ĐẠI DỊCH truyện ngắn của THU LOAN - TẠP CHÍ CHƯ YANG SIN SỐ 338 THÁNG 10 NĂM 2020

 

 

 

Mỗi lần nghĩ đến tấm bản đồ quy hoạch mở rộng trung tâm huyện, xây dựng khu công viên cây xanh, hồ sinh thái, mụ Hạ lại thấy sướng như điên, sướng như khi uống say, thân hình hơi thô kệch của mụ cứ tự động lắc lư. Sướng như lúc mây mưa đang lìm lịm, rên ư ử rồi bất thần hét lên như bị ai quất. Sướng âm ỉ đến mức mụ cứ tủm tỉm cười một mình. Mấy lần con gái mụ hỏi: “Mẹ cười gì thế?”. Mặt mụ đơ ra, mất một lúc mới hiểu con vừa hỏi gì. Có lần chồng mụ rít: “Đồ đĩ. Mày mơ thằng chó chết nào? Ông gặp, ông xẻo!”. Mụ cũng chẳng vừa. Mắt mụ vằn lên. Hai mép môi mòng mọng cong cớn: “Thằng chó nào. Một thằng già này cũng hết hơi rồi. Tởm”. Nhưng bây giờ thì mụ mặc kệ. Chồng muốn rủa gì thì rủa, mụ không thèm đáp. Mụ chưa vội tiết lộ “thiên cơ”. Nhiều lần có nỗi buồn gì đó đang trĩu nặng, mụ liền nghĩ đến tấm bản đồ. Nỗi buồn tan như gió. Nhiều lúc lòng mụ lâng lâng không rõ vì lý do gì. Nghĩ một lúc, mụ mới sực nhớ chính là vì tấm bản đồ. Mụ đã nắm chắc bắt đầu từ chỗ cây nhãn trở ra là lộ giới. Từ cây nhãn trở vào sẽ là khu dân cư. Tương lai sắp mở ra huy hoàng: Mảnh rẫy khô cằn này sắp biến thành khu công viên vui chơi rộng lớn, có hồ nước trong xanh ở giữa, có con đường thảm bê tông phẳng lỳ bao quanh hồ, có điện đường cao áp sáng rực cả trời đêm, có vỉa hè đi bộ cho dân chúng về đây hóng mát. Rồi các quán nhậu, quán cà phê mọc lên san sát. Người người dồn đến đông vui như hội. Đất rẫy trở thành đất vàng, có hàng trăm mét mặt đường. Tệ gì cũng bán được hơn chục tỷ. Chỉ cần tưởng tượng đến đó, cảm giác vừa rộn ràng vừa êm ái lại dâng trào như sóng.

“Mẹ sắp rơi rồi”. Tiếng bà Hân - mẹ của mụ hét bên tai. Mụ Hạ giật mình, tay lái loạng quạng. Đường từ rẫy về nhà quanh co, toàn ổ voi, ổ gà, hết lên dốc lại xuống dốc. Ở đây, ai cũng lấy xe cũ xoáy nòng cho xe khỏe hơn. Tiếng động cơ nổ phành phạch, chát chúa. Phía sau người ta bỏ luôn yên mút, thay bằng khung nẹp sắt để chở được nhiều hàng. Mải nghĩ, mụ Hạ không nhìn đường. Chiếc xe nhảy chồm chồm qua mấy ổ gà, dồng lên dồng xuống làm mông mụ đau điếng. Nhưng mụ quen rồi. Mụ thường vỗ ngực: “Sau tay lái là người anh hùng”. Đường khó đi mấy mụ cũng không sợ. Gần tới nhà, mụ rà rà hai bàn chân xuống đường, thay thắng xe. Tiếng dép kéo lê xèn xẹt. Đôi dép nào của mụ cũng mòn vẹt đế, trước khi đứt quai. Chiếc xe chạy chậm dần cho đến lúc dừng hẳn. Hai chân mụ Hạ vẫn dạng ra như hai chân chống vững chắc. Mụ bảo: “Xuống đi bà”. Chờ mãi, vẫn thấy vòng tay riết chặt quanh ngực mình, mụ Hạ từ từ gỡ tay bà Hân ra, từ từ rút chân về một bên. Chiếc xe vẫn đứng im. Nhìn bà Hân vẫn ngồi chành bành trên hai bao cà phê cao ngất ngểu, mặt xanh lét, run rẩy, mụ nhăn mặt: “Ủa, bà mọc rễ à?”. “Mẹ khó thở quá. Chân tay tê hết”. Mụ Hạ thản nhiên: “Đấy, bà thấy chưa, ở đây kiếm được đồng tiền phải đổ mồ hôi, sôi máu mắt”. Mụ đỡ bà Hân ngồi xuống bậc thềm. Hai tay bà Hân đan vào nhau vặn vẹo cho đỡ tê rồi xoa nhè nhẹ từ đầu gối xuống bàn chân, lại vuốt ngược từ bàn chân lên đầu gối. Một tháng dãi dầu sương gió ở vùng đất này, mặt bà Hân như quắt lại, đen sạm, đầy nếp nhăn. Bà thở dài. “Mẹ U70 rồi. Trèo cây vặt quả một lúc đã thấy mắt mờ, chân run, huống chi mấy hôm nay làm suốt ngày”. Mụ Hạ nguýt dài: “Đúng là nhà giàu dẫm gai mùng tơi. Bà thấy bà Hòa không? Hơn 80 đấy, ngày ngày vẫn lết ra vườn bẻ cành, nhổ cỏ. Ông Bảy gầy đét như con mắm, năm trước vừa làm lễ mừng thọ 70, giờ vẫn đang lụi cụi hái tiêu. Con Liên có bầu, bụng to như cái trống vẫn đi bỏ phân, dẫy cỏ cho đến khi sinh. Cả làng này ai cũng lăn lưng ra làm. Làm đến lúc bò lăn bò càng, đến lúc nhắm mắt xuôi tay. Có đâu như nhà con Huệ. Sướng từ nhỏ, sướng cả đời. Không bao giờ biết cái nắng, cái gió. Tới tháng đã có lương”. Bà Hân vừa lấy vạt áo lau mồ hôi trên trán, trên cổ vừa thở dài: “Cũng đồng lương chết đói thôi con ạ. Mình nó làm mà nuôi mẹ này, thằng chồng mất sức này, 2 đứa con còn đang đi học này. Rồi đám cưới, đám chết. Thứ gì cũng trông vào lương. Vất lắm con ạ”. Mụ Hạ bĩu môi: “Biết ngay! Con Huệ là con bạc con vàng. Đụng tới, bà bênh nó chằm chặp. Tui đây là con ghẻ, con hoang, bỏ cho quạ tha ma bắt, bà xót gì”. Bà Hân lại kéo vạt áo lên chấm mắt: “Đừng nói thế con ơi, tội mẹ! Hai đứa đều do mẹ rứt ruột sinh ra”. Nhìn bà Hân nước mắt rân rấn, lòng mụ Hạ vẫn rắn câng như đá. Thậm chí, môi mụ chợt nhếch ra cười khẩy. Bao kỷ niệm tuổi thơ đau xót ùa về lấp đầy tâm trí. Bố mẹ ly hôn lúc mụ 6 tuổi. Mụ phải theo bố. Lúc ấy, Huệ mới bước đi lẫm chẫm, đương nhiên được ở với mẹ. Hôm ra khỏi nhà, mụ gào khóc, vùng vẫy, la hét, cố thoát khỏi bàn tay cứng như gọng kìm đang kéo mụ đi xềnh xệch. “Con không đi! Con không đi! Con muốn ở với mẹ, mẹ ơi!”. Không ai giúp đỡ ước muốn đó của mụ. Từ đó, mụ phải sống ở phương trời xa cách với người cha thường xuyên say rượu ngật ngừ và bà mẹ kế suốt ngày lườm nguýt, quát mắng sa sả. Cũng từ đó, trong tâm trí mụ, mẹ là người đã bỏ rơi mụ. Mụ nhớ mỗi khi mụ giành chiếc bánh ngon với Huệ, muốn được chơi lâu hơn nữa món đồ chơi mới… chỉ cần Huệ ngoạc miệng nhăn nhó thì ngay lập tức, bà Hân nhảy bổ lại, quát: “Nhường cho nó. Nó là em mà”. Mụ ấm ức thấy Huệ muốn gì được nấy, chỉ vì “Con là chị. Làm chị phải biết nhường em”. Mụ nghĩ chẳng lẽ vì Huệ ít tuổi hơn, là em của mụ nên chuyện gì mụ cũng phải chịu thiệt thòi sao? Mụ cũng là con người, cũng thèm người khác quan tâm, chăm sóc, chiều chuộng chứ. Sao không ai thèm biết đến tâm trạng, suy nghĩ của mụ vậy? Nhớ tới tháng ngày ở với bố và mẹ kế, lông tay lông chân mụ lại nổi dựng lên. Những trận đòn roi, những bữa ăn dường như chưa bao giờ no. Hết thái chuối, nấu cám, cho heo gà ăn, giặt quần áo lại đi bỏ rượu… Ngày nào cũng như ngày nào, mụ làm luôn chân luôn tay từ sáng đến tối, mắt díp lại lúc nào không biết. Mẹ và đứa em ở xa làm sao biết hết nỗi cơ cực, tủi nhục mà mụ phải chịu đựng.

Bất ngờ, gia đình mụ xảy ra biến cố lớn. Một buổi chiều đi cắt cỏ về, mụ thấy người chú ruột, mặt đỏ như gà chọi, tay cầm con dao bầu đâm liên tiếp vào ngực, vào bụng bố. Mỗi nhát đâm kèm theo tiếng hét: “Này thì giành đất! Này thì giành đất!”. Bố mụ lăn lộn, máu trào qua kẽ tay. Bà dì nghe tiếng động ồn ào, chạy ra, kêu ố ố. Ông chú liền xông đến, đâm tiếp. Bà dì đổ gục xuống như cây chuối. Mụ cũng rú lên và co chân chạy. Chạy thật nhanh, không kịp nhìn bên đường là nhà hay là cây. Chạy không kịp nhận biết dưới chân là đá hay gốc cây hay là đất. Miễn sao thoát khỏi gương mặt quỷ đang đuổi phía sau, tay giơ cao con dao bầu chỉ chực bổ xuống.

Mấy năm sau, tòa án mở phiên xử, mụ mới biết chỉ vì cha mụ xây hàng rào, lấn sang phần đất nhà ông chú hai mươi phân. Hai gia đình nhiều lần cãi vã nhưng bố mụ vẫn quyết không dời hàng rào. Ông chú uống rượu, quyết giành lại đất. Sau phiên tòa, chú bị tử hình. Mụ sống bơ vơ. Nhưng bù lại, mụ được thừa hưởng di sản cũng kha khá. Mấy năm sau, mụ bán nhà, bỏ luôn cái xứ nóng đầy những ký ức buồn. Mụ theo chân một người quen đi làm ăn xa. Lần đầu đến cao nguyên, mụ thấy gì cũng lạ. Hai bên đường cây xanh bạt ngàn. Thân cây to hơn vòng tay người ôm. Không khí rất mát. Núi đồi chập chùng như sóng lượn. Thích nhất là những triền đất mênh mông. Cỏ lau um tùm. Có nơi đã khai hoang để trồng lúa, bắp, mì… Đất có vẻ rất tốt nên cây cối xanh um. Mụ quyết định ở lại đây. Mụ mua luôn mấy hecta trồng tiêu, cà phê, điều… Năm nào có dư tiền, mụ lại mua thêm đất. Dường như bao nhiêu đất với mụ vẫn không đủ. Mụ tích cóp từng mảnh đất nhỏ như thể sợ đến ngày nào đó con người sinh ra đông đúc, mụ lại phải sống chen chúc trong căn phòng chật ém. Góc nào cũng đầy đồ xếp cao lên, chất chồng. Sơ ý, đồ có thể rơi xuống đè chết người. Mụ nhớ căn nhà cũ có cây đu đủ. Mụ đã bỏ bao công chăm sóc. Đến lúc cây ra quả trĩu trịt thì nó chết rũ vì bị đổ nước sôi. Mụ biết do nhà hàng xóm khó chịu với cái lá đu đủ chìa qua hàng rào nên đã làm vậy nhưng mụ không dám nói. Vậy nên những mảnh vườn, nương rẫy bạt ngàn nơi đây như là niềm say mê vô bờ bến với mụ.

Dẫu vậy, mụ Hạ mau chóng nhận ra sống bằng nghề nông không thể an nhàn, sung sướng. Vợ chồng mụ từ sáng đến tối làm quần quật. Áo quần lấm lem. Các lớp da càng ngày càng chai khiến đôi tay trở nên thô kệch. Cả tuần mụ mới đi chợ huyện một lần. Ôi chao! Thiên hạ làm gì mà lắm tiền! Cô nào cũng má hồng môi đỏ, áo quần lượt là. Có lần mụ len lén vuốt nhẹ vải áo của cô gái bên cạnh. Chất vải mềm mại, mát rượi khiến mụ thích mê, thầm nghĩ không biết bao giờ mụ mới được mặc một chiếc áo như thế. Lại có lần mụ đang trả tới trả lui con cá tươi liền có bà chen vào: “Làm cho chị con đó đi. Bao nhiêu?”. “ 95 ngàn”. Bà ta rút xoẹt tờ 100 ngàn và nói:“Không cần thối”. Mụ đi qua mấy quán cà phê, quán nào cũng đầy xe. Người người cười cười, nói nói. Không biết họ nói những chuyện gì mà quá buổi vẫn thấy ngồi. Hôm đó, mụ Hạ chỉ mua một ít mắm ruốc, vài con cá khô và lon đậu phộng. Mụ cứ nghĩ vẩn vơ không hiểu thiên hạ làm gì mà rảnh rỗi thong dong, mà giàu có vậy. Mụ cũng phải quyết tâm làm giàu. Hình như dự án này đang cho mụ cơ hội đó.

Mụ Hạ kéo từng bao cà phê xuống, nhanh nhẹn tháo nút buộc, đổ cà phê ra. Mụ ban bằng đống cà phê. Một loáng, mặt sân đã phủ đầy quả xanh, quả chín. Chỉ vài ba nắng, hạt cà phê khô rang, tất cả thành màu nâu đất. Muốn có tiền ngay thì bán luôn cho đại lý. Chưa cần tiền thì hốt vào bao cất trong kho, chờ giá cao. Xong việc, mụ Hạ cởi ủng, cởi đôi bao tay dày cộp xếp gọn một chỗ. Mụ tắm qua quýt rồi vào bếp nấu ăn. Không bao lâu, bữa ăn cũng được dọn ra: Một đĩa rau, nước luộc rau làm canh, chén nước mắm, 2 quả trứng luộc đã bóc vỏ. Bình thường, nhà mụ Hạ chỉ có vợ chồng và hai đứa con. Một tháng nay có thêm bà Hân ở chơi. Nhưng thức ăn mặn vẫn được mặc định như trước kia. Mỗi bữa chỉ có một trong các món: trứng luộc dằm nước mắm, mắm ruốc sả thịt mỡ, muối đậu phộng, cá khô hoặc mắm chưng. Trong những món ấy, Cường thích nhất lòng trắng trứng. Nó chỉ đũa vào chén trứng.“Cho con lòng trắng”. Mụ Hạ lừ mắt:“Tham thế. Giành hết thì còn gì cho người khác ăn?”. Bà Hân xắn luôn nửa quả trứng, lấy thêm lòng trắng còn lại, cho hết vào chén cơm của Cường: “Bà không ăn đâu. Cho cháu đó. Ăn nhiều cho mau lớn nhé”. Mụ Hạ bảo: “Bà cứ chiều nó. Dân gian nói cấm sai: con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Bà Hân nói: Có tí trứng chứ có cái gì to lớn đâu. Nó bé nhất nhà, chiều nó tí”. Mụ Hạ lắc đầu: “Đến bao giờ, mọi người mới hết phân biệt người lớn người bé vậy, hở trời”.

Bữa cơm qua nhanh. Bóng tối chập choạng lan ra cũng rất nhanh. Bà Hân đứng dậy, định vào nhà. Mụ Hạ hỏi: “Bà đi đâu?”. “Bật điện”. Mụ Hạ nhăn mặt: “Bật sớm làm gì, lãng phí”. Bà Hân tần ngần ngồi xuống. Mụ Hạ biết, mụ nói gì, bà Hân cũng chỉ im thin thít nghe, chưa bao giờ nói lại. Khi đành đoạn đẩy đứa con mới 6 tuổi ra khỏi sự nuôi nấng, chăm sóc của mình thì cũng coi như bà Hân tước bỏ quyền làm mẹ. Chữ “mẹ” cứng đơ trên đầu lưỡi, mụ Hạ không sao gọi lại được nữa. Nhớ một buổi chiều cách đây hơn chục năm, đi làm rẫy về, mụ bỗng thấy người phụ nữ lớn tuổi lạ hoắc, từ trong sân lao ra, ôm chầm lấy mụ. Nước mắt giàn giụa, miệng mếu máo, bà ta gọi: “Con ơi! Con ơi! Mẹ đây!”. Mất một lúc, mụ mới hiểu ra người đàn bà này là mẹ của mụ. Có điều lòng mụ chẳng hề dậy sóng. Mụ dửng dưng nghe người phụ nữ kể lể nỗi nhớ thương đứa con gái xa cách mấy chục năm. Có lúc mụ còn sượng sùng vì thấy những giọt nước mắt lã chã lăn trên gương mặt già nua. Sao người ta dễ khóc đến vậy? Thứ tình cảm lồ lộ ở bên ngoài có phải thật không? Đời mụ đã bao lần phải nuốt nước mắt vào trong, cố gắng đừng để ai biết mình đang buồn, đang tủi. Sau đó mấy lần, bà Hân đưa gia đình Huệ sang nhà mụ để chị em, các cháu gặp nhau, tăng thêm tình cảm gia đình. Lần này, bà Hân còn chủ động ở lại nhà mụ vài tháng như muốn chuộc lỗi. Không chỉ để bà làm mọi việc trong nhà, mụ còn chở bà lên rẫy làm cỏ, hái cà phê, nhặt điều… Mụ ngầm muốn cho bà hiểu tường tận công việc khó khăn, vất vả thế nào. Chưa bao giờ bà Hân phàn nàn, than thở.

Bà Hân khẽ khàng: “Con ạ. Mẹ biết con phải vất vả mới làm ra tiền. Nhưng cuộc sống bây giờ không đến nỗi thiếu ăn, thiếu mặc như xưa. Con nên mua thêm ít thịt, cá cho mấy đứa nhỏ. Cũng phải chăm lo sức khỏe. Sức khỏe là trên hết”. Mụ Hạ ngạc nhiên thấy lần đầu tiên bà Hân dám “góp ý”. Mụ nhăn mặt: “Ai không biết. Nhưng mình có giàu đâu mà hoang phí”. Bà Hân khẽ khàng: “Đủ ăn là được rồi. Không thể giàu bằng cách tằn tiện được đâu. Giàu nghèo có số rồi”. Mụ Hạ bỗng thấy điên tiết. Sao bà Hân dám dạy dỗ mụ? Lập tức trong đầu mụ hiện lên những ngày tháng khó khăn, túng thiếu. Mụ phải luộc chuối xanh, tìm rau dại thay cơm, đào trộm khoai non rửa qua loa rồi tống tộ vào mồm nuốt lấy nuốt để chỉ vì quá đói. Chưa bao giờ có ai cho mụ vài đồng lẻ ăn quà vặt. Mụ thấm nỗi nhục của cái nghèo. Nghèo thì nói ai nghe, được mấy ai tôn trọng? Những người chưa trải qua cái nghèo cùng kiệt như mụ sẽ không bao giờ hiểu được nỗi sợ trước một trận ốm không có tiền mua thuốc, vét chén gạo cuối cùng vẫn chưa biết kiếm tiền ở đâu để ngày mai mua thêm. Người ngoài chỉ giỏi nói. Họ có ở trong cuộc đâu mà biết nỗi lo của mụ, nỗi khao khát làm giàu của mụ. Mụ đứng bật dậy. Máu nóng bốc lên mặt. Nước bọt văng ra. Mụ nói: “Thôi bà ơi. Nói thì ai không nói được. Nhà đây không tiết kiệm có ngày không có cám mà ăn. Tiêu, cà rớt giá, biết dựa vào ai? Không có tiền thì không nói được chuyện gì hết. Như bà đấy, bà không làm ra tiền, bà có dám mạnh miệng với ai không? Mỗi lần ngửa tay xin tiền con Huệ, bà có thấy nhục không?”. Bà Hân bỗng thấy bối rối. Chưa bao giờ bà nghĩ mụ Hạ lại phản ứng mạnh đến vậy. Mỗi lời của mụ Hạ như xát muối. Cùng cha cùng mẹ sinh ra nhưng tính Huệ khác hẳn. Huệ chưa bao giờ nặng lời, gắt gỏng. Có lẽ những gì trải qua đã gieo vào lòng mụ Hạ sự oán hận, cay đắng. Họng bà đắng nghét. Giọng lạc hẳn đi: “Thì mấy đứa nhỏ là ruột thịt của mình, tính toán làm gì. Mẹ sợ ăn uống không đủ chất, ảnh hưởng sức khỏe”. “Không có tiền mới chết chứ không có cá, thịt không chết được đâu”. “Mẹ sợ lúc sức khỏe không còn thì có tiền cũng không để làm gì”. “Nói với bà lạc kênh lắm. Chán bỏ mẹ!”. Mụ Hạ làu bàu. Bằng thái độ đó, mụ Hạ đã dựng ngay vách ngăn, chặn đứng chuyện bà Hân muốn nói. Mụ Hạ nói sang chuyện khác. “Lần này bà về, nói cho Huệ biết tôi muốn chia đất. Nó phía dưới. Tôi phía trên cho liên canh liên cư với rẫy cà phê”. Bà Hân ngạc nhiên: “Hình như dự án sắp triển khai. Chục năm trước nghe tin có con đường chạy qua, nó mới góp tiền mua chung. Con để từ từ xem người ta đo đạc thế nào, vị trí đất ra sao rồi hãy chia”. “Toàn tin đồn nhảm. Cứ chia ra cho rõ ràng. Ai muốn để thì để, bán thì bán. Tiền bạc phân minh. Ái tình dứt khoát”. Bà Hân chép miệng: “Huệ đang hy vọng dự án triển khai, đất có vị trí tốt, lên giá, nó có tí tiền sửa nhà. Nhà của nhà nước hóa giá nát lắm rồi. Lúc chồng nó nghỉ mất sức mới được một cục đó, đem chung hết với con mua mảnh rẫy này. Tất cả đều trông chờ vào đây”. “Bà khéo lo cho nó quá. Lo bò trắng răng. Đời cua cua máy, đời cáy cáy đào. Biết bao nhiêu dự án treo, hai mươi năm, ba mươi năm, có nhúc nhích gì đâu. Biết đâu mà chờ. Bà cứ về nói cho nó biết”. Mụ Hạ đứng dậy vào nhà bật điện. Bà Hân tần ngần ngồi mãi bên mâm chén chưa dọn. Xung quanh tịch mịch, nghe rõ tiếng thác nước vọng xa xa, làn gió mơn man trên da thịt và thi thoảng vọng lên một tiếng chim kêu. Trước kia, nơi này là rừng già rậm rịt. Giờ con người đã chặt phá hết để biến thành nương rẫy. Từ nương rẫy này biết đâu sắp có một con đường đi qua kéo theo phố phường. Người người đến đây sinh cơ lập nghiệp. Biết đâu vật đổi sao dời, mọi sự đều có thể đổi thay trong phút chốc.

*

Hơn một năm trôi qua kể từ lúc mụ Hạ chia đất cho Huệ. Đúng như bản đồ chi tiết: Phần đất của Huệ bị quy hoạch hoàn toàn, phần đất của mụ trở thành khu dân cư với hơn một trăm mét dọc theo con đường mới. Một năm mà biến đổi nhanh hơn cả mười năm. Mới đó, hình dáng con đường bao quanh lòng hồ đã hình thành. Tin tức lan nhanh như gió. Ngày nào cũng có cả dòng người kéo đến hỏi mua đất. Có cả một đội ngũ môi giới suốt ngày lượn lờ xung quanh khu vực công viên, đón những người muốn mua để mời chào, báo giá. Không chỉ có người trong huyện mà cả những người ở các tỉnh, thành phố khác cũng đổ xô đến. Sớm muộn gì, cô em ở cách xa gần ngàn cây số cũng biết thông tin.

Mụ Hạ đoán không sai. Khi thấy Huệ xuất hiện trước cửa, mụ Hạ liền tươi cười, bước ra ôm chầm Huệ. Mụ Hạ biết rõ Huệ bận nhiều việc. Bao nhiêu lần cũng chỉ có chồng hoặc hai đứa con của Huệ đến thăm mụ. Nếu không vì chuyện chia đất, Huệ khó dứt khỏi nhà, chịu đựng trận say xe đến lả người, lặn lội tới đây. Nhưng mụ Hạ tảng lờ như không thấy bộ quần áo bám đầy bụi đỏ, dáng vẻ bơ phờ của Huệ sau chặng đường dài. Mụ vội xách cho Huệ chiếc túi du lịch đựng mấy bộ quần áo xẹp lép, đặt vào góc nhà, xoắn xuýt bật quạt, pha nước. Mụ nói: “Cô đến chơi, sao không báo trước để tôi đón”. Huệ nói luôn: “Em không đi chơi. Em đến để đòi lại đất”. Lập tức, mụ Hạ nghiêm mặt. Nếu so với sự vồn vã, ân cần trước đó thì thái độ này là việc quay ngoắt 180 độ, rất đáng kinh ngạc. Mụ Hạ bảo: “Cô nói gì? Đất nào? Chúng ta đã chia rõ ràng rồi”.  Giọng Huệ đanh lại: “Thôi đi, chị đừng giả vờ. Chị đã lừa em. Chị biết toàn bộ phần đất đó đã nằm trong quy hoạch, còn chuyển nhượng cho em”. “Tôi có phải Đức Phật nghìn tay nghìn mắt đâu mà chuyện gì cũng biết”. “ Chị biết. Chị đã gặp Ban quản lý dự án xem bản đồ quy hoạch trước khi chia cho em. Hành động của chị là lừa đảo. Chị phải trả đất cho em”. Mụ Hạ như đã biết trước những câu nói này, đã chuẩn bị hết những lời đáp trả: “Cô nói hay nhỉ. Đất lên giá hàng ngày, làm sao tôi trả cho cô được? Mà cớ gì tôi phải trả?”. Huệ thốt lên: “ Nếu chị không trả, em sẽ chết ngay tại đây. Tất cả tiền của em, tương lai của con em trông chờ vào số đất này. Dù sao chị còn nhiều nguồn thu ổn định, vững chắc hơn em”. Mụ Hạ biết cuộc chiến đã nổ ra rồi. Không cần giữ thể diện gì nữa, mụ quát to: “Này, cô định giở thói ăn vạ à? Nói cho cô biết, cô muốn chết cứ chết. Sao cô không hiểu việc mua bán này cũng bình thường như hàng triệu cuộc mua bán khác. Tôi có ép buộc cô đâu?”. “ Nhưng chị giấu kín thông tin”. “ Sao cô không đi tìm hiểu thông tin. Có ai ngăn cấm cô đâu?”. “Vì em ở xa. Em là em của chị. Em tin chị chỉ muốn làm mọi điều tốt nhất cho em”. “ Nói cho cô biết, mỗi người đều có phúc có phận. Đất của cô không may bị quy hoạch toàn bộ, đó là cái xui của cô, sao tôi phải chịu thay cho cô? Đất của tôi không bị quy hoạch, đó là cái may của tôi. Cô là em tôi, cô thấy đất của tôi có giá, lẽ ra cô phải mừng cho tôi. Đằng này cô lại đến vu vạ. Càng nói càng thấy cô đang đánh mất tình chị em”. Huệ chĩa vào mụ Hạ cái nhìn gay gắt: “Đúng, còn gì là chị em! Chị nào chung với em từ việc mua đất, đến mọi chi phí đều như nhau, đến lúc chia lại chia cho em cái phần đã mất hết để một mình mình hưởng lợi. Chị em gì khi với người thân thiết nhất chị cũng lừa lọc, tham lam”. Mụ Hạ gào lên: “Cô đừng có ngậm máu phun người. Cô nói tôi tham lam trong khi chính cô mới là người tham lam. Cô đi đòi lại cái phần không phải của mình, còn rủa sả, nhiếc móc tôi. Nói cho cô biết, một tấc đất tôi cũng không trả. Có giỏi thì kiện ra tòa”. Loang loáng trong đầu Huệ những lạng măng, gói miến, giỏ trái cây cô gói cẩn thận làm quà gửi chị. Nghe tin chị đau, cô năn nỉ chồng thay mình đến thăm. Vậy mà giờ đây, con người ấy đang chĩa hết móng vuốt vào cô. Cô cảm giác tuyệt vọng vì không thể khơi gợi được chút sự thương mến. “Giờ thì em hiểu loại người tham lam như chị sẽ không bao giờ biết tự trọng, nói chi đến tình thân. Chị không bao giờ hiểu tình thân là gì”. Phận làm em mà dám lên giọng chê trách, phán xét. Mụ Hạ tức điên. Mặt mụ đỏ bừng. Giọng mụ chói chát: “Phải, tôi không hiểu tình thân. Tôi chỉ hiểu các người đã bỏ rơi tôi, phó mặc tôi sống với người mà tôi không muốn sống. Mẹ con các người quây quần bên nhau, còn tôi côi cút. Giờ các người quay lại vuốt ve tôi vì muốn xóa bỏ cảm giác tội lỗi đã bỏ rơi tôi. Chứ bản chất hám lợi của các người làm sao giấu được? Tình thân gì khi thấy người thân giàu có lại ghen tỵ? Tôi đã quá chán những lời sáo rỗng, ma mãnh rồi. Tôi không cần loại tình thân này”.

Tất cả ẩn ức trong lòng mụ Hạ từ trước đến nay bùng ra. Càng nói, mụ càng hăng. Nhìn mặt Huệ đẫm nước mắt, mụ Hạ không thấy một chút xót thương, hối hận nào. Trái lại, gương mặt này càng nhắc mụ nhớ mình có một đứa em mà vì nó phải gánh chịu mọi sự thua thiệt. Mụ muốn nhổ toẹt, gạt phăng, dứt bỏ khuôn mặt này ra khỏi cuộc sống. Trong cơn tức giận cao trào, mụ bỗng thấy chiếc túi xách của Huệ nằm chình ình ngay trước mắt, như dấu hiệu nhắc mụ biết Huệ còn ở đây vài ngày. “Đi! Đi! Cút ngay ra khỏi nhà tôi”. Mụ hét và cầm luôn chiếc túi ném ra ngoài. Chiếc túi lượn một vòng trong không trung, rơi ịch xuống đất. Có tiếng ghế xô lịch kịch. Mụ Hạ quay lại phía sau. Mụ hoảng hốt thấy bé Hương đang nhìn mụ trân trân. Có lẽ nó đã chứng kiến mọi chuyện. Vẻ mặt nó ngỡ ngàng. Mắt tròn xoe. Miệng há ra không nói được lời nào.

Giờ đây vẫn là gian phòng năm xưa, nơi mụ Hạ và Huệ đã trải qua cuộc cãi vã kịch liệt. Hôm đó, Huệ tức giận bỏ đi luôn. Từ đó họ không liên hệ, thăm hỏi tin tức gì của nhau nữa. Mụ Hạ thấy có thêm một người thân cũng chẳng giàu hơn, bớt đi một người thân cũng chẳng nghèo đi. Mụ chỉ cần chăm chút gia đình riêng là đủ.

Cường mất tích đã hai ngày. Mụ Hạ đi đi lại lại trước mặt Hương. Nó vẫn mải mê chơi game, không cần biết lòng mụ đang nóng như lò than cháy. Mụ hỏi lại điều đã hỏi không biết lần thứ bao nhiêu: “Hương! Mày biết Cường đi đâu không?”. “ Con không biết”. “Mày vẫn chơi với nó mà”. “Thì vẫn chơi”. “Hãy dẫn tao đến những chỗ đó”. Mắt Hương không rời điện thoại. Nó nhún vai:  “Con đã dẫn mẹ đi rồi”. “Bây giờ đi nữa”. “Con không đi”. “Sao không đi?”. “Con đang chơi. Mẹ không thấy con đang trong cuộc à?”. Mụ Hạ hiểu khó dứt Hương ra khỏi trò chơi bởi dừng lại sẽ bị mất hết điểm. Hương có thể chơi quên ăn quên ngủ. Nhiều đêm, mụ Hạ giật mình vì tiếng người, tiếng ùng oàng như súng nổ. Mụ hốt hoảng chạy sang phòng Hương. Nó vẫn dán mắt vào những bóng người chân tay cứng đờ, chạy đi chạy lại như những con lật đật trên màn hình. Mụ không hiểu cớ gì những trò này lại có sức hút ghê gớm với bọn trẻ. Giờ đây, mắt Hương cũng dán vào màn hình điện thoại. Hai ngón tay cái dịch chuyển liên tục. Mụ thở dài: “Sao mày có thể ghiền chơi như thế được?”. Hương nói: “Mẹ biết con ghiền mà”. Mụ Hạ cao giọng: “Thằng Cường bị mất tích”. Hương thản nhiên: “Mất tích thì sao?”. Mụ Hạ kinh ngạc: “Sao là sao? Nó là em mày. Mày không thấy lo cho nó à?”. “Thế mẹ có lo cho dì Huệ không? Dì Huệ có phải là em của mẹ không?”. Hương vẫn không ngừng chơi, ngón tay vẫn dịch chuyển nhoay nhoáy. Khác hẳn bao lần đã nhẫn nhịn cho qua, lần này mụ Hạ trừng mắt, quát to: “Không được hỗn”. Mụ giật phăng chiếc điện thoại ném ra sân: “Này thì chơi! Này thì chơi!”. Chiếc điện thoại vẽ một đường cong trong không gian, rơi ịch xuống đất.

Mấy người công an xuất hiện. Họ hỏi Hương:

- Lần cuối cháu thấy Cường ở đâu?

- Trong núi.

- Các cháu vào đó làm gì ?

- Chơi trốn tìm.

- Sao các cháu chơi ở đó?

- Cho giống trong game.

- Lần cuối cháu thấy Cường làm gi?

- Ăn bánh.

- Lúc đó cháu làm gì?

- Cũng ăn bánh.

- Có chuyện gì xảy ra không?

- Cường giành bánh của cháu, cháu không cho. Nó giật bánh của cháu. Cháu tức quá, xô nó ngã rồi trốn về.

- Sao cháu lại trốn?

- Cháu muốn cho nó sợ, cho chừa thói tham lam.

- Sao ngay lúc đầu cháu không nói cho mọi người biết chuyện đó?

- Cháu sợ mẹ đánh nên thôi, cho nó ở luôn đó.

Mụ Hạ sững sờ.

Ai đó đang đưa Cường về. Thân thể cứng đờ. Mắt nhắm nghiền. Mặt trắng bệch. Mụ nghe tiếng người loáng thoáng: “Nó chết rồi”. Bóng người kéo đến chen chúc ngoài sân, lờn vớn trước mặt mụ. Mụ Hạ bủn rủn chân tay, vội bíu chặt thành ghế. Mồ hôi lạnh túa ra. Mụ rơi tuột xuống một hố sâu thẳm, đen ngòm. Mụ cảm giác cửa địa ngục từng nghe trong những truyện cổ đang mở ra. Thuồng luồng, rắn, rết nhào đến, cắn xé mụ đau điếng.

Loáng thoáng bên tai mụ tiếng cô phát thanh viên trên bản tin thời sự: “Đại dịch covid đang lan truyền ở nhiều tỉnh. Tác nhân của bệnh này là virus SARS- CoV-2. Chúng ủ bệnh từ 14 ngày hoặc lâu hơn, có khả năng lây lan rất nhanh. Những người trong gia đình, cùng chung môi trường sống có khả năng bị nhiễm nặng...”.

Tai mụ Hạ ù đi. Mụ lăn ra bất tỉnh.

                                                                                      Pleiku 2020

 

 

CHUYỆN NHẶT TRÊN THẢO NGUYÊN truyện dài của tác giả NGUYỄN HỒNG CHIẾN

 Cùng các bạn!

Hồng Chiến sẽ lần lượt giới thiệu tập truyện dài "CHUYỆN NHẶT TRÊN THẢO NGUYÊN" viết cho thiếu nhi gồm 14 chương.

Tập truyện được ĐỀ ÁN BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ TÁC PHẨM VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ VIỆT NAM in và phát hành tháng 12 năm 2019. 

Đây là sách in theo đề án để bảo tồn, không bán. Số sách tặng cho tác giả quá ít (20 cuốn) nên không đủ để tặng bạn bè. Mong các bạn gần xa đọc trên Blogger như một lời xin lỗi của tác giả.

Chuyện thứ nhất: 

H’LÊ NA

 

Ông mặt trời mệt mỏi leo lên đến gần đỉnh đầu, thỉnh thoảng vén mây nhìn xuống trần gian để lộ một mảnh trời xanh ngắt. Từng đám mây trắng bồng bềnh đuổi theo nhau từ phía tây kéo về phía đông. Những ngày đầu mùa mưa Tây Nguyên không khí vô cùng khó chịu.

Trên rẫy, đôi vợ chồng trẻ vẫn miệt mài làm việc. Người chồng ngoài hai mươi tuổi, cánh tay dài rắn chắc, bắp tay cuồn cuộn như dây cóc cột gỗ cho voi kéo, vung cuốc lên loang loáng đánh bật từng gốc cây khô bám sâu trong lòng đất. Người vợ chắc cũng bằng tuổi chồng, bụng to như úp thêm cái nồi phía trong, khuôn mặt tròn phúc hậu, tóc quăn tự nhiên bồng bềnh lượn sóng; ngồi nhặt từng khúc cây chồng vừa cuốc xếp lại thành đống. Trên gương mặt hai người mồ hôi chảy thành dòng. Đám rẫy của họ đã cào sạch cỏ chỉ chờ thêm cơn mưa nữa sẽ gieo hạt.

Người vợ hình như hơi nhăn mặt, hai tay ôm bụng rồi từ từ đứng dậy đi lại lều canh rẫy lấy gùi khoác lên vai, chầm chậm đi xuống suối. Người chồng vẫn cắm cúi tiếp tục vung cuốc lên đánh bật các gốc khô lấy thêm đất chuẩn bị gieo trồng, không chú ý gì đến xung quanh.

-         Đ… oàng!

Một tia sáng xanh lét từ trên trời loằng nhoằng cắm thẳng xuống đỉnh núi, kèm theo đó là tiếng nổ kinh hồn ngân dài, cây cối ngã nghiêng và gió ào lên giữ dội.

-         Oa, oa, oa!

Bỗng dưới suối vọng lên tiếng trẻ khóc, người đàn ông đang làm trên rẫy quẳng ngay cuốc, quỳ xuống đất, ngữa mặt lên trời hét ầm lên:

-  Cảm ơn Yang(1) đã cho con làm ama(2). Tôi được làm ama rồi, tôi được làm ama rồi!

Anh ta như bị ma đuổi, bật dậy lao nhanh xuống suối; vấp ngã, lại chồm dậy chạy, nhảy như bay xuống lòng suối kêu toáng lên:

-         Con gái hay con trai? Con gái hay con trai?

-         C… on c… on gái!

Người mẹ trẻ ánh mắt long lanh, miệng mỉm cười, khuôn mặt rạng ngời hạnh phúc, ngồi trên hòn đá đang tạt nước suối trong vắt tắm cho đứa con vừa sinh, giả bộ ấp úng trả lời. Người chồng nhảy lên hòn đá vợ đang ngồi nhìn con rồi kêu lên:

-         Ta có con gái rồi, có con gái rồi! H’Lê Na con gái ta!

Người ba reo lên vui mừng, chạy ngược dòng suối về phía thượng nguồn, nơi có rừng già xanh thẫm như được Yang gọi.

Đôi vợ chồng trẻ khi mới về ở với nhau đã thỏa thuận: nếu sinh con gái, chồng đặt tên; còn sinh con trai vợ đặt tên. Anh chồng nghĩ hơn một mùa rẫy vẫn chưa tìm được một cái tên nào thật hoàn mỹ để đặt cho con, hôm nay bất chợt cái tên lóe lên trong đầu và thành tên luôn trên miệng như được Yang ban cho. Mừng có con, mừng hơn nữa khi tìm được cho con một cái tên lạ, anh ta chạy như người phát điên, ngược suối lên phía rừng già. Một lát sau người chồng chạy về trên tay cầm một củ cây trông qua như củ riềng, đặt vào tay người vợ. Trao con cho chồng ẵm, cô vợ rửa củ cây chồng vừa mang về ngồi ăn ngon lành. Người chồng ẳm con lên chòi ngồi đợi, còn cô vợ dầm mình vào dòng nước suối tắm rửa, mặc dù vừa mới sinh xong.

Thật lạ kỳ, trẻ vừa sinh ra được tắm lần đầu tiên trong dòng nước suối từ rừng đại ngàn và lạ hơn khi chứng kiến người phụ nữ vừa sinh song đã lội xuống suối tắm. Vì sao người phụ nữ này làm được như vậy? Họ không sợ đau ốm ư? Hay họ có bí quyết gì được Yang ban cho? Điều này với người xứ khác thấy lạ, nhưng người dân nơi đây thì chuyện ấy bình thường. Trẻ con nào mới sinh ra cũng vậy thôi, tất cả bắt đầu từ câu chuyện gần như truyền thuyết được lưu truyền trong buôn…

Ngày xửa ngày xưa, cái ngày lâu như khi có ngọn núi dòng sông, aduôn(3) kể rằng: Vào buổi chiều mùa khô năm ấy, con voi nhà ami(4) H’Rim sắp có em bé nên được thả vào rừng. Ami H’Rim lặng lẽ theo sau với ý nghĩ có thể giúp được gì đó cho voi khi sinh. Vào trong rừng, con voi đau đẻ dùng vòi quấn vào cây to như cột nhà ghì chặt, cây rung rung như sắp bật gốc; một lúc sau voi lại húc đầu vào cây cổ thụ to đùng đứng bên cạnh, người cong cong như nửa chiếc gùi để nghiêng… Chắc là đau lắm, biết vậy mà ami H’Rim không giúp được gì, chỉ biết nép gốc cây đứng nhìn, thở dài.

Bỗng đám le trước mặt gãy đổ ầm ầm, con voi đực nhà ami H’Doanh sồng sộc lao đến, trên vòi mang một chùm cây có cả củ và rễ vừa được nhổ lên ở đâu đó. Voi đực đặt bụi cây xuống mặt đất, dùng vòi đập đập lên vòi voi cái như ra hiệu. Voi cái cuốn lấy bụi cây gượng gạo nhai, nuốt. Một lát sau voi cái rống lên, tung vòi quấn chặt vòi voi đực kéo xuống, hai con voi tựa vào nhau, đầu quay về phía núi cao. Như có phép thần, một chú voi con được sinh ra, rơi trên mặt đất. Con voi đực vội buông vòi voi cái, quay nhìn voi con rồi lao ầm ầm xuống suối; một chốc quay lại đặt vào vòi voi mẹ một bụi cây có cả củ và rễ màu hồng gần giống với cây lúc nãy để voi cái ăn, còn mình phun nước trong bụng ra tắm cho voi con. Tắm xong, voi đực dùng vòi đẩy voi con vào phía sau hai chân voi cái để tìm… ty. Voi con giơ vòi tìm ty rồi ghé miệng nhấm nháp dòng sữa ngọt đầu tiên trong đời từ voi mẹ. Ty xong cả nhà voi theo nhau vào rừng sâu, voi đực đi trước, voi con đi sau còn voi cái đi sau cùng.

Ami H’Rim chờ cả nhà voi đi khuất mới chạy lại xem hai loại cây voi đực lấy cho voi cái ăn còn rơi lại trước lúc sinh và khi sinh xong, bụng thầm reo lên: loại cây này mọc ven suối nhiều lắm mà. Voi ăn được, chắc con người cũng ăn được – nghĩ thế, ami H’Rim mang hai củ cây về buôn đưa cho già làng và kể lại câu chuyện mình chứng kiến. Sau khi cúng khấn xin ý kiến Yang, già làng thông báo: Yang ban cho riêng người trong buôn, không được nói cho người ngoài biết. Từ nay khi con gái đi bắt chồng, con trai đi ở rể, ami mới được nói nhỏ cho con biết ghi nhớ trong lòng phòng khi có việc dùng đến.

Từ đó, người phụ nữ nào chuẩn bị sinh cung phải kiếm đủ hai loại củ cây để ăn. Họ ăn loại củ này khi sinh xong, người khỏe như bình thường, nghỉ ba ngày có thể gùi con lên rẫy. Có lẽ điều này lý giải vì sao phụ nữ Ê đê vùng này sinh con xong lại khỏe mạnh và có phần xinh đẹp hơn trước.

*

*   *

Khi đưa vợ và người con gái vừa chào đời về đến buôn, đôi vợ chồng trẻ vô cùng ngạc nhiên thấy già làng cùng ông thầy cúng dẫn đầu đoàn ngườn ra tận cửa buôn cúi đầu chào đón, đưa họ về nhà. Chiêng trống nỗi lên, ché túc, ché ba được cột hai hàng trong ngôi nhà dài đễ làm lễ chào đón một thành viên đặc biệt của buôn.

Ông thầy cúng mặc áo lễ, đóng khố thổ cầm dệt hoa văn có hai màu đen đỏ lâm râm cầu khấn. Trên chiếc mẹt tre được bầy đầu heo ngậm đuôi heo, một ít gan, lòng, thịt, mỡ… mỗi thứ một ít thôi để tỏ lòng thành. Già làng râu tóc bạc phơ, sống hơn trăm mùa rẫy nhưng còn minh mẫn lắm, ngôi uy nghi như một pho tượng. Ông thầy cúng khấn vái xong, già làng từ từ đứng dậy nói với mọi người:

-  Hôm nay Yang cho tia lửa gõ đầu chư(5) Yang Mao đúng giữa trưa là việc xưa nay chưa từng có bao giờ, theo như người xưa dặn lại đó là điềm Yang cho buôn ta một người giỏi. Quả nhiên thầy cúng bấm đốt biết được như thế và nay người ấy đã về. Nào trống chiêng hãy nỗi lên để tạ ơn Yang.

Già làng nói xong, trống chiêng nổi lên, đàn ông đàn bà cùng vít cần rượu chung vui. Họ ngã nghiêng theo tiêng chiêng, rồi ai đó bổng ngân lên làn điệu ei rei(6), thế là nhiều người hát theo nhau kéo dài mãi không dứt. Từ khi mặt trời ngã về tây đi ngủ, mặt trăng tròn như chiếc chén rắc ánh vàn xuống trần gian chậm rãi đi về phía tây nhường chỗ cho mặt trời từ từ nhô lên trên đỉnh núi, mọi người mới chia tay nhau. Chủ nhân mới của buôn, H’Lê Na say sưa ngủ trong tiếng trống, tiếng chiêng vang động đất trời và hòa theo đó là làn điệu a ray mềm mại như dòng suối mùa hè tuôn chảy, nhẹ nhàng lách qua cách ghềnh đá để hòa mình vào dòng sông lớn. Người trong buôn vui, người cả vùng cùng vui và đôi vợ chồng trẻ càng vui hơn khi đứa con của họ được mọi người chào đón một cách trang trọng. Người người hy vọng hạnh phúc sẽ đến với mọi nóc nhà khi H’Lê Na lớn lên.

Ngày tháng qua đi, H’Lê Na hay ăn, chóng lớn, khỏe mạnh mang lại niềm vui không chỉ cho cả nhà, cả buôn mà cho người dân trong vùng. Thỉnh thoảng già làng các buôn lại đến thăm, tặng quà và xem H’Lê Na có khỏe không, ăn nhiều chưa… Còn H’Lê Na gặp mọi người vẫn hồn nhiên cười, trên má điểm thêm cái lúm nho nhỏ trông thật đáng yêu.

Hàng ngày, buổi sáng lên rẫy, ama có vinh dự được địu con gái sau lưng vác xà gạc đi trước; ami gùi đồ đi sau, còn a xâu(7) lon ton chạy trước dẫn đường. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ vẫn như mọi nhà trong buôn, đầy ắp tiếng cười.

 

 

 

Chú tích:

 

1.     Yang: thần linh-tiếng Êđê;

2.     Ama: ba-tiếng Êđê;

3.     Aduôn: bà-tiếng Êđê;

4.     Ami: mẹ-tiếng Êđê;

5.     Chư: núi- tiếng Êđê

6.     Ei rei: là điệu dân ca của người Ê đê;

7.     A xâu: con chó-tiếng Êđê;

      

MỘT LẦN NỮA truyện ngắn của NGUYÊN HƯƠNG - TẠP CHÍ CHƯ YANG SIN SỐ 338 THÁNG 10 NĂM 2020

 

 

Công việc lễ tân ở một chung cư mới thật quá rối rắm, tôi xoay mòng mòng giữa bao thắc mắc của những người chủ vừa dọn đến. Và ngay cả những người dọn đến ở cả tháng rồi vẫn còn lắm phàn nàn.

Sao chỉ số đồng hồ điện hồi tôi vừa tới chốt chừng này mà giấy báo tiền điện lại như kia? Tương tự vậy với đồng hồ nước. Điện nước là chuyện quan trọng mà lại dễ xử vì có con số chính xác, chỉ phải nhỏ nhẹ xin lỗi vì nhầm lẫn. Gây điên đầu là những chuyện thường tình: “Cô ơi coi lại cánh cửa sao mỗi lần đóng phải nện cái rầm nó mới chịu khít lại?”. “Cơn mưa chiều qua cỡ chừng tiếng đồng hồ chớ đâu có dầm dề gì mấy mà sao góc tường chỗ cửa sổ đã bị thấm rồi hả cô?”...

Vô số phàn nàn kèm theo cơn bực bội tăng dần vì bảng thông báo kia ghi rõ số điện thoại của đội trưởng đội kỹ thuật để cư dân gọi mỗi khi cần, mà đáp lại thì thường là ò í e ngoài vùng phủ sóng, nên nhân viên lễ tân là tôi trở thành chỗ cho người ta báo hỏng hóc và tiện thể trút luôn nỗi bất bình.

***

Công việc của lễ tân là luôn giữ nụ cười trên môi, hồi còn làm ở công ty du lịch tôi được khen là người có miệng cười 24/7, nghe như quảng cáo của các cửa hàng tiện lợi, mà đúng là vậy, chưa có người khách nào dù thô thiển hay sàm sỡ có thể khiến tôi đánh mất kiểu cười duyên dáng. Nhưng tại chung cư mới này thì cười sẽ là châm dầu vô lửa khi bà chủ căn hộ đang bừng bừng giận dữ với lý do đường ống cấp nước bồn rửa chén bị  rò rỉ mà nó lại nằm chình ình ngay bên trong cái tủ bếp làm bằng gỗ công nghiệp, bị nhúng nước thêm vài ngày nữa thì cái tủ mục nát luôn cho xong đời.

- Dạ xin đợi một chút – Tôi nói - Cháu sẽ gọi đội kỹ thuật ngay.

- Lại một chút à? – Người đàn bà ngao ngán – Tôi báo từ hôm kia mà tới hôm nay vẫn đợi hả?

Tôi luồn tay dưới quầy lật nhanh những trang giấy của cuốn sổ ghi địa chỉ những căn hộ báo có sự cố. Ngày hôm kia, ừm, ngày hôm kia là thứ bảy vừa qua, hèn chi. Phải yêu cầu đội kỹ thuật làm việc luôn cả cuối tuần mới được.

Tôi bấm số gọi và nhận câu trả lời tỉnh bơ của đội kỹ thuật: “Bọn anh đang họp đầu tuần mà. Hẹn tới mai đi nghe”.

Người đàn bà nhìn tôi cắn môi sau cuộc gọi mà như thể bà biết trước câu trả lời, rồi bà dằn giọng: “Bây giờ thì hẹn thêm mấy chút đây hả cô? Cái gì còn đợi được chư nước rò rỉ mà bắt chờ đợi là sao?”.

Như để chứng minh cho bà hiểu sự rò rỉ là còn may mắn, một cô xinh đẹp lao ra khỏi thang máy phóng tới quầy lễ tân và tuôn ra một hơi: “Em ơi chồng chị khoan tường để bắc cái kệ mà lỡ khoan trúng đường ống nước. Dĩ nhiên bọn chị chịu hoàn toàn trách nhiệm nhưng mà chiều nay chồng chị đi công tác nên nhờ thợ bên em đục tường nối lại ống nước ngay bây giờ được không?”…

***

Qua tháng thứ tư, có thêm nhân viên mới, tên Ngọc. Sếp nói Ngọc có mặt là để phụ giúp tôi, và trước khi có thể phụ giúp thì tôi phải hướng dẫn Ngọc mọi điều.

Đến lúc này thì chung cư đã dần vào nề nếp, bao rối rắm của người mới và nơi ở mới cũng đã ổn. Những người hôm nào đến quầy lễ tân để nhăn nhó cự nự thì nay đi ngang qua nhìn tôi với nụ cười chào tươi vui.

Tôi cười chào đáp lại và kể Ngọc nghe khởi đầu bão tố của sự tươi vui, tôi còn thêm mắm muối cho tăng phần kịch tính và để khoe mình thừa sức ứng phó. Ngọc cười to, tôi cũng cười to. Chuyện đã qua khi nhìn lại bằng con mắt hài hước thì cũng thú vị.

- Làm lễ tân ở chung cư cũng vui quá ha – Ngọc hồn nhiên nói.

Tôi ừ. Giờ thì vui được rồi.

Nhưng niềm vui quá ngắn ngủi. Cuối tháng sếp gọi tôi lên văn phòng:

- Thời hạn thử việc của cô là ba tháng, nay đã là tháng thứ tư rồi. Rất tiếc không thể ký hợp đồng dài hạn với cô được. Để ghi nhận công sức cô đóng góp cho công ty trong giai đoạn đầu ít nhiều khó khăn, xin tặng cô món quà là nửa tháng lương cơ bản.

Tôi đứng sựng một hồi lâu trước khi nhấc nổi chân đi ra ngoài và quăng lại trên bàn nửa tháng lương quà tặng. Đồ khốn. Tôi đang yên lành ở công ty du lịch thì gã sếp mời tôi về đây với bao hứa hẹn thăng tiến. Ra là gã lợi dụng kinh nghiệm ứng xử của tôi thôi, và còn hướng dẫn không công cho cô nàng Ngọc hồn nhiên nữa.

Hồn nhiên đến độ nhìn thấy tôi cười khẩy khi quay về, Ngọc rối rít:

- Được lên lương hả? Chiều nay tan ca khao liền đi nghen.

Đến mức không tự biết là mình vừa đoạt chỗ của người khác hả? Ôi trời, có phải một khi Ngọc rành rẽ công việc rồi thì gã sếp sẽ đem về một người khác để Ngọc hướng dẫn?

Chợt nhớ tới mấy bài báo viết về những công ty liên tục tuyển người, cứ sau ba tháng thử việc thì sa thải để nhận đợt mới. Ngày nào tôi cũng đọc báo và về phe lên án bọn chủ mưu toan mà không ngờ hôm nay mình sụp ngay cái hố đó.

***

Dù sao thì cũng tại tôi ngu nữa. Tự nhận mình ngu là một cảm giác rất khó chịu. Không muốn lê thân về nhà trong bộ dạng của kẻ thất vọng vì ngu, tôi đâm đầu vô một cửa hàng tiện lợi. Nơi này mở cửa xuyên đêm, ờ, có chỗ cho tôi lẩn tránh.

Tôi mua một chai nước và bày laptop ra bàn, ra vẻ miệt mài làm việc, đợi cơn giận người và tự giận mình lắng xuống, nhưng càng lúc lòng dạ càng sôi sục. Tầm này mà lại vác đơn đi xin việc thì thật là… Lỡ gặp lại mấy đứa bạn bên công ty du lịch thì nhục mặt quá.

Một bóng người đổ xuống mặt bàn. Tôi nhìn quanh, khuya, vắng, mắc mớ gì xin chung bàn? Trời, tôi không kịp kéo gập màn hình laptop, rành rành dòng chữ lập lại “đồ khốn đồ khốn đồ khốn đồ…”

Nụ cười làm quen không thay đổi, lại còn thêm vẻ thông cảm thấu hiểu! Tưởng tôi thất tình chắc? Một cuộc tình bắt đầu bằng làm bờ vai cho nàng ngay lúc tuyệt vọng vì bị bồ đá hả? Sến súa quá thể.

Để không bị hiểu lầm, tôi tuôn ra về gã sếp. Mà sao tôi lại muốn giải thích với người ta?

Là vậy đó. Mình chợt gặp một người và bỗng thấy tin cậy, bỗng muốn thổ lộ…

***

Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên đó, anh im lặng lắng nghe tôi rủa sả gã sếp. Cô bé sinh viên làm ca đêm ở cửa hàng tiện lợi cứ tròn mắt nhìn như thể anh là lý do để tôi nổi nóng, như thể anh đang đợi được tôi tha thứ. Cho đến khi tôi nhận ra mình lớn tiếng vô duyên và đồng ý để anh mua hai suất ăn tối khá thịnh soạn thì cơn giận trong tôi chừng như đã trút hết qua anh. Người ta nói mỗi khi đụng chuyện mà có người chịu lắng nghe mình thì nỗi buồn được vơi đi rất nhiều. Thật quá đúng. Tôi ăn sạch dĩa của mình và khi nhìn lên thì thấy dĩa của anh vẫn còn đầy. Là một thực khách khó tính hay tôi lại gặp một ca khó ưa? Trọn vẹn một ngày chẳng ra gì. Tôi ăn sạch chỉ vì muốn tỏ ý khen cô bé sinh viên nấu rất ngon, thay cho lời xin lỗi vì lỡ lớn tiếng. Chỉ có điều dĩa của anh còn đầy ụ khiến tôi rất giống một kẻ thất nghiệp đói khát chỉ đợi được mời ăn.

Biết làm sao được, đành cứ tỏ ra tỉnh bơ thôi.

Sau này, mỗi khi trêu chọc anh hay kể lại khuôn mặt tôi lúc đó, tỏ ra vênh váo rất khùng. Tôi quặc lại: “Khùng vậy sao anh yêu em?”. Anh nhại giọng gây gổ của tôi: “Khùng vậy sao em yêu anh?”.

***

Vì sao? Ai biết được vì sao ta yêu nhau. Yêu là yêu thôi. Bỗng mình gặp ai đó, cảm nhận sự có mặt của họ bên cạnh mình là một món quà không tưởng… ngắm nhìn từng cử động của ngón tay của mắt môi của từng sợi tóc bay… mỗi khi phải nói lời tạm biệt thì đã muốn gặp lại ngay lập tức…

Có nghĩa là mình mong biết mấy được cùng người ấy mãi mãi bên nhau.

Rơi vào đám tơ trời mong ước mãi mãi bên nhau là phải chấp nhận những khởi đầu phiền toái của việc ra mắt hai bên, hồi hộp đợi phán xét của mẹ cha anh chị em… Ừ, tôi là kẻ sẵn sàng bất chấp nhưng mà tôi muốn ngươi yêu được cả nhà mình thương mến.

Vậy nên tôi kẻ cứng đầu bỗng trồi ra khả năng nịnh nọt thần sầu. Tôi chui vô giường nằm bên cạnh mẹ thủ thỉ thù thì và đến bữa thì tôi húp cạn món canh bổ dưỡng mẹ nấu dù nó đắng ơi là đắng, tôi nhổ tóc sâu cho ba và ủi những cái cà vạt thẳng tưng, tôi mua tặng đứa em mấy cuốn tiểu thuyết diễm tình và mua vé rủ nó đi coi phim, tôi kiên nhẫn chống mắt quan sát rõ những cảnh sướt mướt để khi đứa em kể lại tràn đầy cảm xúc thì tôi cũng hít hà tấm tắc dù trong lòng tức tối vì không hiểu tại sao em của mình mà chẳng giống mình tí nào.

Tôi hình dung anh cũng đang giống như tôi, sao cho cô gái anh yêu được cả nhà thương mến. Đàn ông dĩ nhiên không có chuyện chui vào giường với mẹ mà thủ thỉ thù thì, cũng không tỉ mỉ nhổ tóc sâu cho cha... Anh làm gì, hả? Anh đang làm gì cho chúng mình mãi mãi bên nhau?

***

Dùng dằng hoài rồi cũng tới ngày anh đưa tôi về ra mắt cha mẹ. Phải nói rõ sự dùng dằng là về phía anh. Tôi dò đoán có lẽ ba mẹ anh khó tính lắm phong kiến lắm gia trưởng lắm, có lẽ họ đã chọn cho con trai mình một mối xứng đôi vừa lứa…

Nếu không, thì tại sao anh cứ đùa đùa bóng gió: “Em có phải là cô gái sẵn lòng bỏ qua việc cưới xin mà sống với với người yêu mình  tha thiết không?”.

Tôi chẳng biết trả lời sao, dù cũng bằng giọng như đùa. Tôi yêu anh. Không thể hình dung nổi cuộc sống không có anh. Nhưng mà trước hết tôi muốn biết vì sao mình bị từ chối.

***

Ước gì tôi bị từ chối bởi đấng sinh thành đáng kính, ước gì lý do vì tôi là cô gái không xứng đáng.

Để anh không phải chia tay tôi trong hổ thẹn.

Người đàn ông đứng giữa phòng khách xa hoa đầy những chưng bày lấp lánh, anh giới thiệu với tôi bằng giọng nghèn nghẹn và mặt anh đỏ ửng: “Đây là ba anh”.

Tôi đứng sựng như hôm nào đứng sựng giữa văn phòng. Là gã sếp. Chính hắn.

Lẽ ra vẫn còn có thể. Nếu ông ta nói một lời thôi, như là “cho bác xin lỗi”. Hoặc phân bua thường tình, ờ thương trường là chiến trường nên luôn phải tính toán sao cho mình có lợi nhất.

Nhưng ông nhếch miệng cười như thể tôi may mắn được lọt vào mắt xanh, như ông đang cân nhắc và nghiêng về phía tha thứ, như tôi một lần nữa nộp đơn xin việc và ông là người xét duyệt rộng lòng độ lượng…

***

Chúng tôi thỉnh thoảng vẫn gặp nhau. Không hôn nhau không còn bàn tính chuyện cưới xin nữa và những ngợi khen trêu chọc tán tỉnh cũng không còn thốt ra.

Vì sao yêu thì không biết, yêu là yêu thôi, còn vì sao chia tay thì chúng tôi đều biết, chỉ là không thể nói thành lời.

Cứ lơ lửng vậy. Còn nhớ nhau nên thỉnh thoảng vẫn kiếm cớ gặp nhau để rồi mỗi đứa tự khuấy ly của mình và để mặc cho những viên đá lạnh tan chảy...