MẤT CHIM truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - VĂN NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, số 663 ra ngày 11 tháng 11 năm 2021

 

Mẫn thẩn thờ kéo ghế ngồi đối diện tôi, đôi mắt vô hồn hướng về chậu phong lan phía xa, nơi góc tường. Tôi ngạc nhiên trước thái độ lạ của người bạn, chưa biết phải làm gì.

-Anh dùng gì ạ?

Tiếng nói của cô tiếp viên làm tôi giật mình, quay lại. Một thiếu nữ còn trẻ, tóc dài óng mượt, có vầng trán cao, mắt hai mí, chiếc khẩu trang che nửa mặt, đứng bên tôi nhưng mắt lại nhìn Mẫn. Mẫn vẫn không trả lời, tôi phải trả lời thay:

-Em cho xin ly đen nóng.

-Dạ!

Cô tiếp viên đi rồi tôi mới quay lại hỏi Mẫn:

-Có chuyện gì à?

-Mất rồi!

-Ai mất?

Tôi giật mình, tái mặt hỏi lại theo phản xạ. Mẫn kém tôi một giáp, giáo viên cấp một, cũng vì mê văn chương mà chúng tôi quen nhau. Nghe nói trước đây, vợ Mẫn là bạn học cùng lớp, ngồi cùng bàn bốn năm trung học cơ sở, làm nhân viên bán vé xe buýt nuôi mẹ. Lương hai vợ chồng, phải nuôi mẹ, nuôi con nên kinh tế khó khăn. Để thoát nghèo, năm con gái tròn hai tuổi, cô vợ xin đi xuất khẩu lao động qua Đài Bắc thời hạn ba năm; hy vọng kiếm được tí vốn về đổi đời. Ở nhà Mẫn đảm nhận việc nuôi con và chăm sóc mẹ vợ.

Quả thật từ ngày vợ đi xuất khẩu lao động, kinh tế gia đình nhà Mẫn khá hẳn lên. Mỗi tháng vợ gửi về mười triệu, Mẫn gửi ngân hàng hết; chi tiêu hàng ngày dùng tiền lương của mình – cũng may, thời kỳ đổi mới, lương giáo viên cũng tàm tạm. Được hơn năm, đánh đùng một cái vợ gửi về cho cục tiền năm trăm triệu, nhắn xây nhà. Theo thiết kế của kiến trúc sư Đài Loan vợ gửi về, xây nhà hết hơn một tỷ. Rút tiền gửi ngân hàng cộng với tiền vợ gửi không đủ, Mẫn phải thế chấp sổ đỏ vay ngân hàng, xây nhà đúng theo thiết kế cho vợ vui. Ngôi nhà hai tầng rất đẹp, có đủ phòng thờ; phòng riêng cho mẹ, con trai, con gái, phòng khách, phòng hạnh phúc vợ chồng, bể bơi…

Nhà xây xong, cô vợ gửi tiếp một tỷ, thế là trả hết nợ, Mẫn còn mua được cái xe bốn bánh đi làm. Nhà cửa đàng hoàng, trong nhà trang bị đầy đủ tiện nghi, con gái vào lớp một, mẹ vợ ngày một già yếu mà vợ vẫn chưa về. Trong những ngày xa vợ, ngoài giờ lên lớp Mẫn chỉ quanh quẩn với ngôi nhà của mình để chăm sóc mẹ vợ và con gái; vậy mà… Mẫn nói tiếp:

-Nó bỏ đi mất rồi anh ạ!

-Sao?

Một ý nghĩ lướt nhanh qua đầu tôi: mẹ già thì ông thầy giáo này không thể nói là “nó” được, con gái năm nay lên bảy tuổi không thể bỏ đi; vậy, chẳng lẽ lại là… Tôi bảo:

-Cậu nó rõ hơn một chút được không?

Mẫn nâng ly cà phê lên nhấp một ngụm, nhăn mặt. Khuôn mặt tròn, trán ngắn nước da ngăm ngăm đen làm nổi bật hàm răng trắng rất đều trang trí cho cái miệng rộng; khi nhăn mặt nhìn như đẹp hơn lên một tý.

-Cà phê đắng quá!

-Cậu đã cho đường đâu?

-Vậy ạ. Em cho nó ăn, khi đi thay nước quên không đóng cửa, thế là nó bay đi luôn.

-Cậu này, ăn nói lấp lửng làm mình tưởng chuyện người, hóa ra chuyện chim.

-Dạ, đúng rồi, con vẹt em nuôi đấy, nó đã biết nói rồi mà.

Thì ra chuyện con vẹt, tôi thở phào. Mẫn ngoài giờ lên lớp, về nhà chăm lo cho tổ ấm của mình để đợi vợ trở về, gần đây còn có thêm thú vui nho nhỏ: mê chim. Một lần đi dạy về thấy có cậu bé người dân tộc bản địa đứng bên đường bán con vẹt bị xích vào một cành cây khô. Động lòng trắc ẩn, Mẫn dừng xe, hỏi mua rồi mang về. Có chim phải có lồng để nuôi, Mẫn đặt thợ làm một chiếc lồng bằng gỗ mít, nan tre, sơn son, thếp vàng, có nhiều hoa văn tinh xảo, hết gần trăm triệu.

Chim vẹt, có nơi gọi chim két, rất thích ăn bắp khi hạt mới đông sữa. Vào mùa khô, ở gần không có bắp tươi; Mẫn phải đến chợ 47 – chợ duy nhất trên địa bàn tỉnh bán bắp luộc quanh năm; cách xa bốn mươi bảy kilomet để mua bắp tươi về cho vẹt ăn. Vật chẳng phụ công, gần đây vẹt đã biết nói tiếng người; thấy chủ về, nó cất tiếng chào:

-Chào ông chủ, ông chủ đi làm về!

-Mẫn có vui không?

-Hồng về chưa?

Hoặc thông báo:

-Nhà có khách!

Hồng là tên con gái của Mẫn. Mẫn tự hào về chim của mình lắm, đi đâu cũng say sưa nói về kỹ thuật nuôi, dạy chim; tự xem mình là hình mẫu cho thành công nuôi chim. Nay mất chim, mặt buồn như lần đi tìm bạn, hỏi tin vợ.

***

Đi cùng đợt xuất khẩu lao động, trên địa bàn huyện có bảy người đều là nữ cả; trong số bảy người đó duy nhất vợ Mẫn đã có chồng, còn lại gái trẻ. Vợ Mẫn cao gần mét bảy, nước da bánh mật, khuôn mặt trái xoan, mắt lá răm - mỗi khi liếc ngang một cái thì… sắc hơn dao cạo, nổi bật trên khuôn mặt xinh đẹp ấy là đôi môi mỏng, lúc nào cũng phơn phớt hồng như được tô son. Các cụ ngày xưa nhận xét quả không sai: gái một con…

Sau ba năm, sáu người đi cùng lần lượt trở lại quê, riêng vợ Mẫn có hợp đồng mới nên ở lại làm thêm thời gian hai năm nữa, kiếm tiền lo cho con cái sau này. Lương tháng gửi về cũng tăng gấp đôi; vợ nhắn tin dặn: “không phải tiết kiệm, cứ chi tiêu thoải mái, miễn là mẹ và con khỏe mạnh là được”. Mẫn vui vẻ đồng ý, trong lòng vô cùng cảm động, nghĩ: vì mình, vì con nên vợ phải vất vả, tha hương...

Biết tin các cô gái đi làm cùng vợ trở về, Mẫn tìm đến hỏi thăm tin tức của vợ. Khi gặp, cô nào cũng nhìn Mẫn với ánh mắt là lạ và hình như ai cũng lãng tránh trả lời, người nói ở xa ít liên lạc; người bảo làm việc vất vả, không có thời gian gặp nhau nên không rõ lắm – nghe vậy, Mẫn càng thương yêu vợ nhiều hơn. Vì yêu vợ, nhớ vợ, Mẫn hết sức chu đáo với mẹ vợ và con gái; thời gian còn lại giành cho chim. Thương Mẫn, tôi động viên:

-Cậu đọc chuyện Tái ông mất ngựa chưa? Biết đâu mất chim lại là điềm may đấy!

-Bác nói lạ!

Mẫn nhìn tôi như mới từ cung trăng rơi xuống. Tôi cười xòa, nói:

-Thời gian sẽ kiểm chứng!

***

Chủ nhật sau, gặp tôi ở quán cà phê, Mẫn nói:

-Em thấy nó rồi bác ạ!

Mặt buồn thiu, Mẫn kéo ghế ngồi xuống đối diện. Tôi ngạc nhiên hỏi lại:

-Tìm thấy chim rồi sao mà mặt buồn thế? Thấy nó ở đâu?

-Ở nhà ông Phó phòng phụ trách công tác tổ chức.

-Sao?

Tôi ngạc nhiên kêu lên. Mẫn thủng thẳng nhấp một ngụm cà phê, cặp mắt nhìn ra phía đối diện như ngắm dò phong lan hồ điệp mới nở, giọng nghèn nghẹn: tay Hiệu trưởng thông báo em có tên trong danh sách được cơ cấu bổ nhiệm Phó hiệu trưởng năm tới, vì thế nên tranh thủ đến nhà thăm xã giao ông Phó phòng. Vui chuyện, ông ấy khoe: mình cũng khoái chơi chim, hôm trước có con yểng biết nói, nhưng mấy ngày quên không cho ăn, nó chết mất; mang lồng ra treo sau nhà, định không nuôi nữa. Bất ngờ ba hôm trước có con vẹt rất đẹp ở đâu chui vào lồng ở. Vẹt thông minh lắm, nó còn biết nói nữa. Thấy mình đi làm về là cất tiếng chào: “Chào ông chủ, ông chủ đi làm về”, cậu thấy có lạ không? Nói xong, ông ta kéo em ra xem con chim mới của mình. Vừa thấy em, con vẹt cất tiếng: “Mẫn có vui không? Mẫn có vui không?”. Ông Phó phòng vỗ vai em, cười như pháo nổ, nói: “Cậu thấy nó thông minh không, mới nhìn người mà đã biết tên để chào”. Ngẫm ra các cụ ngày xưa dạy: con người ta ta có cái số, đúng thật; em đành cười trừ, khen xếp mấy câu rồi về. Con vẹt còn gọi đuổi theo: Hồng về chưa? Hồng về chưa? Nghe mà đứt cả ruột.

-Cậu thấy chưa, “của đi thay người”; mất chim được lên chức, sướng nhé.

-Anh nói giống y như mấy thầy cô ở trường em, bọn chúng còn bắt em khao vì… mất chim.

-Anh Mẫn kể chuyện hay như đọc tiểu thuyết ấy.

Tôi giật mình quay lại thấy cô tiếp viên có cặp mắt hai mí quen thuộc, khuôn mặt tròn, da trắng, má lúm đồng tiền – hôm nay cô ta tay cầm khẩu trang, mắt nhìn Mẫn có cảm giác là lạ.

-Em ngồi uống cà phê nhé.

Mẫn vồn vã nói, cô tiếp viên đáp:

-Quán đang đông khách, em xin lỗi ạ!

Chờ cô gái đi xa, tôi quay lại hỏi:

-Hai người có vẽ tình cảm nhỉ?

-Cô ấy tên Thảo, tốt nghiệp đại học Ngoại thương loại khá, không xin được việc làm nên đi phụ bán cà phê. Thấy em hay ngồi quán chỗ này nên khi ít khách lại tói nói chuyện cho vui thôi. Gia cảnh cũng tội, cha mẹ già làm nông, hai em đang học nên nhà kinh tế khó khăn lắm.

-Bất ngờ quá, mới quen mà tìm hiểu kỹ thế?

-Cuộc sống mà anh, bé Hồng nhà em cũng thích cô này lắm!

-Nhanh quá, mới đó mà bé đã học lớp tám rồi. Chắc cô ấy sắp về?

-Vợ chưa về nhưng chim về rồi.

-Sao?

Tôi ngạc nhiên, tưởng mình nghe nhầm. Mẫn nhìn tôi, đôi mắt không giấu được niềm vui:

-Trưa hôm qua đi làm về, thấy nó chui vào lồng từ lúc nào ấy, cất tiếng chào:

“Mẫn đi làm về à, có vui không?” em mừng và ngạc nhiên quá gọi điện báo tin cho Thảo, Thảo chúc mừng em, nhưng lại khuyên: “Anh nên mang chim trả lại cho xếp”.

-Thảo nào?

Như đọc được vẻ ngạc nhiên của tôi, Mẫn cười rồi thủng thẳng trả lời:

-Cô tiếp viên khi nãy đấy.

-À thì ra vậy. Thế cậu quyết định thế nào?

-Chiều hôm qua em và Thảo đến nhà trả chim cho sếp, tặng luôn chiếc lồng. Xếp mừng lắm, khen cái lồng đẹp và nhân tiện báo tin vui luôn: Tuần sau sếp về trường trao quyết định cho em.

-Chúc mừng cậu!

-Dạ, em cảm ơn anh!

Mẫn vừa dứt lời đã nghe có người lên tiếng:

-Cảm ơn phải thể hiện sự chân thành chứ, khao đi!

-Nhất trí, chiều nay mời anh và Thảo đến quán Mười Triệu ăn cơm tối ạ.

Thảo cười giòn tan, bước vôi qua bàn phía cuối quán tính tiền, tôi hỏi Mẫn:

-Vợ cậu sắp về rồi phải không?

Mẫn cười, nụ cười… nửa miệng rồi bật điện thoại, đưa cho tôi đọc tin nhắn vợ mới gửi về:

 “Em kiếm được hợp đồng mới 5 năm nữa, lương khá lắm. Anh ở nhà chịu khó chăm sóc mẹ và con giúp em nhé. Hôn anh!”

 

  Tháng 7 năm 2021

BÀI HỌC QUÝ truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - VĂN CHƯƠNG PHƯƠNG NAM ngày 14 tháng 10 năm 2021

 

Nhân ngày chủ nhật, Hoàng Vân xin cha mẹ cho theo Y Ngoan vào rừng chơi. Y Ngoan bảo vào rừng già có nhiều điều lý thú lắm, đi cho biết. Sau hơn một giờ đi xe đạp, đến buôn Trưng, gửi xe nơi nhà quen Y Ngoan rồi băng qua suối, leo lên núi cao. Núi có nhiều cây to lắm, cành lá như những bàn tay khổng lồ đan vào nhau che nắng cho mặt đất.

Buổi sáng mùa khô Tây Nguyên hình như bầu trời xanh và cao hơn. Gió thỉnh thoảng vờn qua làm lắc lư những ngọn cây cổ thụ, tạo nên bản nhạc rừng thánh thót từ những chiếc lá chạm vào nhau và các cành đệm thêm tiếng kẽo kẹt, kẽo kẹt… thật vui tai. Bầy chim bạc má không biết bàn nhau chuyện gì bên các gốc cây cũng ồn ã cả lên với những nốt trầm bổng như một bản hòa tấu của thiên nhiên chào đón những chàng trai vào thăm rừng già. Lần đầu tiên Hoàng Vân được theo bạn vào rừng, nhìn cái gì cũng lạ. Y Ngoan, bạn học cùng lớp mặc bộ đồ sơ mi xanh sẫm, vai đeo gùi thoăn thoắt nhảy qua các hòn đá, rễ cây như con chim bay lượn; thỉnh thoảng ngoái đầu lại tủm tỉm cười, mái tóc quăn tít rủ xuống vừng trán hơi dô màu nâu đen làm tăng thêm vẻ đẹp rất đặc trưng của người bản địa Tây Nguyên. Mặt trời vượt qua ngọn núi Krông Jin rót những tia nắng vàng chui qua các kẽ lá soi xuống nền đất bị cày xới nham nhở, dày đặc dấu chân lợn; bên gốc mấy cây gỗ mục mới đổ, gốc to một vòng ôm, dài đến ba chục mét có chỗ được đào sâu tới gần nửa mét; thấy lạ Hoàng Vân vừa thở vừa nói:

-        Y Ngoan ơi, ai đào làm gì những cái hố này thế?

-        Mấy con heo rừng đấy, nó tìm củ để ăn ấy mà.

-        Làm sao nó có thể đào sâu thế này?

-Cậu thấy lạ à? Y Ngoan dừng lại chỉ vào cái hố bên cạnh lối đi: đây này, dấu chân như cái ly lớn chứng tỏ nó là con đực mới to như vậy. Loài heo rừng, con đực có răng nanh mọc ở hai bên mép thế này này – Y Ngoan cắm chiếc xà gạc xuống đất, hai tay nắm lại xòe hai ngón tay cái qua hai bên đặt vào mồm, răng nanh nó mọc như thế và dài hơn ngón tay, chúng dùng để ủi đất, đào củ. Cậu nhìn cái vết phẳng lì bên miệng hố nè, con heo này quỳ xuống để đào được sâu hơn đấy.

-Hay thật, con lợn nhìn thấu đất, biết tìm củ cây rừng và đào sâu xuống để lấy ăn, có vẻ nó khôn như người ấy nhỉ.

-        Không những khôn mà còn dữ lắm, có khi đuổi cả người để cắn đấy!  

-        Eo ôi, nếu đi rừng không may mà gặp thì làm thế nào?

-        Leo lên lên cây chứ còn làm thế nào, hổ và heo không biết leo cây đâu.

-        Nếu leo không kịp thì chắc chết à?

-Cậu nhát thế, có con thú gì mà không sợ người. Chỉ khi nào con người làm chúng bị thương thì nó mới hung dữ thôi, còn bình thường nghe hơi người chúng đã bỏ chạy rồi. Ta đi tiếp chứ.

Nói dứt lời Y Ngoan lại thoăn thoắt bước đi, cái đầu hơi chúi về phía trước, cái gùi che hết tấm lưng, phía trên gùi lưỡi xà gạc sáng lấp lánh. Hoàng Vân sinh ra và lớn lên vùng bán sơn địa xứ Thanh, nơi được nhiều người biết đến với câu nói bất hủ: “Được mùa Nông Cống sống mọi nơi”. Vùng đất xã Tượng Sơn lưu truyền cũng có rừng già, chứa nhiều loài gỗ quý hiếm như: lim, táu, sến, cẩm lai… mọc trên núi Voi, gò Khỉ, gò Chan… các loài thú quý như: chim công, trĩ, voi, hổ, báo, khỉ… nhiều lắm; nhưng rồi do bom đạn của giặc Mỹ tàn phá và con người cần đất canh tác nên rừng dần dần chạy tuốt lên huyện Như Thanh ẩn náu, bây giờ chỉ còn trơ những đồi núi trọc. Đầu năm vừa rồi, cha được điều động tăng cường công tác cho Tây Nguyên, thế là cả nhà vào định cư tại cái thị trấn ba mặt núi cao bao bọc, chỉ còn phía bắc nhìn được xa hơn vì toàn những ngọn đồi không cao lắm, trồng cà phê xanh mượt. Y Ngoan làm lớp trưởng, là người được cô giáo chủ nhiệm phân công giúp đỡ Hoàng Vân khi mới chuyển vào học lớp 7A, năm học đầu tiên ở quê mới. Nhờ có sự giúp đỡ của bạn, Hoàng Vân hòa nhập rất nhanh với lớp, một tập thể 44 học trò mà đa số là người dân tộc bản địa, tiếng nói như chim hót, nghe rất hay nhưng không biết nói gì. Sau một học kỳ, mọi sự ngăn cách đã được xóa nhòa, Hoàng Vân đã có được nhiều người bạn thân, học được một lượng từ kha khá để giao tiếp với người dân bản địa nơi đây.

Bỗng Y Ngoan dừng lại, quay mặt nhìn, hai mắt như có đốm lửa:

- Cậu nghe tiếng gì không?

- Tai mình đang ù ù như xay lúa đây này.

- Chú ý lại xem nào!

- Ối, hình như có nhiều người đang nói chuyện phía trước ta phải không?

- Không phải người mà là chim đấy, chim phượng hoàng đất, loại này chuyên ăn quả cây, ở rừng này chúng là loài chim lớn nhất đấy.

Nói xong, Y Ngoan ra hiệu bước nhẹ nhàng lên phía trước. Leo khoảng hơn năm chục mét, trên tán cây cổ thụ có nhiều dây leo chằng chịt xuất hiện những con chim lông màu đen, hai bên cánh và đuôi có điểm thêm vài chiếc lông trắng; điều đặc biệt ở loại chim này là chiếc mỏ rất to màu vàng, dài hơn cả gang tay, trên đầu chúng cũng có một chiếc mũ lớn màu vàng như màu chiếc mỏ. Chúng di chuyển trên các cành cây rất nhẹ nhàng, mặc dù thân hình to như chú vịt xiêm lớn, nhanh nhẹn chọn những quả chín đỏ mọng để ăn. Chúng vừa ăn vừa trò chuyện với nhau như cái chợ xổm vùng quê họp ven đường quốc lộ.

-        Cậu nhìn kỹ chưa, thấy đẹp không?

Y Ngoan thì thào.

-        Đẹp và lạ quá. Quả này chim ăn được, người có ăn được không?

-        Quả gắm đấy, chúng ăn quả trên ngọn còn chúng ta hái quả thấp phía dưới. Cậu nhìn đây.

Mãi ngước nhìn ngọn cây, quan sát bầy chim phượng hoàng đất đông đến vài trăm con đang mở tiệc trên ngọn cây, Hoàng Vân không nhìn phía dưới thân cây, nơi có nhiều dây leo to như cổ tay người lớn, trên thân dây leo có rất nhiều chùm quả chín đỏ mọng, to hơn đầu đũa một chút, hình như hạt lúa được phóng lớn.

- Chim ăn được, người chắc ăn được.

Nói là làm, Hoàng Vân hái mấy quả màu đỏ tươi, định bỏ vào miệng, Y Ngoan vội giơ tay cản lại.

-Yang(*) ơi, không ăn được đâu. Quả này nhìn ngon vậy nhưng sau lớp vỏ màu hồng là gai nhỏ, nó cắn vào môi, vào miệng vừa ngứa, vừa đau khó chịu lắm. Sao lớn vậy mà ngốc thế?

-        Ơ, mình cứ tưởng…

-        Quả này hái về phải luộc lên, mang ra suối chà cho hết vỏ ngoài, phơi khô, rang lên, bỏ vào cối giã cho hết vỏ lụa mới ăn được.

-        Vậy ta hái về ăn thử.

-        Hôm nay công việc của ta là vậy mà.

Bầy chim phát hiện ra hai người hái quả phía dưới bảo nhau lặng im một chút rồi tung cánh bay đi, tiếng vỗ cánh làm lá cây khua vào nhau như có cơn gió lớn thổi qua. Y Ngoan nhanh tay chọn những chùm quả chín đỏ không có quả xanh mới hái bỏ vào gùi, nhắc Hoàng Vân:

-        Cậu hái từng chùm, đừng hái từng quả, nó dập sẽ đâm gai vào tay ngứa lắm đấy.

-        Ừ, mình biết rồi!

Hái một chốc đã đầy gùi, quả cây còn nhiều quá nhìn cứ như chưa hái; Hoàng Vân tiếc rẻ:

-        Sao cậu không nói trước mình mang ba lô đi hái cùng, còn nhiều thế này phí quá.

-        Của rừng mà, mình lấy còn phải để lại cho con thú ăn nữa chứ. Hôm nay hái từng này về ăn là đủ rồi, hôm sau ưng thì vào lấy nữa, nhưng cậu có biết gùi không?

-        Yên tâm, cậu làm được mình làm được.

Đường xuống núi hình như dễ đi hơn, vì bước được dài hơn nhưng tay phải nắm lấy dây leo bên cạnh để không bị ngã, Hoàng Vân băng băng đi trước. Xuống gần đến chân núi, Hoàng Vân bỗng thấy hai bên đùi lúc đầu hơi xót, sau chuyển dần qua ngứa vội dừng lại để gãi. Càng gãi càng ngứa không thất đỡ chút nào, vừa lúc Y Ngoan đi tới hỏi:

-        Sao đấy?

-        Sao hai bắp đùi mình ngứa quá đi mất.

-        Cậu có bỏ gì vào hai túi quần không?

-        Có!

Hoàng Vân ấp úng, đỏ mặt đáp; Y Ngoan hỏi:

-        Cậu hái gắm bỏ túi quần à?

-        Ừ!

-        Yang ơi, cởi quần ra ngay, nhanh lên.

Như cái máy, Hoàng Vân vội bỏ quần dài ra, hai bắp đùi đỏ lừ như bị lên ban, Y Ngoan vội đặt gùi xuống chạy đi, một lúc sau quay lại trên tay cầm nắm là đưa cho bạn bảo xát vào chỗ tấy đỏ.

-        Mình đã nói cậu không nghe à, quả này có nhiều gai nhỏ li ti tạo thành vỏ bọc cho nhân hạt, phía trong vỏ. Khi vỏ vỡ ra, các gai nhỏ li ty sẽ cắm vào da.

-        Thấy còn nhiều quả, tiếc quá nên mới hái đầy hai túi quần, ai ngờ…

-        Đổ hết, đổ hết rồi cầm xuống suối giặt sạch, phơi khô mới mặc được.

-        Thế mình mặc thế này về nhà à?

-        Mặc quần đùi cũng tốt, lại mát hơn mặc quần dài; mấy ông già người ta còn mặc khố thì sao?

-        Trời, cậu về đừng nói với các bạn trong lớp biết, chúng cười mình nhé.

Y Ngoan bỗng cười như bị cù léc, rồi ôm bụng ho một lúc mới nói được:

-        Thôi ta về dưới buôn mượn quần mặc, hôm sau vào trả.

Hai đứa ra khỏi rừng đến bên bờ suối, Y Ngoan ngồi nghỉ, Hoàng Vân mang quần đi giặt. Dòng nước trong vắt, nhìn thấy rõ từng hạt cát trắng nằm sâu dưới lòng suối. Trên bờ, Y Ngoan nhắc:

-        Nhớ lộn hai túi quần ra để lông quả dính trong ấy trôi theo nước nhé.

-        Ừ!

Lần đầu tiên vào rừng hái gắm nhận được bài học quý: cái gì không biết phải hỏi người biết, không thể làm liều dù đó chỉ là một việc nhỏ như… hái qủa gắm. Hoàng Vân bật cười với chính mình, mặt hình như cũng đỏ lên thì phải.

Chú thích tiếng Êđê:

          *Yang: thần linh;

Nguồn: https://vanchuongphuongnam.vn/bai-hoc-quy-truyen-ngan-cua-hong-chien.html

 

Truyện dài SÓC VÀNG NÚI THẦN CỌP ra mắt bạn đọc và cảm nhận của bạn đọc

 

GIÁNG NGỌC - HỘI ĐỌC SÁCH KIM ĐỒNG

Mình rất thích đọc những cuốn sách mang phong vị địa phương, càng đậm nét địa phương mình càng thích. Những chi tiết ấy, dù đọc nhiều năm dù quên cốt tryện mình vẫn rất nhớ. Kiểu như hôm trước đọc cuốn "Tia cầu vồng màu chàm" của Nguyên Hương, mình thích nhất không phải là câu chuyện mà lại là những chi tiết tả món măng hấp của người H'Mông, cách làm món khâu nhục và những đoạn nói về cây chè Tà Xùa nữa. Nhất định nếu có dịp đi Sơn La mình sẽ đến thăm Tà Xùa để được tận mắt thấy đồi chè ngập trong sương sớm đợi những tia nắng mặt trời.

Cái thú ấy gặp cuốn "Sóc vàng núi Thần Cọp" lại càng thích hơn. Cuốn sách là một loạt câu chuyện về những phong tục tập quán của đồng bào Ê đê Tây Nguyên. Những phong tục ấy diễn ra trong mắt của các bạn nhỏ cả người Kinh và người Ê đê. Đó là những tục Nối dây, là Lễ Đạp, chuyện con Ma lai, chuyện sinh con, chuyện dựng vợ gả chồng, chuyện bữa cơm người Ê đê đón khách...

Người già kể khan bên bếp lửa- đó là những câu chuyện nối dài những bí ấn linh thiêng của rừng già bạt ngàn qua biết bao nhiêu đời người, thế hệ truyền tai thế hệ. Con Sóc vàng sứ già của Yang của rừng xanh ẩn hiện trong mỗi trang sách trong mỗi câu chuyện. Đó là linh hồn của rừng, nhắc nhở mỗi chúng ta về sức mạnh của thiên nhiên, sức mạnh của tâm linh.

"Sóc Vàng núi Thần Cọp" có được nét háo hức trong sáng giống như cô bé Hồng khi được tiếp xúc với văn hóa của người Thượng qua những người bạn Ê đê cùng lớp, đó là Y Thịnh, đó là H'Liêm...

Nhưng hấp dẫn nhất trong Sóc vàng vúi Thần Cọp là những chi tiết đậm đặc nét địa phương. Đó là cách câu cá bống, cách đổ rổ cá bống tươi rói lên mặt sân gạch nóng rẫy để cá giãy lên mà sạch vẩy và khô se da khiến món cá kho tiêu được ngon hơn. Đó là cách buôn người Ê đê tìm bến nước, cách người con gái đưa chiếc vòng cầu hôn cho người con trai, cách lấy mật ong rừng, cách đàn voi đi ăn, ...

Những chi tiết thú vị đó đầy ắp trong "Sóc vàng núi Thần Cọp" và quyến rũ trí tưởng tượng của chúng ta về vùng đất Tây Nguyên kì vĩ.

Nhất định dịp nào được đặt chân đến mảnh đất này, mình sẽ xin được thử ngay món cà đắng mà nhà văn Hồng Chiến có tả như này: "Đúng như tên gọi: đắng, cay và chua chua nữa; cả ba hương vị ấy như muốn đốt luôn đầu lưỡi, nhưng mùi thơm của thịt, vị ngọt là lạ của quả cà, buộc người ta phải nhai, nuốt; mặc cho nước mắt trào ra"...

HOA NHÀI VÀ HẠT SƯƠNG truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - TẠP CHÍ NHÀ BÁO VÀ CUỘC SỐNG tháng 9 năm 2021

 

Một giọt sương tròn như hạt ngọc, trong suốt, đậu trên cánh một bông hoa nhài trắng. Ông mặt trời vén mây, đủng đỉnh bạo bước lên khỏi ngọn núi phía đông; hạt sương co mình lại hoảng hốt kêu lên:

          -Đến lúc phải chia tay rồi chị hoa Nhài ơi!

          -Không, từ từ hãy đi. Ông mặt trời mới mọc thôi mà, chúng ta còn bao nhiêu chuyện chưa nói hết.

          Hạt Sương run rẫy trả lời:

          -Thời gian cạn rồi, đã đến lúc chúng ta phải xa nhau. Chị nhìn xem, ánh nắng mặt trời đã nhuộm vàng cảnh vật rồi đó, tạm biệt chị.

          Hạt Sương dứt lời, mình nhỏ dần, nhỏ dần rồi biến thành một làn hơi trắng tý tẹo bay lên cao. Hoa Nhài lắc lư theo gió, giọng nghẹn ngào:

          -T… ạ… m b… i… ệt!

          Vừa lúc Bướm vàng bay đến bên cạnh hoa Nhài, cất tiếng:

          -Gặp mặt rồi chia ly đó là công việc của thiên nhiên tạo ra cho mọi vật, không ai có thể cưỡng lại được. Hạt Sương ban đêm rơi xuống cánh hoa, lá cây… khi mặt trời lên sẽ tan thành hơi nước bay đi; chuyện ấy có gì mà phải luyến tiếc.

-Cô Bướm nói vậy hình như chưa đúng lắm, tuy chúng tôi mới gặp nhau từ đêm hôm qua đến giờ, nhưng tình cảm như đã quen nhau rất lâu rồi đấy ạ.

-Một chút hơi nước bay lên cao, gặp lạnh, tạo thành sương rơi xuống mặt đất. Trong vô vàn những hạt sương ấy, có một hạt may mắn được cánh hoa nâng đỡ qua đêm, để sáng nay lại tan thành hơi nước bay đi, hòa nhập với các đám hơi nước khác tạo thành mây bay trên trời cao; đó là quy luật thôi mà.

          -Chị bướm Vàng nói hay quá; chắc chị đã đi xa, biết nhiều nên mới hiểu sâu xa như thế!

-Tất nhiên là vậy rồi.

-Chị đã đi hết khu vườn này chưa?

          Nghe hoa Nhài hỏi, bướm Vàng phì cười, trả lời:

          -Khu vườn bé tẹo này, ta chỉ chao cánh vài cái đã bay hết một vòng rồi.

          -Ô, bướm Vàng tài quá, tài quá!

          Cây Nhài reo lên thích thú. Bỗng có tiếng nói vọng đến:

          -Thế cô Bướm có biết khu vườn này hôm nay có gì lạ không?

          Một anh chuồn chuồn Ớt, mình đỏ như quả ớt chín; trên lưng có hai đôi cánh mọc đối nhau, mỏng dính, trong suốt; không cần vẫy mà vẫn lơ lững treo mình trên cao lên tiếng góp chuyện. Bướm Vàng khẽ vuốt đôi râu trên đầu, trả lời:

          -Bình minh đến, khu vườn tuy nhỏ này cũng có nhiều chuyện lắm, bạn muốn nói về chuyện gì?

          -Chuyện gì mà họ hàng nhà bướm quan tâm nhất ở khu vườn này đấy.

          -À, tất nhiên đó là chuyện về các loài hoa rồi.

          -Đúng vậy.

          -Ngòai chậu hoa Nhài này, trong vườn còn có vạt cải nở hoa vàng rực như nắng ban mai giữa vườn. Bên cạnh đó, luống hành cũng đơm bông, khoe những bông hoa tròn như quả bóng bàn màu trắng xanh. Xa hơn chút nữa những bông bí ngô màu vàng trông như những chiếc kèn đồng thu nhỏ. Trên bờ rào, hoa đậu tím biếc đua nhau khoe sắc tím đúng như tên gọi. Tôi nói vậy đã đúng chưa?

           -Xì, những chuyện ấy đã có từ hôm qua rồi; hôm nay có một bông hoa mới xuất hiện trong vườn nữa đấy, Bướm Vàng chưa biết à?

Chuồn chuồn Ớt hỏi làm Bướm Vàng ngạc nhiên, kêu lên:

-Có loại hoa nào trong khu vườn này mới nở mà tôi không biết, chuyện lạ quá, lạ quá đấy.

Bướm ngạc nhiên cũng phải thôi, nơi nào có hoa nở là họ hàng nhà bướm biết ngay, kéo đến để thưởng thức phấn hoa, trời sinh ra đã vậy rồi. Hôm nay trong khu vườn bé tẹo này có hoa mới nở mà bướm không biết đúng là sự kiện không thể tin nổi.

Một cô ong mật to bằng con ruồi, màu nâu, phía bụng có hai vòng tròn trắng, bay đến, dừng chân trên cánh hoa Nhài; dùng hai chân trước vuốt râu, rồi góp chuyện:

-Chuồn chuồn Ớt nói đúng đấy, cô chuối Lùn cuối vườn sáng nay đã đơm bông; một bông hoa khủng luôn nhé!

Nghe Ong Mật nói vậy, bướm Vàng cười như bị cù léc, phải một lúc sau mới dừng lại được, trả lời:

-Đó cũng là hoa ư? Một khối hình chóp nón dài khổng lồ, vừa thô, vừa xấu lại còn cái màu nâu không ra nâu, đỏ không ra đỏ như thế thì… không thể gọi là hoa được.

-Thế theo cô thế nào mới gọi là hoa?

-Hoa phải có màu sắc rực rỡ, hương thơm ngào ngạt, theo gió bay xa thay lời mời để mọi vật cùng biết, đến chúc mừng. Còn bắp chuối á, không hương, không sắc chỉ được cái to như khúc gỗ vót nhọn thì… không phải là hoa.

Nghe bướm Vàng trả lời, cô Ong Mật không đồng tình, hỏi lại:

-Bướm Vàng đã thấy hoa chuối nở bao giờ chưa?

-Cái khúc gỗ ấy cũng nở được hả?

Nghe bướm Vàng hỏi, chuồn chuồn Ớt cũng lăn ra cười, làm mấy cái cánh trên lưng chao qua, chao lại; một lúc sau mới ngừng lại được, nói tiếp:

-Thế là bướm Vàng không biết rồi, hoa chuối khi nở sẽ khoe với đất trời những bông hoa của mình màu trắng ngà xinh đẹp, chứa đầy mật ngọt và hương thơm.

Bướm Vàng ngạc nhiên kêu lên:

-Thật ư?

-Thật đấy, họ hàng nhà chúng tôi sẽ mở tiệc ăn mừng khi chuối trổ bông.

Cô Ong Mật vui vẻ xác nhận lời chuồn chuồn Ớt làm cô Bướm Vàng cảm thấy xấu hổ, cúi đầu vào nhụy hoa như trốn tránh. Chuồn chuồn Ớt nói tiếp:

-Khi nãy cô bướm Vàng nói với hoa Nhài về hạt sương như vậy là chưa đúng lắm đâu. Về mùa hè, nếu ban đêm không có những hạt sương mát lành rơi xuống thì cây cối làm sao sống được mà đơm hoa, kết trái. Giọt sương đậu trên cánh hoa đã tiếp thêm sức sống cho hoa, chống chọi với nắng gắt ban ngày. Tôi nói vậy đúng không?

Hoa Nhài lắc lư theo gió vẻ đồng tình. Cô Ong Mật vo vo viên phấn hoa trước ngực, góp lời:

-Đánh giá, nhận xét ai phải suy xét cho kỹ trước khi nói để không làm tổn thương đến người được nhắc tới, nếu không sẽ đánh mất đi tình bạn cao quý của chính mình dày công vun đắp; khi ấy có ân hận cũng muộn.

Ong Mật nói xong vẫy cánh bay đi, Bướm Vàng hình như mắc cỡ nên vội vã bay theo. Hoa Nhài lắc lư theo gió, hướng mặt nhìn lên trời cao trong xanh. Phía trên cao ấy thỉnh thoảng có đám mây trắng bay qua; nó thầm nghĩ: hạt Sương sớm nay ra đi chắc đang ở trong đám mây trắng trên đó, đêm nay sẽ trở về.

 

 Mùa khô năm 2021

NẤM MỐI truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - TẠP CHÍ SUỐI REO số 191 tháng 9 năm 2021

Trưa, bầy voi dừng lại bên gốc cây kơ nia tránh nắng. Chú voi con nhìn xung quanh, ngạc nhiên hỏi má:

-Sao không đi tiếp mà ở lại đây thế ạ?

-Mọi người no bụng rồi phải nghỉ một lúc mới đi ăn thêm được.

-Ta đi chậm, hết thức ăn thì sao?

-Núi cao, rừng sâu và cả thảo nguyên rộng mênh mông xa xa kia đều là nơi cung cấp thức ăn cho gia đình nhà voi chúng ta thoải mái dùng, không bao giờ hết cả.

-Thật thế ạ? Vậy là họ hàng nhà voi giàu có rồi!

Kền kền đầu trọc bay qua vô tình nghe được câu nói của voi con, mụ ta về đàn của mình, nói:

-Bầy voi to xác bảo chúng là loài thú giàu có nhất rừng đấy.

Bầy bướm Vàng đậu gần đấy nghe kền kền nói vậy, chúng ngã nghiêng cười; một con nói:

-Lũ voi to xác ấy làm sao giàu có bằng loài bướm chúng ta. Trên thế gian này cỏ, cây nào mà chẳng phải ra hoa, hoa phải có phấn; phấn hoa là thức ăn của họ hàng nhà bướm. Suy ra họ hàng nhà bướm giàu nhất mới đúng.

 Các loài chim, thú khác nghe được chuyện bầy voi và đàn bướm tự cho mình giàu có nhất rừng đều không phục; thế là nổi lên cuộc tranh cãi về việc loài chim, thú nào giàu có nhất rừng. Không con nào chịu nghe con nào nên chúng kéo đến nhờ thần rừng làm trọng tài phân xử. Thần rừng đồng ý, hẹn các loài cử đại diện đến ngày rằm tháng tám nghe phân xử.

Đúng hẹn, một con khỉ đực mặt đỏ như son, mũi hếch, có chòm râu bạc dài gần gang tay; trên mình khoác bộ lông màu nâu, đuôi ngắn một khúc, giống như đuôi heo. Khỉ leo lên cây kơ nia ngồi, thỉnh thoảng kêu khẹc khẹc rồi đưa tay vuốt râu làm ra vẻ phong lưu.

Đến sau một chút, con voi cái to như chiếc xe ô tô tải, không có ngà; chiếc vòi dài đung đưa phía trước. Thấy Voi, Khỉ ngồi trên cây phì cười, kêu lên:

-Lũ Voi hết giống đực rồi hay sao lại cử một bà già đến đây tranh luận thế này?

-Khỉ không biết rồi, Voi hay Trâu, Bò và cả Heo rừng nữa đều do con cái làm thủ lĩnh.

Một con heo nái vừa bước đến nghe khỉ chê voi liền lên tiếng trả lời, khỉ không chịu, hỏi lại:

-Ô, giống cái làm thủ lĩnh như vậy thì lấy đâu ra sức mạnh mà cạnh tranh với bầy, đàn khác để sinh tồn?

Cô ong mật không biết đến lúc nào, đậu trên cành bên cạnh khỉ, lên tiếng:

-Thủ lĩnh của bầy đàn là do cái đầu nhớ được nhiều hơn các đầu của con khác; còn sức mạnh cá nhân chỉ dùng cho các chiến binh để bảo vệ đàn thôi.

Chim Hồng Hoàng, đầu đội chiếc mũ beret bằng sừng màu vàng, mỏ dài gần nửa mét. Toàn thân chim khoác bộ lông màu đen, chỉ có hai bên cánh và chiếc đuôi có vài cái lông trắng; vừa đáp xuống cành cây cũng góp lời:

-Mới gặp nhau đã tranh luận gay gắt thế? Mỗi loài, mỗi đàn vì điều kiện sống nên có tổ chức khác nhau; không thể lấy tổ chức của bầy đàn loài này áp đặt cho bầy đàn loài khác được.

-Bác đại bàng Đất nói phải lắm!

Cả bọn giật mình nhìn xuống gốc cây kơ nia xem ai vừa nói và ngạc nhiên thấy một cô mối chúa trắng tinh, to bằng ngón tay cái; được một đám lính đông đúc, khỏe mạnh công kênh trên đầu, đưa đến.

Vừa lúc đó một cơn gió ào đến, tiếng Thần rừng oai nghiêm cất lên:

-Các loài đã đến đủ cả chưa?

-Dạ, đủ cả rồi ạ.

Tất cả đồng thanh trả lời, Thần rừng nói tiếp:

-Bây giờ từng loài một tự trình bày để cho các loài khác biết: vì sao mình là loài giàu có nhất rừng, bắt đầu từ Voi.

Bà Voi già đưa chiếc vòi hướng lên cao, rít lên một tiếng lớn: t… oét, giống tiếng còi ô tô rồi nói:

-Trong khu rừng rộng mênh mông hay trên thảo nguyên bao la mọc đầy cỏ gianh, tất cả lá cây, ngọn cỏ và một số loại củ, quả đều là thức ăn của voi. Voi ăn bao đời nay rồi vẫn còn rất nhiều, hình như không bao giờ hết; điều đó chứng tỏ loài voi rất giàu có nhất.

-Đúng rồi! Trâu, Bò, Hưu, Nai… đều giống Voi, thức ăn không bao giờ hết cả.

Voi vừa dứt lời, đại diện cho các đàn ăn cỏ dậm chân hoan hô, bảo Voi nói đúng, nói hộ luôn cho chúng. Con Khỉ mặt đỏ vội kêu lên:

- Voi già, nói vậy nghe không thuyết phục lắm. Ngày nào đi kiếm ăn thì no bụng, còn không đi thì nhịn đói, như vậy sao bảo là giàu có được. Loài khỉ giàu có hơn các loài ăn cỏ vì khỉ không những ăn hoa, quả mà còn ăn được cả lá rừng. Khi khỉ ăn no còn có thể để dành ngay trong mồm, khi đói ăn tiếp không phải đi lấy.

Khỉ nói xong há mồm thật to để các con vật đứng xung quanh nhìn thấy hai bên má phía trong miệng còn có túi đựng thức ăn; rồi cười lớn, tự cho mình là kẻ thắng cuộc làm những khán giả đang nghe, tranh luận ồn ào cả lên.

Hồng Hoàng dùng chiếc mỏ vĩ đại của mình gõ vào cây kơ nia: cốc, cốc, cốc… yêu cầu trật tự, rồi lên tiếng:

-Tất cả nhìn cho rõ đây, chiếc mỏ này chắc chắn đựng được nhiều thức ăn hơn túi trong mồm Khỉ chứ?

Hồng Hoàng vừa dứt lời, con Hổ có lông mặt màu vàng, điểm những chùm lông đen và trắng như những nét vẽ vụng; đôi mắt tròn luôn nhìn thẳng về phía đối diện, đứng dựa vào gốc cây kơ nia, vươn vai một cái, gầm lên:

-H… ùm! Cái miệng bé bằng nắm tay thì đựng được bao nhiêu? Như ta đây đi săn một lằn ăn hai ba ngày không hết mới gọi là giàu chứ.

-Hổ nói phải lắm!

Báo, chó sói, chồn, cáo… đồng thanh reo lên, khẳng định Hổ nói đúng vì bọn chúng cũng là loài thú ăn thịt, khi săn được con mồi to thì ăn cả tuần mới hết. Các loài chim, thú khác không biết có phải vì sợ Chúa Sơn Lâm hay không cũng vỗ tay tán đồng.

Chờ khi tiếng ồn bớt một chút, Thần rừng hỏi:

-Ai có ý kiến khác nữa không?

-Hổ nói đúng quá rồi!

-Chúa Sơn Lâm giàu có nhất là phải rồi!

Các loài thú lại đồng thanh reo lên tán đồng làm Hổ ta khoái chí ngữa mặt nhìn lên cây, hỏi:

-Cô ong Chúa không đồng ý hay sao mà im lặng thế?

-Của để giành nhiều đến mức chỉ ăn trong một tuần đã hết mà gọi là giàu thì… vi vu, vi vu…

Ong Chúa không nói được nữa, vẫy cánh liên tục vì thấy buồn cười quá. Sau khi cười xong ong Chúa mới nói tiếp:

-Loài ong mật chúng tôi không dám so giàu với các bác Voi, Khỉ, Hồng Hoàng hay Hổ, Báo, Cáo, Chó… vì chúng tôi quá bé nhỏ. Khi mùa hoa đến ong phải đi lấy từng hạt phấn bé tẹo, nhỏ hơn cả đầu lông mũi của các bác và mật hoa mang về tích trữ. Trường hợp không còn hoa hay mưa gió không ra khỏi tổ được, đàn chúng tôi vẫn đủ ăn cả tháng.

Nghe ong Chúa nói xong các loài ồn ào cả lên, hình như chúng không tin về những điều vừa được nghe. Loài ong nhỏ bé, chỉ thu mật và phấn hoa bé tí ti, tích cóp lại mà lại giàu đến thế. Hóa ra loài ong Mật giàu có vì chúng biết tính toán thu nhập và cất giữ mà các loài thú khác không làm được.

Thần rừng hỏi:

-Có ai có ý kiến khác không?

-Dạ tôi ạ!

Các loài vật cười ồ cả lên khi thấy cô mối Chúa không tự mình đứng lên được, phải nhờ những con mối nhỏ bé khác nâng đỡ thì… làm sao có thể đủ ăn chứ nói gì đến của dư thừa. Chờ ngớt tiếng cười, mối Chúa mới nói:

-Loài mối chúng tôi chỉ to bằng cái lông đuôi của các bác thôi, cả ngày lẫn đêm lang thang trên mặt đất nhặt nhạnh các thứ bỏ đi về chế biến, cất để dùng tạm qua ngày. Vì biết mình nhỏ bé, yếu đuối nên phải lo tích trữ, ngoài thức ăn để dành trong kho như Ong, loài mối còn có cả khu vực trồng nấm ngay trong tổ làm thức ăn. Nói dại miệng, nếu có thiên tai ập đến, không đi ra ngoài kiếm ăn được thì một tổ mối vẫn có thể tồn tại được nhiều… tháng.

Mối chúa vừa dứt lời, bà Heo rừng nói ngay:

-Mối cũng biết trồng nấm như người ư, làm sao có thể tin được.

Các loài khác ồ lên, tán đồng ý kiến của heo rừng. Mối chúa chờ mọi người yên lặng mới nói tiếp:

-Nếu Heo và các loài khác không tin thì từ nay trở đi, sau trận mưa đầu mùa chúng tôi sẽ cho nấm từ trong tổ mối đội đất mọc lên khoe với đất trời, ra mắt muôn loài nhé.

Nghe mối Chúa trả lời, tất cả các loài đứng xung quanh im như hạt gạo đựng trong chum. Một lúc sau, lũ thú từ từ, từng con một quay đầu lầm lũi bỏ đi vì thấy mắc cỡ lỡ khoe giàu so với loài mối nhỏ bé, yếu ớt nhưng giỏi giang. Thần rừng thấy vậy, cười vang:

-Ô, sao lại bỏ đi hết như thế, không cần ta phân xử nữa à?

Vừa lúc đó một cơn gió ào đến, khua lá cây ào ào, làm đám thú sợ hãi bỏ chạy; lũ chim cũng vội vàng bay đi. Từ đấy, cứ sau trận mưa rào đầu mùa, những cây nấm mọc lên từ tổ mối được gọi là NẤM MỐI.

 

Hòa Khánh, mùa mưa năm 2021

HOA CHUỐI truyện ngắn của HỒNG CHIẾN - BÁO HẢI PHÒNG đăng ngày 27 tháng 8 năm 2021

 

Tránh dịch COVID Ngọc Sa được bố mẹ đưa về thăm ngoại. Nhà ngoại vườn rộng, mùa nào cũng có quả ngọt để ăn. Dưới gốc cây ăn quả, bầy gà trên trăm con, đủ màu sắc nô đùa, nhìn thật thích mắt.

          Buổi chiều, ngoại bảo bố ra vườn chặt chuối vào ăn. Ngọc Sa vô cùng ngạc nhiên khi ngoại chỉ vào cây chuối hột to hơn cả đầu người, cao vút, lá xanh om; nói với bố:

          -Con chặt cây này.

          -Sao lại chặt cây chuối chưa có quả hở bà?

          -Chuối hột, trồng lấy hoa ăn là chính. Hôm nay con cháu về trúng dịp chuối chuẩn bị trổ bông nên chặt, làm món nộm bao tử chiêu đãi dân thành phố.

          -Cháu có thấy hoa chuối đâu?

          -Hoa ở trong thân cây ấy. Quan sát cây chuối, cháu thấy cái lá trên cùng của cây chuối này ngắn bằng nửa các lá bình thường khác, phía cuối lá như nửa đường tròn; đó là chiếc lá cuối cùng của cây chuối sắp trổ bông.

          -Ô, hay quá!

          Bố cũng bật cười rồi nói:

          -Sang năm con gái vào lớp hai rồi, phải tập quan sát mọi vật xung quanh xem: cây, cảnh chỗ này có điểm gì giống và khác với cây, cảnh chỗ đến sau không nhé.

          -Dạ!

          Chặt chuối sát mặt đất, cây đổ xuống, bố chặt hết các tàu lá mang ra tấp vào các gốc cây ăn trái; lũ gà đổ xô lại tranh nhau rỉa lá ăn. Ngoại chỉ phía gần ngọn cây chuối, bảo:

          -Hoa chuối ở chỗ này.

          -Ngoại tài quá, vì sao biết được ạ?   

-Cháu nhìn đây nhé: trên thân cây chuối chỉ có chỗ này lớn hơn khúc cây phía trên cũng như khúc phía dưới vì hoa chuối ở đó.

-Để bố lấy ra cho con xem.

Bố chặt phía dưới phần nổi lên to nhất trên cây chuối khoảng một gang tay, rồi bóc từng bẹ chuối ra. Những bẹ chuối phía trong trắng xanh và kỳ diệu thay: bông hoa chuối trắng ngần, to hơn bắp chân một chút biện ra. Ngọc Sa reo lên:

-Ôi nhìn đẹp quá ngoại ơi!

-Không những đẹp mà còn ngon nữa.

-Thật hả ngoại, ở nhà con chưa bao giờ được ăn hoa chuối như thế này.

Cả ngoại và bố đều bật cười, ngoại nói:

-Thành phố làm gì có đất trồng chuối mà ăn hoa. Ở nông thôn, con cháu có về cũng ít khi gặp được chuối trổ bông; may mắn lắm mới gặp được đấy.

-Dạ!

Ngọc Sa theo ngoại vào bếp xem làm thịt hoa chuối. Đặt hoa chuối lên thớt, ngoại dùng dao nhọn tách đôi hoa chuối, lấy bông hoa chuối nhỏ bằng ngón chân cái nằm giữa hoa, màu trắng xanh, dài hơn ngón tay đưa cho Ngọc Sa, bảo:

-Phần cháu gái nè. Cháu ăn thử xem có ngon không. Phần còn lại thái nhỏ, bóp với thịt gà ức, xé ra, trộn thêm các gia vị nữa sẽ thành món đặc sản đấy.

-Cháu cảm ơn bà!

Ngọc Sa cầm hoa chuối chạy đi tìm mẹ, khoe:

-Mẹ ơi, ngoại làm thịt hoa chuối, lấy hoa chuối tý hon trong bụng hoa chuối cho con nè, đẹp lắm luôn.

-Không phải thịt mà xắt hoa chứ; con ăn đi, ngon lắm đấy!

-Ui, đẹp thế này sao nỡ ăn hở mẹ?

Tiếng ngoại từ bếp vọng ra:

-Bé Ngọc Sa giống y như mẹ nó hồi bé.

Nguồn: http://www.baohaiphong.com.vn/baohp/vn/home/InfoDetail.jsp?ID=55129&cat=103