiệu viết trong các cuốn nhật ký vì ông ấy đã dạy mẹ.

Mẹ có lỗi với các con, với cha các con. Mẹ muốn khuyên hai con của mẹ một lời cuối cùng: Sau này, hãy kết hôn với người nào yêu mình, và mình cũng yêu người ấy. Chỉ có tình yêu thật sự mới có được hạnh phúc. Đừng vì một phút thiếu suy nghĩ mà quyết định hạnh phúc sẽ ân hận cả đời.

Hãy tha lỗi cho mẹ.

Người mẹ bất hạnh của hai con.

Hải

 

- Ha, ha, ha …

Buông rơi lá thư, ông Thủy ngữa mặt lên trời cười, tiếng cười như điên dại. Hết cười, ông bước lại bên bàn thờ, đốt hương, chắp tay vái rồi nói:

-Tôi xin lỗi bà vì đã không nói cho bà biết lúc bà còn sống; chuyện các con, tôi đã biết từ lâu nhưng vì yêu bà, yêu các con nên tôi chấp nhận tất cả.

Lời khấn vừa dứt, bỗng bát hương trên bàn thờ đùng đùng bốc cháy như bị tưới xăng, hai người con đứng phía sau kêu thất thanh:

-Cháy, cháy; Ba ơi chạy đi!


Thứ Sáu, 13 tháng 5, 2022

CON SÂU TRÊN CÀNH HOA NHÀI truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - TẠP CHÍ CHƯ YANG SIN số 357 tháng 5 năm 2022

 


Bé Anh Sa lên năm được má gửi từ thành phố về quê thăm ngoại, sáng dậy ra sân chơi, bỗng hốt hoảng chạy vào nhà kêu ầm lên:

          -Ông ơi ra xem nè, cây hoa nhài bị sâu ăn mất lá rồi.

          -Vậy hả, để ông xem nào.

          Bụi hoa nhài giống Thái Lan, trồng trong chậu lớn để bên thềm nhà phía trước. Anh Sa lon ton chạy trước, nói thêm:

          -Nó ăn hết hai nửa cái lá luôn ông ạ.

          -Sâu to không?

          -Cháu chưa thấy!

          Hai ông cháu lại bên chậu hoa, ông bảo:

-Cháu quan sát xem con sâu ẩn náu ở đâu?

          Sau một hồi ngó nghiêng từng chiếc lá một, Anh Sa reo to:

          -Nó đây rồi ông ơi, mập như chiếc đũa luôn, thân xanh lè có những chấm đen trông ghê lắm.

          -Cháu ông giỏi quá, để ông bắt bỏ vào bếp đốt cho nó hết phá hoại.

          -Ô, không được đâu; ông làm thế nó bị nóng đấy.

          Nghe cháu trả lời, ông ngạc nhiên hỏi lại:

          -Thế theo cháu thì phải làm thê nào?

          -Ông bắt nỏ bỏ qua chỗ khác là được ạ.

          -Nhưng nó lại ăn lá của cây khác nữa thì làm sao?

          -Ông nói cũng đúng, vậy phải làm sao nhỉ?

          -Cháu nghĩ xem có cách gì để sâu không bị nóng nhưng cũng không ăn lá cây nữa?

          Sau một lúc suy nghĩ, Anh Sa chợt reo lên:

          -Cháu nghĩ ra rồi ạ!

          -Cháu nói xem nào.

          -Ông bắt con sâu này đưa cho cô gà mái giữ hộ, nó bị nhốt trong bụng gà thì không ăn lá cây được nữa đâu ạ.

          -Giỏi, cháu ông có sáng kiến hay quá; ông báo tin này cho ba má con biết, chắc vui lắm đây!

          Nghe ông nói vậy, hai má Anh Sa hình như cũng đỏ lên.

 

Nhà Sáng tác Nha Trang tháng 4 năm 2022


Thứ Bảy, 30 tháng 4, 2022

BẠN MỚI truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - BÁO HẢI PHÒNG CUỐI TUẦN SỐ RA NGÀY 31 THÁNG 3 NĂM 2022


 

Đêm hôm qua trời bất ngờ đổ cơn mưa rào khá to nên bao nhiêu mây hình như tan thành nước hết cả. Sáng ra trời trong xanh. Ông mặt trời thức giấc leo lên đỉnh núi phía đông, rắc những tia nắng vàng mềm mại lên mọi cảnh vật. Bầy chim sẻ hình như cũng muốn tận dụng khoảng thời gian buổi sáng mát mẻ, kéo nhau lên nóc nhà tíu tít trò chuyện và ngắm nhìn những lá cây mỡ màng như đang cười vì được cơn mưa tối hôm qua tắm gội.

Sân trường trồng hai hàng cây phượng xen bàng thẳng tắp từ cổng vào, cây nào cây ấy to bằng một vòng tay người lớn. Gốc các cây được xây bồn bằng gạch bao quanh hình tròn, cao hơn mặt sân một gang tay. Trong bồn trồng thêm những cây hoa nhỏ trông giống như hoa viên thành phố. Hai bên cổng có hai cây lạ Sơn chưa thấy bao giờ. Không biết loại cây gì, lá giống nhau mà một cây cành lá sum sê xanh tốt, tán cây trải rộng, đường kính đến hai chục mét; còn cây bên cạnh, tuy gốc cũng to như vậy, nhưng nhìn xác xơ, cành thì cứ như đua nhau chọc thẳng lên trời.

- Chào bạn!

Đang mãi ngắm sân trường, Sơn giật mình khi nghe tiếng chào phía sau lưng, vội ngoái đầu nhìn lại. Một cậu bé chắc cùng tuổi, nước da nâu đen, tóc quăn tít, trán dô, mặt hơi dài; đứng nhìn mình từ lúc nào rồi, Sơn trả lời:

- Chào cậu!

- Bạn ở nơi xa đến phải không?

- Ừ, mình ở Hải Phòng, mới vào thăm bác tối hôm qua, lúc trời đổ cơn mưa to ấy. Nhà bác mình sơn màu xanh phía trước cổng nhà máy Đường. Cậu học trường này phải không?

- A, cháu Giám đốc không trách nhìn trắng như con gái lại mập nữa; tướng này chắc là mọt sách. Trường của mình đấy, sang năm mình lên lớp 7 rồi.

- Thế à, giống tớ nhỉ. Sao hôm nay cậu lại đến trường?

- Tên mình là Y Minh, nhà mình kia kìa. Thấy người lạ vào trường nên chạy qua thôi. Bạn thấy thích trường mình không?

- Trường bạn đẹp lắm, nhưng hai cây to trồng gần cổng là cây gì vậy?

- A, cây kơ nia đấy, bạn không biết à?

- Nghe trong sách vở nói nhiều nay mới thấy lần đầu. Sao hai cây mà hình giáng khác nhau quá vậy?

- Bạn không biết thật à? Cây cành lá tươi tốt, cành đâm ngang tạo nên tán rộng là cây kơ nia cái; còn cây cành ít lại không xòe ngang mà vươn thẳng lên trời như muốn kéo mây xuống là cây kơ nia đực.

- Cây mà cũng có cây đực cây cái à?

- Người già dạy thế. Cây cái đến mùa cho nhiều quả lắm, còn cây đực rất ít quả, có năm chẳng có quả nào.

- Ôi lạ nhỉ, quả cây này ăn được không?

-Hạt kơ nia đã được chế biến thành món đặc sản của Tây Nguyên rồi đó, bạn không biết à? Hy vọng một ngày không xa vùng này sẽ có những khu rừng trồng toàn cây kơ nia phục vụ khách du lịch đến thăm quan và lấy quả xuất khẩu ra thế giới.

Y Minh nói với bạn mà mắt nhìn lên cây kơ nia không giấu được niềm tự hào về quê mình. Sơn nghe Y Minh nói, ngạc nhiên hỏi lại:

-Quả ăn có ngon không?

- Để mình mời bạn ăn thử.

Mồm nói, tay kéo Sơn đi lại bên cạnh gốc cây kơ nia, chọn một quả khô rụng từ lâu đã bong hết vỏ, hạt trông gần giống hạt bàng; đặt hạt cây lên viên đá bên cạnh bồn hoa rồi nhặt viên khác to hơn nắm tay để bên cạnh, vung lên, đập mạnh, hạt cây vỡ ra; Y Minh nhặt lên, tách lớp xơ vỏ cứng bên ngoài, lấy nhân phía trong đưa cho Sơn, nói:

- Bạn ăn thử xem thế nào!

- Ngon hơn hạt bàng quê mình lại có mùi thơm dễ chịu quá.

Sơn vui vẻ reo lên rồi nói thêm:

-Để mình đập thử xem có được không.

-Bạn đập đừng mạnh quá, mạnh quá sẽ nát hạt phía trong, ăn mất ngon mà nhẹ quá lại không vỡ vỏ cứng đâu.

-Yên tâm, ở quê bọn mình cũng thường nhặt quả bàng chín, đập lấy nhân phía trong ăn mà.

Nói xong, Sơn nhặt ngay hai hạt kơ nia để lên mặt đá rồi cầm hòn đá thứ hai đang định vung tay lên đập thì thấy Y Minh cười ngặt ngẽo, liền ngưng lại, hỏi:

- Cậu cười gì thế?

- Bạn định làm gì vậy?

- Đập hạt cây kơ nia như cậu làm lúc nãy đấy thôi!

- Ôi người thành phố, không phải hạt nào cũng ăn được đâu; bạn nhìn này.

Y Minh nhặt cả hai hạt mà Sơn định đập đưa lên chỉ vào phía đầu hạt, chúng đã bị gậm một lỗ từ lúc nào rồi. Sơn ngạc nhiên hỏi:

- Con gì mà lại cắn được hạt cứng như vậy nhỉ?

- Trên đầu cậu ấy, ngửng mặt nhìn lên sẽ rõ.

Trên các cành cây kơ nia, gia đình nhà sóc đang chơi trò đuổi bắt, chạy nhảy thoăn thoắt từ cành này qua cành khác. Chúng to bằng cổ tay, mình có lông màu nâu sọc vàng chạy từ cổ xuống tận đuôi; cái đuôi khá đặc biệt, dài hơn thân một chút nhưng lông mọc xù ra trông rất đẹp.

- Lũ sóc làm sao chỉ gậm có cái lỗ tý tẹo này mà ăn hết cả hạt được nhỉ?

- Chúng khéo lắm, chỉ cần một lỗ như thế là đủ để lôi nhân bên trong ra nhấm nháp rồi.

          - Kơ nia có nhiều quả không? Sao có nhiều hạt xếp dưới gốc cây thế này?

          - Đến mùa quả rụng thì ôi thôi, cứ một buổi mà không quét, chúng rụng đầy sân, đi không cẩn thận ngã như chơi. Bọn mình lượm quả khô xếp vào gốc cây tặng bầy sóc đấy. Bạn thấy chúng đẹp không?

          - Tuyệt vời!

          - Mấy hôm nay nghỉ hè bọn mình chưa nhặt những hạt chúng ăn rồi bỏ ra hố rác nên bạn mới bị nhầm đấy.

          Vừa nói, Y Minh vừa lấy trong túi quần ra bịch ni lông nhặt những hạt đã bị sóc ăn bỏ vào; thấy bạn làm Sơn cũng cúi xuống nhặt giúp và bất ngờ reo lên:

          - Có con dế to đây này!

          - Làm sao Sơn biết là dế to?

          - Nó có hang mới đào, lỗ lớn lắm.

          - Sơn có bắt dế bao giờ không?

- Ở quê, mình cũng hay đi bắt lắm. Ngoài đồng đi men theo bờ ruộng, khi thấy hang dế chỉ cần một cái thuổng hay cuốc là đào được ngay; chỗ nào không đào đựơc thì múc nước đổ vào, cu cậu ngạt thở chắc chắn phải bò ra.

- Đất Tây Nguyên mùa khô cúng lắm, như chỗ này lại không được phép đào vì làm hỏng hoa; nước không có làm sao bạn bắt được?

Y Minh tủm tỉm cười hỏi lại, Sơn băn khoăn trả lời:

- Ừ nhỉ, làm sao bây giờ?

- Sơn xem này!

Y Minh lôi từ trong túi áo ra một chiếc lọ có đựng một bầy kiến đen, con nào cũng to bằng que tăm, nhe răng có vẻ hung dữ lắm. Sơn ngạc nhiên hỏi:

- Cậu dùng kiến này làm gì vậy?

- Bạn nhìn sẽ biết.

Y Minh lại móc trong túi áo ra một vòng que tre vút nhỏ như que tăm dài độ hai gang tay, tháo ra uốn cho thẳng lại rồi nhúng một đầu vào bầy kiến trong lọ. Một con kiến leo ngay lên que, Y Minh nhẹ nhàng rút que ra, nhấc đầu que có  con kiến đẩy vào trong hang dế. Sơn tròn mắt nhìn bạn thao tác và như không tin ở mắt mình, kêu lên:

- Sao lại bỏ kiến vào hang dế thế?

- Từ từ khắc biết mà!

Y Minh rút que ra, con kiến không còn trên que nữa, chắc chúng đã nằm lại trong hang dế rồi. Bổng Y Minh kêu lên:

- Nó ra rồi, bắt đi!

Con dế vàng ươm, to như ngón tay cái bò ra khỏi miệng lỗ, hai cái râu trên đầu rung rung; Sơn vội vung tay chộp lấy đưa cho Y Minh. Y Minh không cầm mài còn giảng giải thêm:

- Bạn tìm thấy hang dế nên con dế này của bạn. Loại kiến đen này bị nhốt lâu trong lọ dữ lắm, khi đưa vào hang thấy dế là cắn ngay, dế chịu không đựơc phải chui ra thôi. Hàng ngày mình vẫn dùng cách này bắt dế đấy.

- Thông minh!

- Chuyện thường ngày thôi mà!

Y Minh nhìn Sơn cười rồi nói:

- Mời bạn qua nhà mình chơi nhé!

- Cảm ơn bạn.

Lần đầu tiên vào Tây Nguyên chơi lại được quen người bạn mới, Sơn bị bất ngờ với những điều mới lạ, khác hẳn vùng quê bên dòng sông quê nhà. Sân trường ở quê cũng trồng bàng, trồng phượng; đến mùa cũng rủ nhau nhặt hạt bàng đập ra để ăn nhân nhưng chưa bao giờ có chuyện thấy cả đàn sóc nhảy nhót trên cây thân thiện với con người đến thế. Còn cách bắt dế của người bạn mới cũng tinh tế đến không ngờ. Trường đã đẹp mà con người Tây Nguyên cũng thân thương dễ mến biết bao. Đến rồi được biết bao điều mới lạ, về kể với bạn cùng trường chắc bọn bạn phải tròn mắt ngạc nhiên đây - Sơn thích thú nghĩ thầm rồi bước theo Y Minh.

Trên ngọn cây phượng, tiếng chim cu gáy bất ngờ vọng đến: cúc cù cu, cúc cù cu… như chung vui với đôi bạn mới.

Thứ Sáu, 29 tháng 4, 2022

BÀI HỌC CHO SỰ CẢ TIN truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - tạp chí NHÀ BÁO&CUỘC SỐNG tháng 3 năm 2022


 

Trời nóng như đổ lửa cả tháng rồi, vậy mà một vạt cải xanh đúng năm chục cây được trồng bên cạnh vòi nước vẫn khoe một màu xanh mượt mà. Cải lên ba, rồi lên năm lá xòe bóng che luôn cho khoảng đất trống dưới chân mình. Lá cải dài bằng bàn tay người, phía ngoài cùng xoăn lại như… chiếc mào gà và chuyển dần qua màu tím - có lẽ vì thế mà con người đặt tên cây là cải Mào Gà chăng?

Buổi trưa, bầu trời trong xanh không một gợn mây; bỗng đâu từ phía bắc một đàn bướm vàng chao lượn trong không gian như một đám mây ùa đến. Đàn bướm bay qua đám rau, con bay đầu ngạc nhiên reo lên:

-Ô, rau cải kìa!

-Cải đẹp quá!

-Giữa những ngôi nhà cao tầng mà có vạt cải thế này không khác gì bông hoa đẹp nở trên bãi cát, thật kỳ lạ!

Được khen, đám rau cải thích lắm nên các lá hình như cũng xanh thêm lên một tí. Cây Cải đứng đầu hàng ngoài cùng, lớn hơn tất cả các cây khác trong vườn một chút, cười rung cả mấy chiếc lá dài, trả lời:

-Chào các bạn, chắc các bạn ở rất xa đến phải không?

-Đúng rồi, chúng mình từ rất xa đến đây đấy.

Một cô Bướm vàng nhẹ nhàng đậu lên chiếc lá cải, trả lời. Những con Bướm khác cũng vội vã đáp xuống, cả vạt rau trở thành một màu vàng ươm. Các tàu lá cải phải cố gượng, giơ tay đỡ đàn bướm đông đúc, chen nhau đậu phía trên. Lũ Bướm kể cho Cải nghe nhiều chuyện lạ như: ngoài xa kia có con sông rộng lớn, rất nhiều nước luôn chảy từ phía mặt trời mọc qua phía mặt trời lặn. Trên bờ sông, lũ bò bốn chân, da màu vàng như bị hun khói, thi nhau gặm cỏ…

-Ô, lạ nhỉ. Lũ bò có bốn chân thế chúng có mấy cánh?

Một cây Cải ngạc nhiên thốt lên làm lũ bướm cười nghiêng ngã, một con trả lời:

-Bò, trên đầu có hai sừng như, như… sừng bướm đây này; nhưng chúng không có cái cánh nào cả.

-Có cánh, bay cao, bay xa biết nhiều chuyện như loài bướm sướng thật; còn họ hàng nhà rau cải chúng tôi ở một chỗ thế này buồn lắm!

*

-Rồng, rồng đến kìa, chạy mau đi!

Con Bướm đậu ngoài cùng, thảnh thốt kêu lên; cả đàn bướm hốt hoảng tung cánh bay đi. Nhiều con vội quá va cả vào nhau như nhìn thấy một thứ gì đó kinh khủng lắm. Phía góc tường bên phải, một con thằn lằn chỉ to hơn ngón tay cái một chút; bộ vảy trên người như vảy cá, nhưng nhỏ hơn, sáng óng ánh dưới nắng mặt trời, từ từ bò đến bên luống cải. Cây Cải mọc ngoài cùng tức giận, nói:

-Xấu xí như thế bò đến đây làm bạn của người ta bay hết.

-Bướm là bạn của rau Cải à?

Con thằn lằn ngạc nhiên kêu lên, cười rung cả chiếc đuôi dài. Cây Cải bực mình trả lời:

-Những người bạn tốt đi từ xa ngàn dặm tới chơi, đang kể bao nhiêu chuyện hay thì kẻ xấu xí nhà người xuất hiện nên họ bỏ đi cả rồi.

-Cải nhầm rồi, những con bướm bề ngoài xinh đẹp là thế nhưng những đứa con của nó thì khủng khiếp lắm: mình chúng đầy lông lá, có hai cái răng rất khỏe và ăn thì… không còn cây cải nào sống sót được đâu.

-Ô, thật vậy ư?

-Thật đấy.

-Đừng có mà bịa chuyện nói xấu người khác nhé.

Cả đám Cải ào lên phản đối. Thằn Lằn bực mình, uốn cái đuôi dài cong cong như đuôi rắn, khẽ ngoe nguẫy rồi bỏ đi.

*

Mấy hôm sau, những tàu lá xanh của cây cải đứng đầu hàng biến mất, chỉ còn trơ lại những chiếc gân lá. Thằn lằn đi qua thấy vậy cất tiếng hỏi:

-Lũ sâu bướm gây ra phải không?

-Đúng vậy!

Cây Cải đầu hàng run run trả lời, Thằn Lằn ngạc nhiên, nói:

-Lạ nhỉ, hôm trước mình đã cảnh báo rồi, có nhìn thấy quả trứng Bướm nào đâu.

-Tại tôi – cây Cải rên rỉ trả lời: Tôi không tin Rồng nên dấu một chùm trứng bướm dưới tán lá, không ngờ trứng nở ra lũ sâu nhỏ bé và kết quả là thế này đây...

-Trời ạ. Sống phải có tình thương yêu với mọi vật xung quanh; nhưng tình thương yêu đó phải đặt đúng lúc, đúng chỗ… Thấy có kẻ xấu như bọn ăn trộm phải lên tiếng cảnh báo để mọi người cùng ngăn chặn. Không thể giúp những tên cướp đang bị truy đuổi lẫn trốn vì… thương chúng, hậu quả không thể lường hết.

Vừa khuyên giải cây Cải, con Thằn Lằn – giờ được vườn cải gọi tên mới đầy kính trọng: Rồng; dùng chiếc lưỡi dài của mình tóm từng con sâu mập ú đang núp dưới cọng lá đưa vào miệng nhốt chúng vào bụng. Những cây cải đứng bên cạnh, xuýt xoa:

-Bài học sâu sắc cho sự cả tin!

 

Mùa khô năm 2022

Thứ Sáu, 11 tháng 2, 2022

ĐẶC SẢN RỪNG truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - BÁO HẢI PHÒNG ĐIỆN TỬ RA NGÀY 25.01.2022


 

Sau sáng tháng mùa mưa, cây cối xanh mượt mà. Khi mùa khô đến, chúng bừng lên như khoe với đất trời sức sống mãnh liệt của mình để đón đợi thử thách sáu tháng tràn đấy nắng gió. H’Uyên rủ hai bạn thân cùng học lớp chín với mình vào vào rừng chơi vì đang nghỉ Tết chưa phải đi học. Bất chợt tiếng một chú gà rừng vang lên gần lối đi, H’Uyên đi sau cùng lên tiếng:

-Gà gáy báo trời sắp tối rồi đấy.

-Tại cây nhiều cành lá quá nên ta không thấy mặt trời, chắc còn sớm mà.

Vân trả lời, Y Nhớ không nói gì vẫn lầm lũi bước rồi bất chợt dừng lại, kêu lên:

-Ơ, ta lạc đường rồi!

-Lạc thế nào được, ta vẫn đi đúng con đường mòn buổi sáng vào đấy thôi.

Vân ngạc nhiên cãi lại, H’Uyên bước lên hỏi:

-Sao vậy?

-Con rắn!

-Lại gặp rắn nữa à, đuổi cho nó chạy rồi đi tiếp.

Vân góp ý, Y Nhớ trả lời:

-Không, chỗ gặp con rắn lúc chiều đây này.

Vân và H’Uyên vội bước lên, nhìn phía trước mặt thấy đúng là bụi cây có dây khoai mài, chỗ con rắn lúc chiều chui vào.

-Sắp tối rồi, đêm nay ta ngủ lại đây thôi.

Nghe H’Uyên nói vậy, Y Nhớ gật đầu đồng ý ngay và chỉ tay về phía gốc cây hương to đùng, có hai cái rễ lớn nổi lên hai bên tạo ra một khoảng đất trống, ngay bên lối mòn bảo:

-Lại đó ta làm chỗ ngủ qua đêm được đấy.

H’Uyên gật đầu đồng ý, rồi phân công luôn:

-Mình chặt củi về đốt để sưởi ấm và bẻ lá cây làm nệm để ngủ qua đêm. Y Nhớ tìm cách đào khoai mài ăn bữa tối. Vân đi rừng xa chắc mệt rồi, ngồi nghỉ cho lại sức.

Để gùi dựa vào gốc cây, H’Uyên nhanh nhẹn đi bẻ lá. Vân ngồi lên rễ cây, duỗi thẳng hai chân, đầu thầm nghĩ: người bạn gái Êđê mới mười bốn tuổi, có khuôn mặt trái xoan, tóc quăn tự nhiên dài quá lưng, trông như làn nước suối chảy mùa khô; người cao, hơi gầy nhưng được trời cho nước da nâu đen, làm tôn thêm vẻ đẹp sắc sảo của người con gái Tây Nguyên. Còn Y Nhớ, bạn trai cùng tuổi, tay chân rắn chắc như thanh niên, lao động thì khỏi nói; có lẽ vì thế cô chủ nhiệm mới giao cho làm lớp phó phụ trách lao động. Thích nhất tính cách các bạn: luôn thẳng thắn, thực lòng với bạn bè, nghĩ sao nói vậy; cả ba thân với nhau hơn các bạn khác trong lớp là vì thế.

Y Nhớ chạy vào rừng một lúc quay lại vác trên vai một cây tre to bằng cổ chân, dài hơn hai mét; dùng xà gạc chẻ một đầu làm bốn phần bằng nhau, dài ba mươi phân, tỷ mẫn vót nhọn từng mảnh rồi đi lại chỗ có dây khoai mài, phát quang xung quanh độ hơn một mét, bắt tay vào đào. Vân thấy hay hay cũng bước lại xem Y Nhớ làm.

Y Nhớ thọc mạnh đầu cây tre đã chẻ xuống đất bên cạnh dây khoai mài, rồi rút lên lắc lắc cho đất rơi ra, tạo thành chiếc hố, sâu dần. Thấy thế, Vân ngạc nhiên hỏi:

-Chỉ một cây tre mà đào được cái hố sâu luôn à?

-Ừ, thọc mạnh đầu cây tre đã chẻ xuống, đất dắt vào trong ống tre, bốn miếng tre như bốn ngón tay móc và giữ đất để ta mang lên khỏi hố.

Y Nhớ giải thích, Vân buột miệng khen:

-Thông minh, nhưng tại sao không đào một vòng tròn xung quanh gốc dây khoai mài mà lại chỉ đào bên cạnh thôi?

-Củ khoai mài khác các loại củ khác, vì nó dài và mảnh. Nếu đào vòng tròn để củ khoai ở giữa vừa khó lấy đất lên lại dễ làm củ bị gãy, không lấy hết củ được.

Nghe bạn giải thích, Vân ngạc nhiên, tròn mắt nhìn. Y Nhớ người ướt đẫm mồ hôi, tay vẫn liên tục vung lên, hạ xuống tạo thành chiếc hố sâu hơn nửa cây tre dùng để đào; phía dưới tối om, không thấy gì nữa. H’Uyên đốt một bó đuốc mang đến, bảo:

-Được chưa, lấy củ lên thôi.

-Được rồi đây!

Y Nhớ trả lời rồi chẻ cây tre vừa đào đất làm đôi, lấy một nửa đặt úp bên cạnh dây mài từ trên thành hố, ấn mạnh xuống; đất rơi hết, để lộ ra củ khoai mài giống một cây cọc màu vàng được dựng bên thành hố. Vân reo to:

-Ô, đẹp quá!

-Lấy lên khỏi hố Vân sẽ mê luôn nữa đó.

Y Nhớ nói xong, cầm mảnh tre để sát phía bên củ khoai ấn xuống cho củ ngã nghiêng vào thành hố rồi nảy nhẹ; tiếng củ mài gãy nghe “tách”, từ dưới hố vọng lên nghe như nốt nhạc. H’Uyên nhẹ nhàng cầm dây, kéo củ khoai mài lên khỏi hố. Củ mài to bằng cổ chân, dài gần sải tay, vỏ màu vàng nhạt, có nhiều rễ con bám xung quanh; lạ là từ chỗ mọc dây đến tận phía bị gãy đều to bằng nhau. Y Nhớ tiếc rẻ nói:

-Còn nhiều nữa, nhưng tối không đào được nên ta lấy bằng này thôi.

-Thật kỳ lạ!

Vân reo lên thích thú, hình như không đủ ngôn từ để tả củ khoai mài; rồi cúi xuống cùng H’Uyên bê khoai lại bên đống lửa, miệng nói thía lia; hai bạn chỉ cười.  

Trong rừng, trời tối nhanh quá; chỉ một chốc, cách độ chục sải tay đã không nhìn rõ mặt nhau. Y Nhớ chạy đi kéo thêm mấy cành cây khô nữa mang về chất đống bên cạnh, thấy vậy Vân kêu lên:

-Lấy làm gì mà nhiều thế?

-Phải đốt cả đêm cơ mà, không thừa đâu.

Y Nhớ trả lời rồi lại đi tiếp, H’Uyên bảo:

-Vân lại đây giúp mình nào.

-Làm gì đấy, trời tối rồi còn đi đâu nữa à?

Vân ngạc nhiên kêu lên, H’Uyên mĩm cười trả lời:

-Vân khỏe chưa, ngồi đây nướng khoai cùng mình.

-Vân thấy củ khoai mài là khỏe lên rồi.

-Vậy à, thế thì tốt quá; rừng Tây Nguyên là vậy đấy, thứ gì cũng có nếu chúng ta biết tìm.

-So với quê mình thì vẫn còn có loại cây rừng nơi đây không có.

H’Uyên ngạc nhiên, hỏi lại:

-Vân nói xem nào!

-Cây táo.

-Táo rừng nhiều lắm, nhưng chúng mọc ở đồi cỏ gianh cơ.

-Ăn có ngon không?

-Quả chín chỉ to bặng nửa hạt bắp đói nước, ai thèm ăn.

Y Nhớ vừa kéo được cành cây lớn về đến nơi, góp chuyện; Vân nói:

-Bố mình kể: ngày nhỏ đi chăn trâu thích nhất là mùa táo chín. Những cây táo mọc bên đường làng hay bờ mương, quả màu xanh thẩm, to bằng ngón tay út; khi chín chuyển qua màu vàng tươi, to bằng ngón tay cái. Hái quả chín bỏ vào miệng, nhai nhè nhẹ cho vỡ lớp vỏ ngoài, vị chua chua, ngọt ngọt thấm vào lưỡi; mùi thơm đặc biệt của táo bay lên mũi làm con người cứ lâng lâng.

-Thành phố Hải Phòng mà cũng có chỗ chăn trâu bò như ở Tây Nguyên này ư?

Y Nhớ ngạc nhiên hỏi lại, Vân nói:

-Thủy Nguyên là vùng ngoại ô, cũng có các cánh đồng trồng lúa nước, khoai môn, khoai lang… nữa đấy.

-Cây táo như Vân nói ở quê, Tây Nguyên không có; nhất định sau này mình sẽ đến để ăn một quả cho biết.

H’Uyên nuốt nước miếng, góp lời. Y Nhớ băn khoăn nói:

-Chắc loại táo như thế đắt tiền lắm.

-Táo tự mọc, ai thấy quả chín thì hái ăn, không phải mua đâu.

Nghe Vân trả lời, Y Nhớ tròn mắt, nói:

-Giống như ta gặp trong rừng luôn à?

-Đúng vậy!

Nghe Vân trả lời, H’Uyên ngước nhìn Vân, ánh mắt là lạ, bảo:

-Quê bạn tuyệt vời quá.

-Hải Phòng mà bạn!

Vân trả lời, hình như cái mặt tròn có vênh lên một chút làm hai bạn ngồi bên cạnh bật cười. H’Uyên cắt ba khúc khoai mài, mỗi khúc dài hơn một gang tay, định đặt lên bên đống than đỏ rực. Vân ngạc nhiên nói:

-Rửa sạch đất cát rồi hãy nướng chứ.

Y Nhớ bật cười trả lời:

-Có nước đâu mà rửa?

Vân đáp:

-Không có nước thì lấy lá cây lau cho sạch đất và rể con rồi hãy nướng cho vệ sinh.

-Chốc nữa lửa nóng, đất cát khô rụng hết, còn hạt nào dính vỏ ta bóc bỏ đi luôn, có ăn phải đâu mà sợ.

H’Uyên nói như giải thích, Vân trả lời:

-Mỗi người một khúc lau sạch đất cát rồi nướng, nhìn nó ngon hơn. 

H’Uyên nhìn Vân, nói:

-Đồng ý, mỗi người một khúc chùi cho nhanh.

H’Uyên làm xong trước, cời than đỏ ra một góc, dựng khoai mài bên cạnh; thỉnh thoảng xoay nhẹ để khoai chín đều. Một lúc sau khoai chín, mùi thơm tỏ ra ngào ngạt; Vân thấy nước miếng trào lên đầy miệng, nuốt ực một cái. Hình như H’Uyên nghe được nên mĩm cười, đứng dậy bẻ mấy chiếc lá cây ngay trên lối mòn, mang lại làm mâm đặt khoai mài vừa nướng chín lên trên, cất tiếng:

-Mời dùng bữa các chàng dũng sỹ ơi.

- Vân ngồi đây.

Y Nhớ bê khúc củi để bên cạnh H’Uyên, bảo bạn; Vân ngồi xuống, nói:

-Thơm quá!

-Tại bụng đang đói mà người nướng khéo tay nên món ăn hấp dẫn lên gấp đôi, gấp ba đấy.

H’Uyên trả lời, đôi má ửng hồng, rồi lấy dao cắt một khúc khoai mài làm ba phần, đưa cho Vân và Y Nhớ mỗi người một phần, nói:

-Ăn xem có ngon không!

Vân bóc lớp vỏ mỏng bên ngoài củ khoai mài, phía sau lớp vỏ mỏng như tờ giấy, để lộ ra phần thân củ trắng tinh, thơm nức. Vân đưa khoai lên mũi ngửi, hít hà, mắt ánh lên niềm vui. Y Nhớ thấy vậy bật kêu lên:

-Khoai mài để ăn cho no bụng chứ ngửi có hết đói được đâu!

Vân cười, trả lời bạn:

-Một món ăn mình ưa thích thì thưởng thức từ từ: đầu tiên ăn bằng mắt, tiếp theo ăn bằng mũi, sau đó mới ăn bằng miệng.

-Có một miếng khoai mài mà bày đặt ăn nhiều cách như thế biết đến bao giờ mới no bụng, nhìn đây này...

Y Nhớ sốt ruột ngắt lời Vân để bày tỏ ý kiến của mình rồi đưa cả củ khoai lên miệng, gậm một miếng lớn. H’Uyên bật cười, nói:

-Ă như Y Nhớ là ăn cho no bụng, ăn cho xong bữa như nghĩa vụ phải ăn; còn Vân ăn theo cách thưởng thức. Lần đầu tiên được ăn món mới phải từ từ quan sát để cảm nhận, đánh giá hình thức; sau đó mới tới mùi, để khẳng định hương nó thế nào; cuối cùng là vị, xem ngon ngọt thế nào. H’Uyên nói vậy đúng không?

-Chịu Lớp trưởng luôn!

Vân nói xong bẻ một miếng nhỏ bỏ vào miệng, nhai chầm chậm. H’Uyên ngồi nhìn Vân ăn, mắt hình như tròn lại. Đầu chợt nghĩ: anh bạn dân Hải Phòng, mặt tròn, trán cao, da trắng như củ khoai mì mới bóc vỏ, học giỏi nhưng vào rừng thì… như đứa bé lên năm; nhưng suy nghĩ và hành động thì lúc nào cũng chuẩn, thấy… “ghét” quá!

Y Nhớ nhìn hai bạn, bật cười, nói:

-Đi cả ngày lạc trong rừng, bụng đói meo mà một người ngồi nhai như bà lão tám mươi, còn một người ngồi nhìn người kia như đã ăn no; hay thật.

H’Uyên hai má ửng hồng không biết vì ánh lửa hay câu nói của bạn, bật cười, trả lời:

-Nhìn Vân ăn khoai thấy lạ lạ thế nào ấy.

-H’Uyên ăn đi chứ nhìn người khác ăn không no được đâu.

Vân nói với bạn mà trong đầu thoáng nghĩ: Mọi hôm vào giờ này cả nhà quây quần bên mâm cơm; bố, mẹ có nhiều chuyện nói với nhau, để hỏi và trêu chọc Vân. Thỉnh thoảng mẹ lại gắp thức ăn bỏ vào chén cho hai ba con, nhắc: “ăn xem có ngon không nào!” Nhiều khi hai người không hẹn lại gắp thức ăn bỏ vào chén cho Vân cùng lúc rồi bật lên tiếng cười vui vẻ. Ăn xong, Vân rửa chén, còn bố mẹ uống nước, xem thời sự buổi tối trên tivi… Sáng nay xin vào rừng chơi, ngày mai mới về nên không sợ bố mẹ đi tìm. Vân nghĩ đến đây bất giác bật cười rồi nói với hai bạn:

-Khoai mài ngon thiệt, đúng là đặc sản của rừng.


Nguồn: 

http://www.baohaiphong.com.vn/baohp/vn/home/InfoDetail.jsp?ID=62277&cat=103