GIỚI THIỆU CHƯ YANG SIN SỐ 271- tác giả ĐỖ THÀNH DƯƠNG

CHIỀU HOA SEN

Hoa đung đưa trong lời ru của gió

Bạn ân tình những lá non xanh

Đừng vội tàn mùa thu đến nhanh

Những lứa đôi đang nở.

Sao chỉ riêng mình ta thầm nhớ

Đâu bùn non, rơm rạ, quê hương...

Sao chiều nay ta và hoa vấn vương

Những ký ức miền quê lặn lội.

Ta và hoa hình như có lỗi

Sao quẩn quanh ở chốn không người.

NGUYỄN ĐỨC QUANG

          (Rút từ tập thơ “Chiều hoa sen”, Nxb Hội nhà văn-2006)

Tên bài thơ được dùng để đặt tên cho cả tập thơ - “Chiều hoa sen” - làm người đọc thú vị liên tưởng đến một trường hợp tương tự với bài “Từ ấy” của nhà thơ Tố Hữu. Rõ ràng tác giả đã ngầm lấy nó làm lời ngỏ, hơn thế nữa, là một lời đề từ mở lối vào nguồn mạch tâm tình của thi nhân...

Những cơn gió chiều vô tình khẽ khàng lay động đài sen được nhà thơ tiếp nhận không chỉ bằng thị giác đơn sơ, mà còn được cảm nhận từ âm thanh của ký ức thường trực trong tâm thức nhà thơ, đó là những “lời ru” dịu ngọt “ân tình” của bà, của mẹ bên vành nôi bé thơ thuở ta còn “non xanh”.

Hoa sen là tín hiệu, biểu trưng của mùa hè, nhắc ta nhớ đến áng thơ trác tuyệt “Tống biệt hành” của thi sĩ Thâm Tâm “Bây giờ mùa hạ sen nở nốt” vang vọng từ năm 1940 và trên những bộ tứ bình quen thuộc cũng như trong thiên nhiên, bốn mùa vẫn tuần hoàn. Đại thi hào Nguyễn Du đã khái quát quy luật tự nhiên ấy: “Sen tàn cúc lại nở hoa”. Hai câu thơ tiếp theo như mùa thu tiếp nối mùa hè, với một chút luyến tiếc đầy chất nhân văn của thi sĩ:

Đừng vội tàn mùa thu đến nhanh

Những lứa đôi đang nở.

Câu thơ gợi đến sự lưu luyến của Xuân Diệu ngót 80 năm trước, muốn “tắt nắng, buộc gió” để “màu đừng nhạt mất, hương đừng bay đi”, nhưng khác ở chỗ sự níu kéo thời gian ở đây không phải bởi cái tôi “vội vàng” như của nhà thơ tiền chiến mà vì những tình cảm nhân ái, sâu sắc hơn của Nguyễn Đức Quang, vì “những lứa đôi đang nở”. Sự tương phản của cặp từ trái nghĩa tàn – nở càng khắc sâu thêm sự luyến lưu đến tha thiết ấy của nhà thơ.

Những câu thơ tiếp theo, tác giả đưa người đọc lần về những hồi tưởng, ký ức chân quê: mùi “bùn non, rơm rạ, quê hương...” mà mỗi người trong chúng ta không ai là không từng cảm nhận, nay qua chiêm nghiệm của nhà thơ, càng hiện lên rõ mồn một. Mùi quê hương nhắc nhớ mỗi con người về nguồn cội của mình, dẫu đi xa, bay cao đến đâu chăng nữa, nếu không vô tình thì đâu dễ nguôi quên, như hoa sen - và cả nhà thơ nữa - “vấn vương” về những nhịp nôi đưa thời thơ bé: “Trong đầm gì đẹp bằng sen… mùi bùn.”

Ở nơi quê nhà xa xôi mà không dễ phai nhòa trong tâm tưởng đó, có bóng dáng người bà, người mẹ hiền hòa hiện lên trong ca dao, đêm ngày “Thân cò lặn lội bờ sông...” để nuôi ta nên hồn nên vóc như ngày hôm nay.

Bài thơ gồm 10 câu theo thể tự do, có hơi hướng nghiêng về thất ngôn, chia thành 5 khổ rạch ròi tưởng chừng như 5 bông hoa nhà thơ chỉ bất chợt, tiện tay hái được đâu đó bên dòng suy tưởng trong một buổi chiều đong đầy cảm xúc; nhưng kỳ thực, tứ thơ xuyên suốt liền mạch đã đưa người đọc về miền ký ức chân quê nguồn cội của mình. Nó kết thúc bằng lời tự vấn của nhà thơ, với mình, với hoa:

Ta và hoa hình như có lỗi

Sao quẩn quanh ở chốn không người.

Nhà thơ băn khoăn, trăn trở về những điều hữu ích cần thiết, mà nhà thơ, và cả hoa sen nữa, cần phải đem đến cho cuộc sống này, như lời gửi gắm của Tố Hữu trong “Khúc ca xuân” mà bạn đọc dễ dàng đồng cảm, tâm đắc trước thềm xuân mới:

“Nếu là con chim chiếc lá

Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”

Hơn cả một lời tự vấn, tự nhủ, bài thơ kết lại bằng lời nhắn gửi thiết tha đến bạn đọc: Làm hoa thì phải tỏa hương, làm người thì hãy sống sao cho cuộc đời có nhiều ý nghĩa nhất, “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí...” như nhà văn Ucraina giàu nghị lực Nikolai Alekseyevich Ostrovsky đã từng nhắn nhủ bao thế hệ độc giả, qua nhân vật Pavel Korchagin nổi tiếng.

Chiều hoa sen là một bài thơ “đượm”, trong nhiều bài thơ đượm đà của tập thơ.

 Mồng Một Tết Ất Mùi

CHƯ YANG SIN SỐ 271 - tác giả NGUYỄN VĂN THIỆN

Tác giả NGUYỄN VĂN THIỆN

DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ VĂN

TRONG XU HƯỚNG ĐỔI MỚI THI CỬ HIỆN NAY

Thời gian vừa qua, trong hàng loạt nỗ lực của Bộ Giáo dục & Đào tạo về đổi mới phương pháp dạy học, thi cử, đã có nhiều biện pháp được đưa ra và nhanh chóng áp dụng vào thực tiễn. Mới nhất, ngày 26 tháng 3 năm 2015, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã ký ban hành Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2015 theo hướng đổi mới. Ai cũng biết rằng, đổi mới là cần thiết, tuy nhiên, sự thay đổi trong ngành giáo dục luôn tác động trực tiếp lên việc dạy học của thầy và trò, nhiều khi, gây ra những bỡ ngỡ, trăn trở, thắc mắc.

Riêng về môn Ngữ văn, xưa nay, vẫn bị đánh giá là nặng về đọc chép, học thuộc, thì đã được chú ý điều chỉnh cách ra đề, cách chấm từ kỳ thi tốt nghiệp năm ngoái. Tất nhiên, cách ra đề mới, cách chấm mới sẽ bắt buộc thầy và trò phải có cách dạy và học mới. Nhưng, mới như thế nào? Làm sao để đạt điểm cao trong các kỳ thi? Trả lời câu hỏi này, trong thực tiễn, còn nhiều bỡ ngỡ, lúng túng.

Đề thi đổi mới gồm có 2 phần: Phần đọc hiểu (3 điểm) và phần làm văn (7 điểm). Phần đọc hiểu mục đích kiểm tra kỹ năng đọc hiểu của học sinh. Phần ngữ liệu sẽ không lấy từ trong sách giáo khoa, có độ dài vừa phải, kiến thức phổ thông, để học sinh cả nước đều có thể hiểu văn bản. Phần làm văn nhằm kiểm tra đánh giá kĩ năng viết của học sinh theo hướng mở, tích hợp kiến thức.

Để làm tốt phần đọc hiểu, giáo viên cần giúp học sinh nắm được thế nào là hiểu một văn bản. Các câu hỏi phần đọc hiểu tập trung vào một số khía cạnh như: Nội dung chính của văn bản, ý nghĩa của văn bản, những hiểu biết về các từ ngữ quan trọng trong văn bản, một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản và tác dụng của chúng…

Là một giáo viên nhiều năm nay giảng dạy ở trường THPT, tôi thấy rằng: Từ trước đến nay, việc dạy học phụ thuộc nhiều vào sách giáo khoa. Việc ôn thi cho học sinh cũng vậy, thầy và trò tập trung xoáy vào các văn bản trong sách, hình dung xem đề ra chỗ nào. Với câu hỏi 3 điểm thì nghị luận các vấn đề xã hội, cùng nhau giải các đề cụ thể có sẵn. Khi gặp dạng đề mới ra theo hướng mở, thông tin cập nhật, sẽ gặp khó khăn. Ví dụ: Đề thi tốt nghiệp năm học 2013-2014 lấy một đoạn trong bài báo trên tờ Giáo dục & Thời đại ra ngày 15 tháng 5 năm 2014 về sự kiện Trung Quốc đưa giàn khoan HD 981 xâm nhập trái phép lãnh hải Việt Nam, sau đó yêu cầu học sinh xác định những ý chính của văn bản, xác định văn bản được viết theo phong cách nào, giá trị biểu đạt của những từ ngữ quan trọng trong văn bản, và yêu cầu nữa, viết một đoạn văn ngắn bày tỏ thái độ của người làm bài với sự kiện đã nêu.

Như vậy, đề thi mang tính thời sự rất cao, văn bản được trích dẫn vừa ra đời trước ngày thi tốt nghiệp 2 tuần, không thể nào ôn “trúng” đề được. Thế thì, làm sao có thế đạt điểm cao? Thứ nhất: Luyện khả năng đọc hiểu cho học sinh. Trong các tiết ôn tập, giáo viên lấy bất kỳ một đoạn văn trên các tờ báo về một vấn đề thời sự nào đó. Chọn vấn đề càng nóng, tức là được dư luận quan tâm nhiều, càng tốt. Và yêu cầu học sinh xác định nội dung chính, biện pháp nghệ thuật, phong cách văn bản, và cuối cùng là viết một đoạn bày tỏ ý kiến của mình. Chú ý, với yêu cầu bày tỏ ý kiến, cần nói rõ suy nghĩ, tình cảm của người viết, có đồng tình không hay lên án đối với hiện tượng được nêu ra, hành động của bản thân sẽ là gì. Luyện cách viết ngắn gọn, chính xác, tránh dài dòng lê thê.

Để làm tốt phần đọc hiểu, giáo viên phải luyện làm sao để học sinh có phản xạ nhanh về một vấn đề xã hội được nêu ra (vì phần này chiếm 7/10 điểm nên thời lượng làm bài chỉ nên chiếm 1/3). Về phía học sinh, phải rèn luyện thói quen đọc báo, xem thời sự, cập nhật thông tin xã hội. Phải nói, lâu nay, với cách học và thi cũ, học sinh chỉ chú trọng các tác phẩm trong nhà trường, ít để ý đến các vấn đề xảy ra bên ngoài cổng trường. Hiện nay, ở một số trường THPT trên địa bàn Đắk Lắk, việc đặt báo giấy hàng ngày, phòng máy vi tính nối mạng để học sinh truy cập internet đã được tăng cường, song, nhìn chung, đa số học sinh chưa mấy quan tâm đến tình hình thời sự xã hội. Thậm chí, một số giáo viên cũng lười đọc báo, nắm tin tức, vậy nên khi gặp dạng đề mới, không tránh khỏi lúng túng. Vậy nên, trong các buổi ôn thi, thầy và trò nên lựa chọn khoảng 10 sự kiện xảy ra trong năm, đặc biệt lưu ý đến những sự kiện gây tác động lên toàn xã hội, ví dụ như sự kiện giàn khoan HD 981 năm ngoái.

Năm nay, trên các phương tiện truyền thông, đã nóng lên các sự kiện tiêu biểu như: Bạo lực trong xã hội đang ở mức báo động, đặc biệt là ở trong giới trẻ, hay vấn đề sự biến tướng của các lễ hội dân gian… Giáo viên có thể hướng dẫn mẫu trên một số văn bản lấy từ các tờ báo hàng ngày. Từ đó, vừa luyện kỹ năng đọc hiểu cho học sinh, vừa hướng học sinh quan tâm chú ý nhiều đến các vấn đề xã hội, qua đó nâng cao ý thức công dân cho các em. Đó cũng chính là mục đích của để thi đổi mới, vừa tránh học vẹt, vừa có ý nghĩa rèn giũa đạo đức, ý thức công dân.

Phần làm văn, yêu cầu học sinh biết vận dụng những kĩ năng viết đã được học để tạo lập một văn bản về một đề tài xã hội hoặc/và tác phẩm, trích đoạn văn học nào đó theo hướng mở, tập trung vào thể hiện: Khả năng viết các loại văn bản phù hợp, khả năng sử dụng ngôn ngữ, đúng chính tả, ngữ pháp, phong cách, biết cấu trúc văn bản, bộc lộ tư duy quan điểm cá nhân…

Đề thi tốt nghiệp năm vừa rồi, phần làm văn trích một đoạn trong văn bản “Hồn Trương Ba da hàng thịt” của Lưu Quang Vũ, đoạn hồn Trương Ba than thở với Đế Thích về nỗi khổ của người phải mượn thân xác người khác để tồn tại và đưa ra yêu cầu: Phân tích khát vọng của nhân vật trong đoạn trích, qua đó trình bày suy nghĩ của người viết về vấn đề: con người cần được sống là chính mình.

Như vậy, yêu cầu của đề đã khác trước rất nhiều. Những năm trước, câu hỏi phần làm văn chỉ đơn thuần kiểm tra đánh giá về mức độ cảm thụ tác phẩm văn học và cách xây dựng văn bản phân tích, cảm nhận văn chương. Cách ra đề mới, có thể có cả câu hỏi kiểm tra vấn đề kiến thức xã hội, quan niệm sống, liên quan đến văn bản trích dẫn. Vậy nên, việc dạy và học, thay vì tập trung khai thác các giá trị của tác phẩm văn chương như trước đây thì bây giờ phải mở rộng ra đến các vấn đề liên quan như quan niệm sống, ý thức cá nhân trước cuộc đời…

Việc ôn thi sẽ mất nhiều thời gian hơn trước nếu như đi giải quyết từng đề một. Để làm tốt phần thi làm văn, không còn cách nào khác là phải rèn luyện từ đầu, củng cố khả năng cảm thụ và diễn đạt văn chương ở các lớp dưới, và mở mang hiểu biết kiến thức thời sự xã hội càng nhiều càng tốt.

Với đề thi như thế này, như đã nói, sẽ khó khoanh vùng, đoán “tủ”, đồng thời cũng hạn chế việc học vẹt học thuộc lòng các bài văn mẫu. Mục đích là để đưa văn gần lại vời đời sống thực tiễn của con người, đó là chủ trương đúng của Bộ Giáo dục & Đào tạo. Việc đổi mới ra đề đánh giá cũng tạo ra thách thức cho thầy và trò. Để vượt qua thách thức, không có cách nào khác là phải dạy và học nghiêm túc ngay từ đầu, tránh học vẹt, học “tủ”, đồng thời, không tách rời môn học trong nhà trường với thực tế đời sống.

Học văn chính là rèn luyện kỹ năng sống, học làm người. Xác định được như thế, kết quả học tập sẽ được nâng cao, số điểm trong các kỳ thi sẽ không còn là nỗi lo lắng cho cả thầy và trò nữa.

CHƯ YANG SIN SỐ 271 - tác giả LỆ HẢI

Tác giả LỆ HẢI

Con trùng đất

Xin đừng dẫm lên thân em mềm yếu

Với người cách xa làm sao thấu hiểu

Sống trong tăm tối khốn khổ nào hơn

Chẳng có mắt nhìn đất trời cao rộng

Không có tim thấu tình yêu tươi sáng

Khổ nào hơn nỗi khổ lạnh lùng

trước bao điều thản nhiên vô cảm

Gấp mấy cụt què khi thiếu chân tay

Đau nào hơn nỗi đau bất lực

Muốn đi chẳng thể

cũng chẳng thể bay

Xin đừng làm em tổn thương

Em chỉ muốn hóa thân vào đất

Thở như cây và nở như hoa

Gồng cuộc sống em trườn - trườn mãi

Dù thân trùng bèo bọt

Em cũng mang sứ mệnh riêng loài!

2012

CHƯ YANG SIN SỐ 271 - tác giả NGUYỄN LÊ HẰNG

Thành đôi

Ven mùa núi đi nhặt sắc hoa thời thanh nữ

Những cây đào nở hồng ngõ nhà ai

Hoa mận trắng rộ mùa khoe núi

Tôi đếm nốt rừng trong tiếng gió qua

Bản làng vào xuân khoe chiếc áo màu

Tôi ngỡ như giấc mơ ai đánh rơi bên sườn núi

Con chó lười nằm im bên đống củi

Em buông sợi chỉ màu thêu áo tặng anh

Những cây mùa xuân nở những hoa xuân

Thịt hun khói gửi mùi hương của núi

Lễ hội mùa em đi chợ mới

Váy mới còn nếp gấp nép bên anh

Thửa ruộng vừa cày ai cấy lúa xanh

Nước sẫm màu thời gian khói lam chiều tím

Những cây mùa xuân hẹn nhau khoe lộc

Anh hẹn em về đã nói thương nhau

Rừng trúc xanh thì thào lời con gái

Nương ngô xanh đã tách vỏ nảy chồi

Em e ấp theo anh sau buổi chợ

Thành đôi rồi quay lại gặp mùa xuân.

CHƯ YANG SIN SỐ 271 - tác giả TÚ ANH

Tác giả TÚ ANH

Kí ức mùa

Anh đã chẳng chịu tin con đường biết hát

Ngày ấy trời lấm tấm đông

Chiếc lá áp ngực trần lên cỏ

Lần môi hờ cho xao xác hư không

Anh chẳng chịu tin ngọn gió cũng trổ đòng

Vào một chiều khát thì con gái

Đêm tơi táp vần bóng mình xa ngái

Vỡ đầy giấc mơ hoang

Anh không tin em đã dan díu với trăng

Sau lần mình hò hẹn

Những đêm trốn ô cửa cũ mèm cởi cơn buồn

ngủ cùng kỉ niệm

Vòng tay lần riết cô đơn

Dẫu gì thì anh cũng chẳng chịu tin

Nên Đông sẽ ra đi vào một chiều tàn Chạp

Chiếc lá khóc níu chân mùa phờ phạc

Em về úp mặt vào tay…

CHƯ YANG SIN SỐ 271 - Văn học nước ngoài

Ernest Miller Hemingway sinh ngaøy 21.7.1899  taïi Oak Park, Illinois, Hoa kyø. OÂng laø nhaø vaên, nhaø baùo ngöôøi Myõ.  Hemingway ñöôïc giaûi thöôûng Pulitzer 1953 vôùi tieåu thuyeát “The old man and the sea”, vaø giaûi Nobel vaên chöông cho söï nghieäp vaên hoïc troïn ñôøi cuûa oâng, naêm 1954. Nhieàu tieåu thuyeát cuûa oâng ñaõ ñöôïc chuyeån ngöõ sang tieáng Vieät nhö: “The sun also rises – Maët trôøi vaãn moïc”, “A farewell to arms – Giaõ töø vuõ khí”, “For whom the bell tolls – Chuoâng nguyeän hoàn ai”, “The old man and the sea – OÂng giaø vaø bieån caû”, v.v… OÂng töï saùt baèng suùng taïi nhaø rieâng ôû Ketchum, Idaho vaøo saùng ngaøy 02.7.1961.

“Cat in the Rain – Mèo trong mưa” là một truyện ngắn của ông, viết năm 1925 trong thời gian ông sống tại Pháp. Câu chuyện kể về một đôi vợ chồng Mỹ trong một kỳ nghỉ ở Italy. Trong khi ở khách sạn người vợ thấy một con mèo và truyện bắt đầu từ đó. Điều rõ ràng trong truyện là mối quan hệ vợ chồng của họ đang xấu đi. Hemingway dùng nhân vật con mèo mắc mưa, không ai chăm sóc, để tượng trưng cho người vợ khao khát được yêu.

MÈO TRONG MƯA

Chỉ có hai người Mỹ đang ở tại khách sạn. Họ không quen bất kỳ ai trong số người họ gặp trên cầu thang trên đường đến phòng của họ và từ phòng họ đi ra. Phòng của họ trên tầng hai nhìn ra biển. Phòng cũng nhìn ra vườn hoa công cộng và tượng đài chiến tranh. Trong vườn có những cây cọ lớn và những băng ghế màu xanh lá cây. Khi thời tiết tốt, luôn có một họa sĩ với giá vẽ. Các họa sĩ thích cách những cành  cọ vươn lên và những màu tươi của các khách sạn nhìn ra vườn hoa và biển. Những người Ý từ nơi xa đến để chiêm ngưỡng tượng đài kỷ niệm chiến tranh. Tượng làm bằng đồng, lấp loáng trong mưa. Trời đang mưa. Mưa rơi xuống từ hàng cây cọ. Nước đọng thành những vũng trên các lối đi trải sỏi. Sóng biển vỡ thành đường dài trong mưa ập vào bãi biển để tràn lên rồi lại vỡ thành một đường dài trong mưa. Từ quảng trường cạnh tượng đài chiến tranh, nhiều chiếc ô tô đã chạy đi. Bên kia quảng trường nơi ngạch cửa của quán cà phê một người hầu bàn đang đứng nhìn ra quảng trường vắng vẻ.

Người vợ Mỹ đứng bên cửa sổ nhìn ra ngoài. Bên ngoài ngay phía dưới cửa sổ phòng họ có một con mèo co ro dưới một trong những cái bàn xanh lá cây đang nhểu nước. Con mèo đang cố thu mình lại để khỏi bị nước nhểu lên mình.

“Em đi xuống dưới cứu con mèo kia”, người vợ Mỹ nói.

“Để anh đi cho”, người chồng từ trên giường ngủ nói.

“Không, em đi. Con mèo tội nghiệp đang cố giữ mình cho khô bên dưới cái bàn”.

Người chồng tiếp tục nằm đọc sách, chân gác trên hai cái gối ở chân giường.

“Đừng để bị ướt đấy”, ông nói.

Người vợ đi xuống dưới nhà và người chủ khách sạn đứng dậy chào chị trong khi chị đi qua phòng khách. Bàn làm việc của ông ở phía cuối phòng. Ông ta già và rất cao.

“Il piove” (1), người vợ nói. Chị thích ông chủ khách sạn.

“Si, si, Signora, brutto tempo (2). Thời tiết xấu tệ”.

Ông già đứng dậy phía sau cái bàn ở cuối gian phòng tối mờ. Người vợ thích ông già. Chị thích cái cách nghiêm chỉnh rất mực khi ông nghe những lời phàn nàn. Chị thích phẩm cách của ông. Chị thích cách ông phục vụ chị. Chị thích cách ông cảm nhận về vai trò người quản lý khách sạn của mình. Chị thích khuôn mặt trầm ngâm, già và đôi bàn tay lớn của ông.

Với cảm giác thích ông, chị mở cửa nhìn ra ngoài trời. Trời đang mưa to hơn. Một người đàn ông mặc áo khoác nhựa chạy băng qua quảng trường vắng đến quán cà phê. Chắc là con mèo ở phía bên phải. Có thể nó men theo mái hiên. Trong khi chị đứng ở ngạch cửa một chiếc dù mở ra phía sau lưng chị. Đó là cô phục vụ - người  dọn phòng cho họ.

“Cô đừng để bị ướt”, cô gái cười, nói bằng tiếng Ý. Dĩ nhiên là người chủ khách sạn bảo cô ta đến. Với cô gái cầm dù che phía trên, chị đi theo lối đi trải sỏi đến phía dưới cửa sổ phòng chị. Cái bàn ở đó, được nước mưa rửa tươi xanh, nhưng con mèo đã đi mất. Bất chợt chị cảm thấy thất vọng. Cô hầu phòng nhìn chị. “Ha perduto qualque cosa, Signora?” (3). “Có một con mèo”, cô gái người Mỹ nói. “Một con mèo?”. “Si, il gatto” (4). “Một con mèo?”, cô hầu phòng cười. “Một con mèo trong mưa?”. “Vâng”, chị nói, “dưới bàn”. Rồi thêm, “Ô, tôi muốn nó quá. Tôi muốn có con mèo con”. Khi chị nói tiếng Anh, khuôn mặt cô hầu phòng có vẻ căng thẳng. “Đi thôi, thưa cô”, cô hầu phòng nói. “Mình phải quay vào trong. Cô sẽ bị ướt đấy”. “Tôi cũng định vậy”, cô gái người Mỹ nói. Họ trở lại theo lối đi trải sỏi và đi vào cửa. Cô hầu phòng còn ở phía ngoài để xếp dù. Khi cô gái người Mỹ đi qua phòng khách, ông chủ khách sạn ngồi nơi bàn gật đầu chào. Một điều gì rất vi tế thoáng trong lòng cô gái. Ông chủ làm cho chị cảm thấy mình bé nhỏ nhưng đồng thời lại thực sự quan trọng. Chị thoáng có cảm xúc mình là cực kỳ quan trọng. Chị đi lên cầu thang. Chị mở cửa phòng. George nằm trên giường, đang đọc sách.

“Em có được con mèo không”, anh hỏi trong khi để quyển sách xuống. “Nó đi mất rồi”. “Nó đi đâu nhỉ”, anh nói, trong khi cho mắt nghỉ đọc sách. Chị ngồi xuống giường. “Em muốn có nó quá”, chị nói. “Em không biết tại sao em muốn nó nhiều thế. Em muốn con mèo tội nghiệp ấy. Khi là một con mèo tội nghiệp mắc mưa thì chẳng có gì vui”. George lại đọc sách. Chị đến ngồi trước tấm kính bàn trang điểm nhìn mình trong tấm kính cầm tay. Chị nhìn chân dung mình, phía này rồi phía kia. Rồi chị nhìn phía gáy và cổ của chị.

“Anh nghĩ sẽ là không hay nếu em để tóc dài hả?”, chị hỏi, lại nhìn vào mình trong gương. George ngước nhìn và thấy sau gáy của nàng, tóc được cắt sát giống như tóc của một cậu trai. “Anh thích nó như thế này”. “Em phát chán vì nó. Em chán trông giống như một cậu trai”. George đổi thế nằm trên giường. Anh đã không nhìn nơi khác từ lúc chị bắt đầu nói.

“Em trông rất xinh”, anh nói. Chị để tấm kính xuống bàn và đi lại cửa sổ nhìn ra ngoài. Trời đang tối.

“Em cảm thấy muốn vuốt tóc thật mượt về phía sau và bới một búi”, chị nói. “Em muốn có một con mèo đặt trên lòng cho nó gừ gừ khi em vuốt ve nó”. “Hả?”, George từ giường nói. “Và em muốn ngồi ăn ở bàn với bát đĩa bạc của chính em và muốn có nến. Em muốn trời đang xuân muốn chải tóc trước kính muốn một con mèo muốn quần áo mới”.

“Ồ, đừng nói nữa kiếm cái gì mà đọc đi”, George nói. Anh lại đọc sách. Vợ anh nhìn ra ngoài cửa sổ. Bây giờ trời đã tối hẳn mưa vẫn mưa trong hàng cây cọ. “Dù sao đi nữa, em muốn một con mèo”, chị nói, “Em muốn một con mèo. Em muốn một con mèo bây giờ. Nếu em không thể để tóc dài cho vui, em có thể có một con mèo”.

George không nghe chị. Anh đang đọc quyển sách của anh. Vợ anh nhìn ra cửa sổ chỗ quảng trường đã lên đèn. Có người gõ cửa. “Avanti” (5), George nói. Anh rời mắt khỏi quyển sách nhìn lên. Ở ngạch cửa là cô hầu phòng. Cô gái ôm một con mèo đốm vàng nhạt lớn đang đong đưa sát người cô. “Xin lỗi ông”, cô gái nói, “Ông chủ bảo tôi mang con mèo này cho cô”.

                                                                  VÕ HOÀNG MINH dịch

 Chú thích các câu tiếng Ý trong truyện:

(1) il piove –  trời đang mưa.

(2) Si, si, Signora, brutto tempo – Vâng, vâng, thưa cô, trời xấu.

(3) Ha perduto qualque cosa, Signora?- Cô mất gì hả, thưa cô?

(4) Si, il gatto – Vâng, con mèo.

(5) Avanti – Vào đi.