RẮN XE DUYÊN truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - tạp chí NHÀ BÁO & CUỘC SỐNG số Xuân 2025

 

Nhân dịp nghỉ Tết, Trang được H’Hoa - bạn học cùng khóa rủ về buôn chơi, nhân tiện dẫn đi khám phá khu rừng già huyền bí gần buôn thuộc dãy  Trường Sơn. Trang sinh ra và lớn lên ở Thủ đô, chưa một lần leo núi nên nghe bạn nói vậy thích lắm, đồng ý luôn. Trang vui lắm, được cô bạn học cùng lớp cao mét bảy, khuôn mặt trái xoan, mắt bồ câu, da nâu đen, có giọng nói như hát lại học giỏi nhất khóa mời thì... không vui sao được. Y Kuan học khác lớp, người cùng huyện với H’Hoa, người vạm vỡ như lực sỹ, mặt vuông chữ điền, da nâu, tóc xoăn tít như uốn nên cũng được đi cùng. 

Sau một ngày leo núi, khám phá rừng già, chiều đến cả ba quyết định ngủ qua đêm bên một gốc cây to, cành lá xum xê xanh tốt. H’Hoa trải hai tấm ni lon, gần nhau rồi nhóm lửa. Trang theo Y Kuan đi chặt các cành cây khô lớn như bắp chân, bắp đùi rơi trên triền núi, kéo về xếp đống lại làm củi dự trữ đốt qua đêm. 

Đêm xuống, H’Hoa hai tay ôm gối ngồi nhìn ngọn lửa, hỏi: 

-Hồi nhỏ ở nhà với ba má, buổi tối Trang thường làm gì?

-Mình xem tivi một chút rồi học bài, đọc sách, khi nào mệt thì ngủ.

Y Kuan góp chuyện:

-Sống ở thành phố như vậy buồn nhỉ. Trước đây chưa có tivi đêm đến mọi người trong buôn quây quần bên bếp lửa nhà già làng nghe kể khan, thích lắm; còn bây giờ nhà nào cũng có tivi quên luôn mất chuyện kể khan.

-Khan là gì vậy?

H’Hoa trả lời:

-Sử thi truyền miệng của người Êđê, gần như truyện cổ tích của người Kinh vậy. 

Bất ngờ Y Kuan đề nghị:

-Ta hát ei rei(1) nhé.

Trang ngạc nhiên hỏi lại:

-Ei rei là cái gì thế?

-Từ từ rồi biết, Trang nằm xuống đi.

H’Hoa trả lời:

-Ei rei chỉ hát trong lễ hội, không thể hát nơi đây được, Yang(2) phạt đấy.

Y Kuan năn nỉ:

-Chúng mình đã ở trong rừng Yang rồi thì thích là hát chứ còn sợ gì nữa, hát cho Trang nghe với, cậu ấy chưa bao giờ được nghe.

Trang nằm xuống, đầu quay lại phía H’Hoa, ngửa mặt nhìn lên phía trên chỉ thấy một màu đen đặc quánh của lá cây che lấp bầu trời. H’Hoa hát bằng tiếng Êđê, tiếng hát nho nhỏ, nghe buồn buồn; lúc trầm, lúc bổng, mềm mại như gió thổi trên cánh đồng cỏ gianh mùa khô… Y Kuan nằm xuống, chân để cạnh chân Trang, đầu cách xa đống lửa, hát đáp lại. Tiếng của Y Kuan lúc ào ạt như mưa gầm, thác đổ; lúc ai oán như giận hờn, oán trách… Trang không biết tiếng Êđê, nhưng âm thanh thì cảm nhận được bằng cả con tim và khối óc; lúc vui như đang bay bỗng trên chín tầng mây, lúc hừng hực như chuẩn bị tham gia vào một trận đánh lớn… Ei rei là đây ư, ôi các bậc tiền bối của người Êđê, tài quá, tài quá - Trang thầm kêu lên. 

***

Đang bay bỗng trong âm thanh của làn điệu ei rei, Trang thấy như có cái gì đó lành lạnh trườn lên ống chân mình. Nhấc đầu lên nhìn xuống, Trang rùng mình, người cứng lại, hai tay vơ vội, nắm chặt cổ chân H’Hoa, mồm cứng lại không kêu được nữa.

 Ngồi ngắm lửa, thả hồn theo làn điệu ei rei. H’Hoa giật mình, thoáng đỏ mặt khi Trang nắm chặt chân nên từ từ nhìn qua thấy con rắn hổ mang chúa khổng lồ đang bò lên chân Trang, đầu lắc qua lắc lại như say rượu vội thét to:

-Nằm im.

Nghe tiếng thét, biết có việc chẳng lành Y Kuan không hát nữa; người cứng đơ, mắt nhìn trừng trừng lên ngọn cây, không hiểu chuyện gì xảy ra. H’Hoa mắt nhìn rắn, miệng cất tiếng hát nho nhỏ - những câu khó hiểu, rồi từ từ rút hai thanh củi bằng cổ tay đang cháy rừng rực, nhẹ nhàng đứng dậy. Miệng hát to dần lên, tay cầm cây củi cháy vẽ những vòng kỳ quái vào màn đêm. Con rắn to bằng cổ chân người lớn, toàn thân óng ánh như được dát vàng, đầu lớn hơn bàn tay xòe ra lắc lư theo điệu múa. 

Không biết con rắn từ đâu tới? Có thể nó núp trên ngọn cây cao, thấy ánh lửa phát ra nên bò xuống sưởi; nhưng cũng có thể vì làn điệu ei rei hai người hát nên bò đến nghe, hay Yang rừng sai nó đến phạt ba người dám ở lại qua đêm trong rừng cấm. Loài rắn này chỉ nghe kể trong khan, chứ chưa ai từng gặp bao giờ. Bị tiếng hát và vòng lửa thôi miên, nó kéo lê cái thân dài ngoằng qua chân Trang để leo lên bụng Y Kuan; đầu cất cao khỏi mặt đất hơn mét, lắc lư, lắc lư theo tiếng hát. Miệng hát, tay múa, H’Hoa định dìu con rắn rời xa đống lửa; nhưng tay Trang nắm chặt luôn cả gấu váy vào cổ chân nên không thể nhấc chân lên được; thôi đành phải múa để dụ con rắn ra khỏi người Y Kuan trước rồi tính - H’Hoa tự nhủ. 

***

Y Kuan cảm nhận được cái chết đã đến ngay bên cạnh, nó lạnh lẽo, nham nháp, nhẹ nhàng len lỏi rất từ từ: qua chân, lên bụng, lên ngực… mùi tanh phảng phất rồi nồng nặc ập vào mũi làm miệng xuýt bật nôn, may kìm nén được. Những chiếc vảy rắn màu vàng, to hơn móng chân cái người lớn, hình như có viền bằng bạc bao quanh ba mặt khẻ, chạm vào môi rồi leo lên mũi… Y Kuan mở mắt trừng trừng, người cứng lại như khúc gỗ, mắt dán vào thân rắn. Lúc này chỉ cần một cử động nhỏ thôi, con rắn sẽ cắn và cắm hai cái nanh nhọn hoắt như hai chiếc đũa bên mép sượt qua da thì đến Yang xuất hiện cũng không cứu được mình. 

Trong khi ấy H’Hoa vẫn múa, vẫn hát, nhưng cái chân và gấu váy bị Trang nắm chặt, không nhấc lên được. Làm sao bây giờ? Hàng chục câu hỏi lướt qua đầu mà chưa có câu trả lời chính xác nhất để có biện pháp hiệu quả xua con rắn độc rời người Y Kuan ra xa đống lửa. 

Múa bụng, một ý nghĩ chợt đến trong đầu. Khi truyền dạy cho cháu thuật thôi miên, điều khiển loài rắn, bà ngoại nói đây là tuyệt chiêu cuối cùng. H’Hoa tay múa, miệng hát và bụng múa theo nhịp tay, trong khi hai chân đứng yên một chỗ. Hình như con rắn đã cảm nhận được vẻ đẹp thần bí của điệu múa, đầu rồi cả khúc thân dài ngoằng của nó cùng uốn lượn theo. Múa bụng, cái khó xử nhất ở đây là người múa phải cởi áo để cho rắn thấy vẻ đẹp của ngực và bụng người múa. Giờ đây, giữa khu rừng vắng lại có hai bạn trai mà cỡi áo ra thì... H’Hoa thoáng đỏ mặt.

Múa bụng không cỡi áo con rắn sẽ tỉnh lại, và cái chết chắc chắn sẽ đến với hai bạn. Còn bỏ áo ra để múa hai bạn trai thấy thì... Trang người Kinh đẹp trai, học giỏi, mình ưng hắn nhiều lắm, giờ để hắn thấy ngực mình sẽ nghĩ như thế nào? Nhưng không cỡi áo để múa con rắn sẽ tỉnh lại các bạn sẽ chết. Cuộc đi chơi hôm nay mình chủ động tổ chức, mời các bạn về chơi; chẳng lẽ vì sỹ diện mà để mất các bạn mãi mãi. Mạng sống của con người là quý giá nhất, không có gì quan trọng hơn, thôi đành… Đầu H’Hoa nghĩ như thế nên hạ quyết tâm khuất phục con rắn: mắt nhìn thẳng vào mắt rắn, miệng hát, tay múa đưa vòng than lửa rộng dần, từ từ buông cho áo rơi xuống chân… 

Hình như con rắn bị khuất phục trước điệu múa của H’Hoa nên nó hạ dần độ cao, đầu lắc lư thấp dần, thấp dần rồi vòng xa đống lửa, trườn qua khỏi người Y Kuan. Chỉ chờ có vậy, H’Hoa hét lên: huầy! Ném thanh củi đang cầm vào bếp lửa làm tàn lửa bay lên loạn xạ. Con rắn giật mình, lao luôn vào bóng đêm, biến mất.

*** 

H’Hoa ngồi thụp xuống, vơ áo khoác vội lên người, hai tay ôm mặt òa khóc. Tiếng khóc làm hai bạn trai giật mình tỉnh lại, bật dậy. Trang, đặt tay lên vai H’Hoa, nói trong hơi thở đứt quảng:

-H’Hoa ơi, em đã cứu sống hai đứa bọn anh rồi, đừng khóc nữa!

Nghe Trang lên tiếng, Y Kuan cũng bước lại, nói:

-Hôm nay không có H’Hoa thì mình chắc chết rồi, khủng khiếp quá.

Nghe hai người nói, H’Hoa mặt đỏ bừng, bụng thầm nghĩ: chắc hai người khi đó chỉ chăm chú nhìn rắn thôi, không ai thấy mình... nên từ từ đứng dậy. Trang nói:

-H’Hoa thật tuyệt vời, học được cách thôi miên rắn từ bao giờ mà đuổi được rắn giỏi thế!

-Hôm nào H’Hoa dạy cho Y Kuan học với nhé.

Y Kuan xúc động nói rồi quay lại nhìn Trang, ngạc nhiêu kêu lên:

-Trang, sao lại khóc?

Trang vội đưa tay lên lau nước mắt, rồi nắm chặt hai tay H’Hoa, nhìn thẳng vào mắt bạn như lâu lắm mới gặp. Lúc rắn trườn qua người Y Kuan, Trang nhìn lên và vô tình được chứng kiến H’Hoa bỏ áo múa bụng. Say theo điệu múa nên Trang chứng kiến tất cả mọi việc; khi ấy đã định thả tay ra, nhưng chợt nghĩ: mình thả tay, bạn ấy đoán ngay ra mình đã thấy thì… khó xử lắm. Thôi đành nằm im giả như đã ngất; nhưng sâu thẳm trong tim, Trang cảm phục bản lĩnh người bạn gái dân tộc Êđê vô cùng. Trong hoàn cảnh ấy, chắc chắn rất ít người con gái dám làm như thế. Trang cắn chặt răng nhưng nước mắt cứ trào ra, ướt đẫm. 

H’Hoa ngước nhìn Trang, ánh mắt là lạ, nở nụ cười rất tươi; rồi cúi đầu nhìn xuống chân, hai má ửng hồng, nói nhỏ:

-Trang, đau tay em!

Sau gần bốn năm cùng học Đại học với nhau, lần đầu tiên H’Hoa xưng em với Trang. Trang buông tay bạn mà người như bị sốt. Đêm về khuya, gió lắc cây trở mình tạo nên tiếng động ào ào ập đến như từng cơn sóng biển. Xa xa tiếng chim ăn đêm gõ vào không gian từng nhịp đối đáp nhau: “năm trâu sáu cột”, “bắt cô trói cột”.

 

Chú thích tiếng Êđê:

1. Ei rei: làn điệu dân ca của người Êđê.

2. Yang: thần linh.

THẦM LẶNG MỘT ĐỜI NGƯỜI truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - VĂN CHƯƠNG PHƯƠNG NAM ngày 15 tháng 01 năm 2025

 

Già làng buôn Thi sống hơn tám chục mùa rẫy, tóc trắng như mây buổi sáng trên đỉnh Chư Yang Sin(1) mùa khô, da mặt nhiều nếp nhăn nhưng không giấu được khuôn mặt phúc hậu; ngồi như hóa đá, lưng tựa cột nhà. Vây quanh bếp lửa trong phòng khách của căn nhà dài có hơn trăm người già trẻ, trai gái, hầu như miệng ai cũng ngậm chiếc tẩu thuốc làm bằng gỗ, khói nhè nhẹ bay. Ngoài đầu sàn, gió ầm ầm lướt qua, trước khi xuôi theo con suối chạy về phía bắc. Già làng phá tan im lặng, hỏi:

-Ai có cách gì trị con cọp này không?

Ma(2) Ju, mặt dài, hai mắt thâm quầng – dấu hiệu của nhiều đêm mất ngủ, rút tẩu thuốc khỏi miệng, nói:

-Dân mình bị xúc ra đây lập buôn mới, tuy gần con đường lớn đổ nhựa của Yoan(3) nhưng nơi này xa rừng, Yang(4) giận mới sai cọp quấy phá, chắc không đuổi được đâu.

Nghe Ma Ju nói, nhiều người gật đầu ra vẻ đồng ý với người thợ săn giỏi nhất vùng. Y Kuan mặt tròn, tay chân rắn chắc như cây gỗ trắc, sống mười chín mùa rẫy rồi nhưng chưa nhận củi cầu hôn(5) của cô gái nào, đứng dậy nói:

-Tối lại, chúng không cho chúng ta ra khỏi buôn thì làm sao đuổi cọp. Không đuổi được cọp thì heo, chó rồi đến trâu, bò cũng bị cọp bắt hết, biết lấy gì sống?

-Sợ gì cọp, người Mĩ có súng, đoàng một cái con voi to đùng còn lăn quay ra chết luôn, nói gì cọp.

Tiếng nói từ chân cầu thang vọng lên, cùng lúc ngọn đèn pin sáng quắc, quét vào trong nhà. Bảy người lính, quần áo rằn ri, mũ sắt như chiếc nồi úp lên đầu, tay lăm lăm súng AR15, bước lên sàn. Người đi đầu có vẻ là chỉ huy, đứng giữa cửa nói:

-Già làng không phải sợ, mọi người giải tán về ngủ đi; chuyện cọp đến phá buôn, người Mĩ đã biết, sẽ tìm cách bắt được ngay ấy mà. Trong đám thanh niên đây có ai dũng cảm xung phong đi bắn cọp cùng chúng tôi không?

Tất cả lặng im, ai cũng cúi mặt xuống như đang tìm đồ vật bị rơi dưới sàn. Sáu người lính chia nhau đứng hai bên cầu thang, im như bức tượng nhà mồ; tên chỉ huy bước đến bên già làng, quay nhìn mọi người một lượt rồi nói:

-Hơn hai chục thanh niên trai tráng thế này mà không ai xung phong đi bắn hổ thì kém cỏi quá. Thôi được rồi, để chúng tôi đi bắt, mang về cho mọi người xem.

Dứt lời, hắn quay mình bước đi; khẩu súng ngắn đeo bên hông trễ xuống phía háng trông ngồ ngộ. Chờ đám lính đi khuất, già làng nói:

-Mấy người Yoan này đi theo Mĩ, cậy thế nhiều súng đạn, để họ thử sức xem sao. Từ ngày mai mọi người đi làm rẫy hay vào rừng phải đi theo nhóm bốn năm người trở lên, không những đề phòng cọp mà còn canh chừng cả bọn lính nữa.

Già làng dứt lời, mọi người đốt đuốc rồi lục tục xuống cầu thang về nhà mình. H’Thuận – cháu ngoại của già làng, mười bảy tuổi, khuôn mặt tròn, mắt bồ câu, tóc dài quá lưng; chất thêm củi vào bếp, quay sang nói:

-Buôn mình bị nhốt ở đây đã ba tháng, hai bên buôn núi cao dựng đứng nhưng cây cối ở gần bị rãi thuốc độc chết hết rồi; con thú không có thức ăn, phải bỏ vào rừng sâu, không còn gì cho con người săn bắt, biết rồi phải làm sao sống đây?

Ama H’Thuận tóc lốm đốm bạc, trên mình đóng mỗi cái khố, ngồi tựa lưng vào vách nhà, lên tiếng:

-Chưa đến trăm ngày buôn mình định cư nơi đây mà cọp bắt mất mười ba con heo, một con bò, cứ thế này thì vài tháng nữa không còn gì nuôi.

-Biết vậy, nhưng bọn lính cấm dân đặt bẫy, không cho dân ra khỏi buôn khi trời tối  thì đành phải chịu vậy thôi.

Già làng nói rồi thở dài. Hơn chục con cháu vây quanh bếp lửa không ai nói gì thêm. Trên triền đồi, gió lại đuổi nhau luót trên cỏ gianh chạy ầm ầm.

***

-H… ùm!

-Đoàn, đoàng, đoàng…

Tiếng hổ gầm trên triềng núi vọng xuống, liền ngay sau đó là tiếng súng nổ nối tiếp nhau như rang bắp; người dân túa ra đầu sàn, nhìn về phía lưng chừng núi, nơi có tiếng súng nổ, ánh đèn pin quét qua, quét lại. Cánh đàn ông bàn tán xôn xao, có người còn đoán một cách chắc chắn con hổ này chết là cái chắc, đạn bắn như thế thì nát hết cả mình luôn vì hứng cả trăm viên đạn. Nhưng cũng có người bảo: đi săn mà thú gầm trước rồi bắn như vãi đạn thế kia thì chỉ có trúng… cây. 

Một lúc lâu sau, ánh đèn pin lóe sáng trên triền dốc rồi tiếng rên, tiếng khóc theo tiếng chân người xuống buôn. Dân ùa ra, tròn mắt nhìn đám lính cõng chỉ huy của mình đang gào khóc, hình như hắn bị gãy chân. Qua câu chuyện lõm bỏm của bọn lính trao đổi với nhau, mọi người hình dung ra câu chuyện…

Đám lính xếp hàng dọc men đường mòn tiến vào rừng. Tên đi đầu cầm đèn, chỉ huy đi sau. Chúng vừa vào đến bìa rừng già, bất ngờ gặp cọp trong rừng đi ra. Tên đi đầu sợ quá, làm rơi đèn xuống đất. Chắc bất ngờ thấy ánh đèn nên cọp gầm lên, đám lính hoảng hốt nổ súng. Riêng tên chỉ huy sợ quá, nhảy đại qua bên đường tránh cọp; không may rơi xuống kẽ đá, gãy chân còn con cọp thì biến mất. 

Một lúc sau, hai chiếc ô tô bật đèn sáng trưng đến đón đám lính đưa về đồn. Cũng từ hôm đó, ban đêm bọn lính không dám mò xuống buôn nữa. Để bảo vệ đàn gia súc của mình, nhà nào cũng phải vào rừng chặt cây to bằng cổ chân, về làm hàng rào để nhốt gia súc ngay dưới gầm sàn. Thỉnh thoảng cọp lại mò vào buôn làm lũ chó chui tọt vào trong nhà, quẩn quanh bên chân người, miệng rên ư ử, không dám sủa. Cũng vì sợ cọp, đêm đến nhà nào biết nhà ấy, không ai dám qua lại nhà nhau; buôn buồn như có dịch bệnh.

***

Một hôm, có ông Yoan, khoảng hơn bốn chục tuổi, cao đến mét bảy, người gầy, da trắng, mặt dài, đôi lông mày rậm như có con sâu bám vào; chân đi dép mủ, hỏi thăm đến nhà Già làng. Ông ấy nói mình người miền Bắc, sinh sống bên Miên; gần đây chính quyền bên ấy xua đuổi nên về định cư dưới thành phố Nha Trang, làm nghề thầy thuốc. Biết trong vùng có buôn Cùi – nơi ở của người bị bệnh cùi, ở gần đèo nên đến đấy chữa bệnh làm phúc. Nay buôn Cùi nhiều người đã đỡ, tranh thủ đi đến các buôn xa trong vùng chữa bệnh cho dân. Thuốc chữa bệnh là lá rừng nên không lấy công của ai một thứ gì. Già làng bảo:

-Buôn này không có ai đau ốm cả.

-Thế sao nhìn cảnh của buôn như bị dịch bệnh hoàng hành thế này?

-Sao người lạ biết giỏi như Yang vậy? 

-Ngoài việc hái thuốc chữa bệnh, tôi có biết một chút nghề mọn mà.

Nghe người lạ nói vậy, Già làng vui bụng, mời lên sàn uống nước rồi kể chuyện: buôn bị cọp quấy phá, dân rất sợ, đêm đêm không dám ngủ say, cửa phải đóng chặt. Muốn dời nơi ở đi nơi khác, nhưng sợ bom đạn Mĩ ném vào đầu; vì thế người ở đây mà hồn theo Yang hết cả. 

Người lạ nói:

-Để tôi đuổi cọp giúp Già làng.

-Yoan nói thật chứ?

-Chuyện hệ trọng như thế làm sao nói đùa được. Người buôn ta có biết cọp thường đi xuống buôn bằng con đường nào không?

-Có đấy, đêm đến thỉnh thoảng nó đi từ con đường trên núi cao xuống phía đầu buôn, bắt được mồi hay không cũng trở lên núi bằng con đường đó.

-Để tôi xuống Đồn xin bọn lính cho ở lại buôn, giúp dân đuổi cọp. 

*

**

 

Sáng hôm sau, tổ chức cúng Yang ngay đầu buôn, bên cạnh lối mòn lên núi cao mà cọp thường đi xuống. Chủ buổi cúng hôm nay không phải ông thầy cúng của buôn mà là Yoan – người lạ. Yoan nói tiếng Êđê giống y người Êđê, làm dân trong buôn cứ tròn mắt nhìn, đám lính súng ống đầy người đứng xung quanh cũng xanh mặt. Sau lễ cúng, Yoan nói:

-Bắt đầu từ hôm nay, tất cả mọi người không ai được đi con đường này lên núi.

Già làng ngạc nhiên hỏi:

-Buôn ta phải bỏ đường này luôn à?

-Chờ tôi đuổi được cọp xong thì mọi người đi lại bình thường thôi.

Nghe thế, bọn lính ngụy cười hô hố, tên chỉ huy bước đến bên Yoan, nói to:

-Già làng cũng tin ông này nói thật à? Lính bọn tôi có súng còn không đuổi được, chẳng lẽ con hổ thành tinh này lại sợ tiếng khấn của ông?

-Hôm trước tôi nghe nói ông sỹ quan trên ve áo có tới ba bông mai dẫn lính vào rừng, gặp cọp; kết quả như thế nào mọi người đã rõ. Đạo Phật dạy: gieo gì, gặt ấy; các ông đừng làm việc thất đức rồi rước họa vào thân, làm khổ gia đình.

Nghe người lạ nói, tên chỉ huy tái mặt, tiu ngỉu dẫn lính ra xe, nổ máy ầm ầm, bỏ chạy như bị ma đuổi. Chờ đám lính đi khỏi, người lạ nói lớn: 

-Ta vào rừng một tuần sẽ trở về, mọi người nhớ lời dặn không được đi con đường này nhé. 

Nói xong Yoan khoác tay nải lên vai, tay cầm quả bầu khô đựng nước uống, trên ngươi không có một thứ vũ khí gì, theo con đường mòn đầu buôn lên núi. Già làng thấy vậy vội quỳ xuống, giơ hai tay, ngữa mặt lên trời kêu lên:

-Cầu xin Yang phù hộ.

Mọi người trong buôn thấy Già làng quỳ xuống cũng vội vã làm theo, nhất loạt cùng khấn. Khi khấn xong, mọi người nhìn theo Yoan trong bộ bà ba màu nâu, đầu không mũ nón, trên vai chỉ có một chiếc tay nải nhỏ; khuất dần vào màu xanh thẩm của rừng già như một vị Yang.

*

**

Đêm đến, mọi người mới ăn xong bữa cơm tối, kéo đến nhà Già làng, quây quần bên bếp lửa, bàn tán chuyện Yoan vào rừng một mình gặp cọp, không biết kết quả thế nào. Người nói thế này, người nói thế kia; Già làng ngó mặt ông thầy cúng của buôn, hỏi:

-Thầy cúng có tin Yoan đuổi được cọp không?

Ông thầy cúng bảo:

-Nhìn Yoan như có hồn cốt của Yang, tôi tin ông ta làm được đấy.

Thầy cúng vừa dứt lời, bỗng trên núi cao phía đầu buôn, tiếng cọp gầm vọng xuống:

-H… ùm!

Lạ, tiếng cọp gầm trước khi vồ mồi thường chỉ có một tiếng, sao hôm nay tiếng gầm thét dữ dội như đang trong một trận ác chiến. Già làng sai nổi chiêng. Tiếng chiêng ngân dài đến tận sáng đáp lại tiếng cọp gầm. Mặt trời lên, cọp thôi không gầm nữa; cánh đàn ông tò mò rủ nhau lên rừng, định tìm xem vì sao hổ gầm cả đêm như thế. Ông thầy cúng lừ mắt, bảo:

-Lũ chúng mày quên Yoan dặn à?

Thế là cả bọn tiu ngỉu, tản về nhà. Chiều, mặt trời đi ngủ một lúc, lại nghe tiếng cọp gầm, kéo dài cho đến sáng. Đêm thứ ba, tiếng gầm hình như nhỏ hơn, nửa đêm thì lặng, không ai còn nghe gì nữa. Chỉ tội cho lũ chó trong buôn, nghe hổ gầm bỏ ăn luôn cả ba ngày, không con nào dám đi ra đầu sàn, lông xù ra như sắp chết. Người trong buôn bảo nhau: Nghe cọp gầm, lũ lính cũng sợ nên không có đứa dám nào xuống buôn quấy nhiễu nữa. Dân trong buôn buộc rượu, nổi chiêng, cúng Yang, cầu mong Yoan bình an trở về.

*

**

Đúng hẹn, khoảng năm giờ chiều ngày thứ bảy, ông thầy cúng đứng trên đầu sàn bỗng gào lên:

-Ối Già làng ơi, Yoan, Yoan dẫn cọp về kìa!

Nghe thấy vậy, mọi người đổ xô ra đầu sàn, nhìn lên triềng núi, nơi con đường mòn đi xuống đầu buôn. Yoan mặc bộ bà ba màu nâu, vai đeo tay nải, bên hông đeo quả bầu khô của người Êđê vẫn dùng đựng nước, đang thong thả xuôi dốc về buôn. Phía sau lưng Yoan, nơi bìa rừng, một con hổ to lớn ngồi chồm hổm trên hòn đá to nhìn theo. Già làng cho nổi trống, thui bò, buộc rượu, tạ ơn Yoan đã khuất phục được hổ dữ. 

Nghe tiếng trống, các buôn ở gần, rồi bọn lính trên đồn cũng kéo quân xuống, ô tô đậu một hàng dài trước buôn. Đừng trước đám đông, Già làng giơ tay ra hiệu cho chiêng, trống tạm dừng rồi nói:

-Có Yang trời, Yang núi, Yang suối chứng giám, người dân buôn Thi tạ ơn Yoan đã đuổi cọp mang lại đời sống bình yên cho người dân nơi đây. Từ hôm nay xin được cho người dân trong vùng được gọi Yoan là Ma, cầu xin Ma Yoan ở lại đây với chúng tôi. Sáng mai Ma Yoan chọn chỗ đất nào ưng ý, người trong buôn sẽ làm nhà để Ma Yoan ở.

Đám lính vỗ tay ầm ầm, tên chỉ huy bụng to như phụ nữ có bầu, bước đến trước mặt Ma Yoan, tay nhấc mũ khỏi đầu, lưng gập xuống, nói:

-Thầy là người tài giỏi, được “mọi” tín nhiệm như vậy, xin thầy ở lại; cần gì chúng con sẽ giúp.

Thấy bọn lính, rồi dân các buôn nhất loạt đều quỳ xuống cầu xin, Ma Yoan cười buồn rồi đồng ý ở lại. Sáng hôm sau dân buôn gần, buôn xa kéo đến chặt cây, vác đất san lấp vùng đất gần đầu cầu, bên con đường nhựa để dựng nhà; vui như mở hội. Trên triềng đồi, cách nhà khoảng hơn ba trăm mét, gần đường nhựa, bọn lính công binh chở gạch đá đến, xây một cái miếu thờ ba gian, lợp tôn.

Công trình xong xuôi, bọn lính cho xe xuống thành phố Nha Trang đón vợ và đứa con nuôi người Miên của Ma Yoan lên ở. Năm tháng qua đi, đồn lính đóng trên đỉnh đèo đã nhiều lần đổi chủ, nhưng những tên sau đến kế nhiệm đều rất thành kính, lễ phép với Ma Yoan. Trước khi đi càn, hay có việc quốc gia gì hệ trọng đếu đến dâng hương, nhờ Ma Yoan cầu xin thần linh phù hộ nên các trận càn quét trong rừng không bao giờ gặp quân Giải phóng, quan lính bình an trở về. Tuyến đường núi cheo leo, kéo dài hơn ba chục ki lô mét, ven núi cao cũng không bị quân Giải phóng chặn đánh bao giờ. Và đặc biệt, cọp cũng không bao giờ xuống buôn bắt vật nuôi của người dân trong vùng. Người ta truyền tai nhau: sự bình yên đó là do Ma Yoan có phép thuật; đêm rằm hay mùng một trên sân miếu thờ, cọp và một con trăn lớn to như cây dừa vẫn cùng nhau về chầu.

*

**

Sau ngày đất nước thống nhất, dân các buôn vào hợp tác xã nông nghiệp; riêng vợ chồng Ma Yoan đã già nên được đặc cách tự cung tự cấp, không phải tham gia lao động tập thể. Con đường nhựa trước nhà Ma Yoan xe cộ tấp nập qua lại; cánh lái xe tải, xe khách khi đến cổng bao giờ cũng dừng xe vào nhà thắp hương, xin được thần linh phù hộ cho bình yên qua đèo. Có lẽ vì thế dù thời ấy kinh tế khó khăn, nhưng gia đình Ma Yoan không những đủ ăn mà còn có gạo, tiền chu cấp cho những người nghèo đau ốm đến chữa bệnh, giúp người khó khăn trong vùng. Nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn con cái từ xa đến xin thuốc uống đều được như ý; thành ra tuy cao tuổi nhưng Ma Yoan vẫn phải vào rừng hái thuốc. 

Trong những năm đầu mới thống nhất đất nước, bọn phản động hoạt động mạnh, chúng chặn xe cướp của, giết người rất dã man; vì thế cứ khoảng 17 giờ hôm trước đến 7 giờ sáng hôm sau, không xe nào dám đi qua đèo nữa. Trong thời gian ấy, ông Ma Joan vẫn hàng ngày vào rừng, người ta bàn tán với nhau: ông là cơ sở tiếp tế cho bọn phản động; nhưng cũng có người bảo ông vào rừng không phải đi hái thuốc mà đi tìm người lạc lối, làm mối đưa họ về trình diện chính quyền để đoàn tụ với gia đình… ai nói gì thì nói, ông vẫn vào rừng.  

Thời gian sau, do chính quyền làm tốt công tác vận động, bóc gỡ cơ sở của chúng nên thanh niên vào rừng theo bọn phản động lũ lượt về đầu thú, trở lại làm người lương thiện. Dân buôn Thi lại được dịp tròn mắt khi thấy những người lầm lạc trở về ở các buôn đều dẫn vợ con, cha mẹ đến tận nhà để tạ ơn Ma Yoan. Một thời gian sau cả vụng rộng lớn gần con đèo ấy không còn ai đi theo hay tiếp tế cho bọn phản động nữa.

 

Hòa Khánh, mùa khô năm 2022  

  

Chú thích tiếng Êđê:

1. Chư Yang Sin: núi Thần Cọp.

2. Ma: ba.

3. Yoan: người Kinh.

4. Yang: thần linh.

5. Củi cầu hôn: người phụ nữ Êđê ngõ lời cầu hôn bằng cách mang củi xếp dưới gầm sàn nhà người mình yêu định bắt làm chồng.

 

KHU RỪNG KỲ LẠ truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - báo THỜI NAY số: ra ngày 11 tháng 5 năm 2024

 Đống lửa cháy sáng rực, soi rõ từng ngọn cây, cuống lá cách xa hàng chục mét. Sơn khuôn mặt hơi dài, da trắng, tuổi gần ba mươi ôm gối nhìn ngọn lửa như muốn tìm gì trong đó. Ba cậu học trò đi cùng, chất thêm ba khúc củi to bằng bắp chân vào bếp làm tia lửa bắn ra chung quanh trông rất đẹp mắt.

Y Ju mặt vuông chữ điền, da nâu nhìn Sơn hỏi:

- Ngày nhỏ ở quê, có bao giờ thầy cùng các bạn đốt lửa thế này không?

- Không em. Thầy sinh ra và lớn lên ở thành phố Cảng, lọt lòng được ru bằng tiếng sóng của biển. Lớn lên một chút đã phải chứng kiến bom rơi đạn nổ của chiến tranh. Đêm đến nghe còi báo động phải tắt hết đèn, xuống hầm tránh bom.

Y Khoa tóc xoăn tít nhìn Sơn, giọng xót xa:

- Thời ấy chắc khổ lắm thầy nhỉ!

- Chiến tranh mà em. Trong chiến tranh, sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, nhưng nhà máy xi-măng lớn nhất miền bắc lúc bấy giờ ở quê thầy vẫn ngày đêm nhả khói. Các con tàu vẫn bám biển bắn nhau với máy bay, bảo vệ bầu trời.

Y Thóc mặt tròn, răng hơi vẩu, xoay xoay củ khoai mì to hơn cổ tay, mầu trắng ngà dựng bên bếp, góp chuyện:

- Ở thành phố thì làm gì có củi mà đốt lửa như thế này thầy nhỉ!

Sơn chưa kịp trả lời, một cơn gió ào đến làm ngọn lửa bốc cao, tàn lửa giống như những quả pháo hoa nhỏ bé lao vút lên. Y Khoa ngửa mặt nhìn lên lá cây, than;

- Hôm nay sao gió to thế không biết.

Sơn nói:

- Rừng nơi đây nghe tiếng gió gần giống tiếng sóng biển quê thầy. Sóng từ xa nghe êm êm, càng lại gần bờ sóng kêu to hợn rồi bất ngờ chạm bờ đổ ập xuống, tạo nên tiếng “ầm” rất lớn; rồi sóng từ từ rút ra biển, tiếng động nhỏ dần, nhỏ dần.

- Đúng vậy thầy ạ!

Cả ba học trò cùng đồng thanh xác nhận. Rừng đầu mùa khô lá xanh thẩm, cây cối còn no nước nên tràn đầy sức sống. Tiếng suối chảy réo rắt như một bản nhạc, êm đềm đến xao xuyến. Xa xa tiếng chim ăn đêm vọng đến nghe khắc khoải, buồn buồn.

*

Nghỉ lễ nhưng Sơn không về quê mà xung phong ở lại trực trường. Học sinh được về thăm nhà. Ba em cán bộ lớp năm cuối cấp ở lại trực trường sợ thầy chủ nhiệm buồn mới tổ chức đi bắt cá đêm trên núi Thần và khám phá thiên nhiên nơi đây.

Núi Thần có đỉnh cao nhất về phía nam dãy Trường Sơn, quanh năm mây mù bao phủ, chỉ ít ngày mùa khô mới nhìn thấy đỉnh. Trên núi, rừng nguyên sinh chưa bị khai thác nên cảnh đẹp như trong tranh. Cây cổ thụ gốc ba người ôm không hết đua nhau xếp hàng, vươn cành lá che kín mặt đất. Suối trên núi Thần có loài cá rất đặc biệt, trông qua như cá chép: vảy trắng hồng, vây đỏ, mắt đỏ, râu đỏ dài bằng thân cá. Thịt cá thơm ngon lắm, nhưng ngon nhất là bộ lòng vì cá này chỉ ăn một loại rong đặc hữu mọc trên đá.

Bắt cá phải kỳ công. Ban ngày cá trốn trong hang đá, đến nửa đêm mới ra suối đi dạo; đây là thời điểm để bắt cá. Phải có dụng cụ đặc biệt: chọn cây nứa già to bằng cổ chân, chẻ nhỏ một đầu rồi dùng nan đan lại như chiếc nơm của người dân Bắc Bộ đi úp cá. Thấy cá phải lựa thế úp, không vướng đá mới bắt được.

*

Bốn thầy trò ăn khoai mì nướng xong, kim đồng hồ cũng nhích đến số 9. Y Ju - Lớp trưởng đội đèn, bên hông có bình ắc-quy nhỏ, sau lưng đeo gùi đi trước cầm theo dụng cụ bắt cá. Hai em còn lại lưng đeo gùi, tay cầm xà gạc đi sau. Sơn cầm đèn pin đi ngay sau lưng Y Ju. Y Ju quay đầu lại dặn:

- Thầy đi sau em xem cá, nhưng đừng bật đèn vì thấy hai ánh sáng cùng lúc chúng sợ sẽ trốn mất.

- Thầy biết rồi.

Y Thóc - Lớp phó lao động đi phía sau giải thích thêm:

- Loài cá này bao giờ cũng đi theo đôi, thấy ánh đèn chúng sẽ chụm đầu lại xem thầy ạ.

- Cá núi này lạ vậy à?

Y Khoa - Lớp phó học tập, giảng giải thêm:

- Thế mới gọi là cá ngọc núi Thần thầy ạ.

Bất ngờ Y Ju reo lên:

- Thầy ơi, xem nè!

Dưới dòng suối rộng hơn chỗ khác một chút, cát trắng tinh làm nổi bật một đàn cua núi, con lớn nhất to bằng miệng ly uống trà. Cái lạ của bầy cua nơi đây chỉ có hai mầu: đỏ tươi và vàng nghệ. Nhìn bầy cua đứng nhìn ánh đèn như một vườn hoa. Sơn hỏi:

- Ta có bắt cua không?

Y Thóc trả lời ngay:

- Cua này cứng lắm, ăn không ngon đâu.

- Bắt mấy con về nuôi làm cảnh.

Mấy cậu học trò cười vang. Y Khoa nói:

- Cua sống ở dòng suối này thì con đực có mầu đỏ tươi, con cái mầu vàng nghệ. Nhưng đem về nhà nuôi chỉ hai ngày nó lại đổi mầu như cua đồng luôn.

Sơn tỏ ra ngạc nhiên kêu lên:

- Thì ra thế!

*

Bốn thầy trò tiếp tục ngược suối đi lên. Dòng suối lòng rộng không quá ba sải tay, đá chen nhau ngăn nước. Hai bên bờ dựng đứng, cao quá đầu người. Ánh đèn quét trên mặt nước hắt lên bờ thành những hình vòng tròn, nhìn hay hay. Bỗng Y Ju reo lên:

- Thầy ơi, đây rồi!

Dưới mặt nước trong vắt, đôi cá dài hơn gang tay, vảy mầu hồng nhạt làm nổi bật vây, râu và miệng đỏ như tô son. Ánh đèn nhích dần từ góc hòn đá lớn vào bên suối, nơi chỉ có cát trắng tinh. Trên cát từng bầy cá nhỏ như làm bằng bạc, mắt đen láy tung tăng bơi lội. Đôi cá như bị thôi miên, đến gần, vẫy đuôi theo ánh đèn một cách thích thú. Chỉ đợi có vậy, chiếc lồng nứa trên tay Y Ju chụp xuống, đôi cá giật mình quẫy đuôi làm nước văng tung tóe. Y Thóc và Y Khoa lao lên, mỗi người một bên, thò tay tóm gọn hai con cá bỏ vào gùi. Tiếng cười vọng vào núi, núi nhái lại ngân dài.

*

Đêm về khuya, ba chiếc gùi, cái nào cũng đã được hơn nửa. Niềm vui bắt được nhiều cá làm quên đi thời gian, quên luôn mệt mỏi và quên cả cái lạnh trên núi cao đang từ từ len vào chân, tay mọi người. Bỗng Sơn thét lên:

- Trăn, đứng lại.

Y Ju ngạc nhiên hỏi lại:

- Trăn đâu thầy?

- Nó đang bắt con gì ở giữa suối kia kìa.

Theo tay Sơn chỉ, cả ba cậu học trò tròn mắt nhìn. Đúng là trong dòng suối trong vắt, con trăn to hơn bắp đùi đang quấn con gì đó, cái đầu trăn dài cả mét, lắc lư, lắc lư như đe dọa người đến quấy rối nó. Y Ju bật cười nói:

- Không phải trăn dưới suối thầy ạ.

- Em có hoa mắt không? Nó đang lè lưỡi ra đấy.

- Thầy nhìn đây nè.

Y Ju hất ngược ánh đèn lên trời, soi gốc cây mọc bên bờ suối chìa cành ra phía trên dòng suối. Sơn rùng mình khi thấy con trăn lớn nằm trên cây, thả đầu xuống phía dưới cả mét. Da trăn đen nhưng có những đường kẻ mầu vàng nhạt tạo nên những ô hình lục giác. Y Thóc reo lên:

- Nó bắt được con vượn kìa.

Y Khoa bảo:

- Phải cứu con vượn không nó chết mất.

Y Ju không đồng ý, nói:

- Quy luật sinh tồn của muôn loài, để chúng tự xử với nhau, ta không nên can thiệp.

Y Thóc lên tiếng:

- Nếu là quy luật sinh tồn thì ta bắt cả hai con này về ăn thịt luôn. Thịt trăn ăn ngon lắm!

Ba cậu học trò đỏ mặt, tía tai tranh cãi không ai chịu ai. Sơn cười bảo:

- Thôi không tranhcãi nữa. Ta bắt cá thì được nhưng không bắt các động vật khác, nhất là động vật quý hiếm.

Nghe Sơn nói đến đây, Y Ju vênh mặt lên, nói:

- Thầy nói đúng như em nghĩ, thế mà hai bạn còn cãi.

Sơn cười nói tiếp:

- Nhưng gặp cảnh này chúng ta phải can thiệp để con trăn thả con vượn ra, vì cả hai đều là loài thú quý đấy.

Cả ba trò nghe thầy nói vậy, vội để gùi xuống bãi cát rồi thi nhau lấy đá ném. Con trăn bị đá ném trúng vẫn không hoảng sợ, đầu lắc lư, lắc lư như đang cố siết chết con mồi. Sơn bảo:

- Các em đừng ném nó nữa, vơ nắm lá khô lại đây, đốt cho khói bay lên. Ngửi mùi khói, chắc chắn con trăn phải chạy trốn.

Nghe lời thầy, ba cậu học trò gom lá để lên hòn đá, châm lửa đốt. Khói bay lên, theo gió tạt vào đầu con trăn. Trăn vội thẳng mình, lao xuống suối tạo nên một tiếng động lớn “ầm”, nước văng tung tóe. Con vượn cũng rơi xuống nước, Y Thóc chạy lại kéo lên bãi cát. Một lúc sau vượn mở mắt nhìn, hình như bị chói đèn nó lại nhắm lại. Y Khoa nói:

- Nó thoát chết rồi, ta đi bắt cá tiếp thôi thầy ạ.

Sơn bảo:

- Ta bắt vậy là nhiều rồi, về thôi.

Y Thóc reo lên:

- Con vượn ngồi dậy rồi kìa!

Con vượn nhìn bốn người một chút rồi bò lại bên bờ, nắm dây leo tuốt lên cao, lẫn luôn vào tán cây. Mấy cậu học trò dập tắt đống lửa chuẩn bị xuôi suối quay về. Phương đông mấy đám mây mầu hồng đã leo lên đỉnh núi Mẹ Bồng Con. Một ngày mới bắt đầu.

CANH RẪY ĐÊM truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - báo THỜI NAY số ra ngày 6/9/2024

 

Chiều thứ bảy H’Uyên rủ hai bạn trai học cùng lớp tám với mình lên canh rẫy để ba về nhà nghỉ. Trời sẩm tối, cả ba lên đến rẫy. Uyên bẻ mấy cái bắp mang lên chòi canh. Vân hỏi hai bạn:

- Canh rẫy ta phải làm gì vậy?

Y Nhớ mặt dài, tóc quăn, trán dô, da nâu đen bật cười, trả lời:

- Vân đi canh rẫy mà không biết phải làm gì à?

H’Uyên mặt tròn, nước da nâu hồng, tóc hoe hoe vàng dài quá lưng, trả lời thay Vân:

- Vân ở thành phố mới theo ba má chuyển đến có hai tháng thì làm sao biết như chúng mình. Công việc của ta là đốt lửa trên chòi thế này cả đêm vừa sưởi ấm lại vừa báo cho lũ thú rừng biết có người. Khuya, thỉnh thoảng kéo dây để ống lon treo quanh rẫy kêu, bọn heo, nai sợ không dám vào rẫy phá bắp.

Vân ngạc nhiên, kêu lên:

- Đơn giản vậy thôi à?

Y Nhớ góp chuyện:

- Ừ, nếu siêng thì khuya dạo một vòng quanh rẫy xem có con gì phá rào không.

Vân vui vẻ nói:

- Khuya ta đi quanh rẫy ngắm trời đêm chắc thú vị lắm!

- Nhất trí. Giờ nướng bắp ăn đã.

Uyên lấy bắp lột hết bẹ để lộ ra những hạt trắng ngà, to bằng nhau từ đầu đến cuối, dựng bắp cạnh đám than hồng mới cời ra. Một lúc sau hạt bắp chuyển qua mầu nâu nhạt như được tẩm mật ong, mùi thơm ngào ngạt. H’Uyên cầm một quả đưa cho Vân, nói:

- Bắp chín rồi, Vân ăn thử xem ngon không?

Vân đưa bắp lên mũi ngửi, miệng xuýt xoa:

- Thơm quá!

H’Uyên lấy tiếp một quả nữa đưa cho Y Nhớ:

- Ăn đi!

Vân đưa bắp lên mũi ngửi, hít hà, mắt ánh lên niềm vui rồi tách một hạt bỏ vào miệng, nhai chầm chậm. H’Uyên nhìn Vân ăn, mắt hình như tròn lại, nói:

- Nhìn Vân ăn thấy hay hay.

- Bắp bạn nướng ngon thiệt!

Nghe Vân nói vậy, H’Uyên được dịp khoe:

- Tây Nguyên nhiều thức ăn ngon lắm, nhất là trong rừng già, hôm nào ta đi khám phá một bữa nhé.

Vui chuyện, thế là hai bạn thi nhau kể về rừng, Vân tròn mắt ngồi nghe, quên luôn cả ăn.

*

- H... ùm.

Bỗng tiếng hổ gầm hình như ngay sát bìa rẫy làm Vân giật mình buông rơi quả bắp vừa mới ăn được vài miếng, người như lên cơn sốt, miệng cứng lại. Y Nhớ mặt tươi như hoa, buột miệng reo lên:

- Ô, ta được Yang (thần linh) giúp rồi.

H’Uyên vội giơ tay nắm lấy tay Vân, miệng mỉm cười, nói:

- Y Nhớ nói đúng đấy, Vân sợ con hổ à?

Vân run run tra hỏi:

- Hổ, hổ có leo lên đây được không?

Y Nhớ nhìn Vân, nói:

- Con hổ giống con mèo lớn nhưng lại không biết leo trèo nên ta ở trên chòi cao thế này nó không làm gì được đâu. Hổ sợ người vì con người có lửa nên nó không dám đến gần đâu.

Nghe H’Uyên nói vậy, cái sợ hình như cũng bay đi khỏi đầu, Vân tươi tỉnh trở lại, hỏi:

- Sao nghe tiếng hổ gầm mà Y Nhớ lại bảo là có Yang giúp?

H’Uyên nhặt chiếc bắp Vân làm rơi, phùng má thổi quanh quả bắp một lượt cho bay tro rồi đưa trả lại cho Vân, nói:

- Hổ chỉ gầm lên khi bắt mồi, hôm nay nó gầm như vậy là vồ được con thú định xuống rẫy phá bắp rồi. Những con thú khác chắc sợ mất vía nên không dám đến rẫy của chúng ta nữa. Tối nay yên tâm ngủ thôi, không phải kéo dậy hay đi tuần nữa.

Không giấu được ngạc nhiên, Vân nói với hai bạn mà như nói với chính mình:

- Ở rừng nhiều chuyện hay nhỉ!

Nghe Vân nói vậy, cả hai bạn bật cười, tiếng cười trong đêm vắng lan xa, vọng vào rừng già, tiếng vọng lại như rừng cũng đang cười chung vui với ba người. H’Uyên đề nghị:

- Y Nhớ thổi kèn đinh tắc cho Vân nghe đi.

- Xong ngay.

Dứt lời, Y Nhớ đứng dậy lấy quả bầu khô để trên kèo chòi canh rẫy xuống. Quả bầu có một que nứa to bằng ngón tay cái cắm vào bên hông, trên thân cây nứa có khoét lỗ như cây sáo. Y Nhớ đưa kèn lên miệng, âm thanh réo rắt phát ra làm Vân như lạc vào một thế giới thần tiên. Một cánh đồng cỏ mênh mông từng đàn voi, trâu, bò, nai... rảo bước kiếm ăn. Xa xa bên bến rước, người dân đang hòa tấu dàn chiêng ngân vang tạ ơn thần linh giúp đỡ để mùa màng bội thu...

- Rắn, Vân ngồi yên.

Đang thả tâm hồn theo tiếng kèn của Y Nhớ, Vân giật mình khi nghe H’Uyên hét lên nên sợ quá co dúm người lại. Y Nhớ ngừng thổi ngửa mặt nhìn lên nóc chòi rẫy, Vân nhìn theo và rùng mình, người ớn lạnh. Con rắn to bằng cổ tay, đen thui, phùng mang to như bàn tay xòe, thả đầu xuống phía dưới gần tới đầu Vân, lắc qua lắc lại, mồm không ngớt kêu lên: phì, phì, phì...

- Rắn hổ mang chúa đấy, độc lắm!

Y Nhớ nói như muốn nhắc Vân ngồi im, còn mình vơ cây xà gạc vung lên định chặt rắn. Thấy tư thế của Y Nhớ, H’Uyên vội nói:

- Không được giết nó.

Y Nhớ ngạc nhiên hỏi lại:

- Sao lại không giết, để nó ở đây lỡ cắn người thì sao. Mình lia cho nó một cái bay đầu, tối nay ta lại có món thịt rắn nướng ăn ngon tuyệt luôn.

- Đàn ông gì mà xấu thế, chỉ tính chuyện ăn thôi. Y Nhớ không biết nếu trên rẫy có rắn thì lũ chuột, sóc sẽ phải chạy thật xa rẫy à. Mà lũ chuột, sóc phá bắp có kém gì lũ khỉ.

H’Uyên vừa nói, vừa rút một cây củi đang cháy trong bếp giơ lên phía trên đầu Vân. Chắc nghe mùi khói và cảm nhận được cái nóng từ ngọn lửa, con rắn thu mình lên nóc chòi rồi trườn đi, lao xuống đất, biến mất trong màn đêm. Y Nhớ lao lại ôm choàng lấy Vân, như người bạn lâu lắm mới gặp lại nhau, miệng nói:

- Sợ không?

H’Uyên trả lời thay Vân:

- Chắc chắn là sợ rồi vì lần đầu gặp rắn mà. Rắn chỉ cắn khi ta vô tình chạm vào nó hoặc cố ý trêu chọc nó thôi; còn bình thường nó không tấn công con người.

Vân vẫn chưa hết sợ, ôm chặt bạn một lúc sau mới lên tiếng:

- Các bạn bảo thú rừng nghe hổ gầm thì chạy hết, sao con rắn lại bò lên chòi.

Y Nhớ buông Vân ra toét miệng cười, trả lời:

- Con rắn không có chân nên không chạy nhanh được. Nghe tiếng hổ sợ quá nên nó chạy lại với người để tránh hổ đấy.

Vân ngạc nhiên hỏi lại:

- Lúc tối các bạn bảo con thú gì trong rừng cũng sợ lửa, sao con rắn bự này lại đến gần bếp lửa của chúng ta thế?

- Chắc con rắn thấy Vân đẹp trai nên đến ngắm, làm quen đấy.

Nghe Y Nhớ trả lời, Vân đỏ mặt. H’Uyên lên tiếng:

- Đừng trêu Vân nữa, lũ bò sát này không sợ hổ vì hổ không ăn thịt chúng. Còn nó bò vào đây, chắc là muốn sưởi ấm thôi.

Vân đẩy mấy khúc cây vào bếp cho lửa cháy thành ngọn rồi mới thủng thẳng nói:

- Các bạn giải thích như thế chưa chuẩn lắm.

Y Nhớ trợn mắt, hỏi lại:

- Sao Vân nói vậy?

Vân thủng thẳng trả lời:

- Theo mình vì nghe tiếng kèn Y Nhớ thổi hay quá nên con rắn mới bò vào nghe đấy.

Y Nhớ chồm lên, vật Vân ngã quay ra sàn, miệng kêu lên:

- Dám trêu mình à!

Thấy hai bạn vật nhau, H’Uyên cười vui nói:

- Khuya rồi đấy, chúng ta ngủ thôi.

*

- Ò ó o!

Tiếng gà rừng gáy gần rẫy làm H’Uyên thức giấc ngồi dậy đẩy mấy thanh củi vào bếp, ngọn lửa bừng sáng. Y Nhớ và Vân vẫn ôm nhau ngủ say. Vân khuôn mặt tròn, da trắng, trán cao, mũi hơi dài một chút so với người Tây Nguyên. Có lẽ điều đặc biệt nhất ở Vân là tai, tai gì mà vừa to, lại dài y như tai tượng phật trên chùa. Ngắm bạn ngủ, H’Uyên chợt thoáng đỏ mặt nghĩ: tại sao nghĩ về hắn nhiều thế, không phải “hắn” là người Kinh duy nhất của lớp, đẹp trai lại học giỏi hơn mọi người nên mình là lớp trưởng phải thế thôi, không có gì khác...

Trời sáng dần, H’Uyên xuống rẫy bẻ thêm mấy cái bắp mang lên nướng để hai bạn dậy ăn sáng. Hình như mùi bắp nướng chín có tác dụng ngay, Vân mở mắt nhìn thấy H’Uyên ngồi bên bếp lửa vội ngồi dậy, ngạc nhiên hỏi:

- Bạn không ngủ sao dậy sớm thế?

H’Uyên nhìn Vân mỉm cười trả lời:

- Ông mặt trời nhìn xuống rẫy rồi mà.

Y Nhớ cũng ngồi dậy, góp lời:

- Ngủ trên rẫy sướng quá nên dậy muộn một chút.

H’Uyên lại cười như muốn khoe lúm đồng tiền trên má rồi mới nói:

- Hai bạn lấy nước trong quả bầu súc miệng, rửa mặt rồi ta ăn sáng.

Y Nhớ đổ nước cho Vân rửa mặt, miệng tía lia:

- Vân nghe gì không, tiếng vượn gọi bầy, lũ chim chào nhau buổi sáng giống như đang cùng ca hát chào bạn đấy, thích không?

- Ừ nghe thích thật.

Y Nhớ vui vẻ nói tiếp:

- Vậy ta cầm bắp đi quanh rẫy vừa ăn vừa xem có gì bất thường không.

Vân hưởng ứng:

- Nhất trí.

Cả ba men theo bìa rẫy, thỉnh thoảng một cơn gió ào đến thổi bay tóc như người mẹ đưa tay vuốt ve. Đang vui vẻ bước, bỗng Y Nhớ đứng sững lại, cái mũi phập phồng, hít hít trong không khí. Vân nhìn bạn ngạc nhiên hỏi:

- Có chuyện gì à?

- H’Uyên có nghe mùi gì không?

H’Uyên đi sau hai bạn cũng căng mắt nhìn vào trong rừng già, trả lời:

- Mình nghe như có mùi tanh của máu.

Vân cũng hít hít không khí, góp lời:

- Mình chỉ thấy mùi thơm của bắp thôi.

Y Nhớ, mặt đanh lại, nói:

- Hai bạn ở đây, mình vào rừng xem có chuyện gì nhé.

Vân không chịu, nói:

- Đi thì cùng đi cho biết chứ sợ gì.

H’Uyên lên tiếng:

- Vân nói đúng đấy.

Y Nhớ vạch rào chui qua trước, Vân và H’Uyên theo sau đi vào rừng. Rừng nhiều cây to, cao vút. Đi được một đoạn Y Nhớ reo lên:

- Đây rồi, hổ tặng quà chúng ta rồi.

Vân giật giật áo Y Nhớ, hỏi:

- Cái gì thế?

- Trong bụi dây bên gốc cây bằng lăng kia kìa.

Vân chạy lại bụi cây Y Nhớ chỉ, reo lên:

- Hổ chỉ ăn hết có hai đùi sau con heo bự thôi…